آرای قضایی مرتبط با ماده 38
قانون مجازات اسلامی — ۴۹۶ مورد
جهات تخفیف عبارتند از:
الف- گذشت شاکی یا مدعی خصوصی
ب- همکاری موثر متهم در شناسایی شرکا یا معاونان، تحصیل ادله یا کشف اموال و اشیاء حاصله از جرم یا به کار رفته برای ارتکاب آن
پ- اوضاع و احوال خاص موثر در ارتکاب جرم، از قبیل رفتار یا گفتار تحریک آمیز بزه دیده یا وجود انگیزه شرافتمندانه در ارتکاب جرم
ت- اعلام متهم قبل از تعقیب یا اقرار موثر وی درحین تحقیق و رسیدگی
ث- ندامت، حسن سابقه و یا وضع خاص متهم از قبیل کهولت یا بیماری
ج- کوشش متهم به منظور تخفیف آثار جرم یا اقدام وی برای جبران زیان ناشی از آن
چ- خفیف بودن زیان وارده به بزه دیده یا نتایج زیانبار جرم
ح- مداخله ضعیف شریک یا معاون در وقوع جرم
تبصره 1- دادگاه مکلف است جهات تخفیف مجازات را در حکم خود قید کند.
تبصره 2- هرگاه نظیر جهات مندرج در این ماده در مواد خاصی پیشبینی شده باشد، دادگاه نمیتواند به موجب همان جهات، مجازات را دوباره تخفیف دهد.
- تبدیل حبس به جزای نقدی در مقام تخفیفتجدیدنظرخواهی شاکی نسبت به تبدیل حبس به جزای نقدیتبدیل حبس به جزای نقدی در مقام تخفیف مجازات، فاقد وجاهت قانونی است.(سیفی)(تهافت)چنانچه شاکی نسبت به تبدیل مجازات حبس محکوم علیه به جزای نقدی در مقام تخفیف تجدیدنظرخواهی نماید، دادگاه تجدیدنظر می تواند بدون اعمال تخفیف اقدام به تعیین حداقل مجازات قانونی حبس نماید.(سیفی)
- تاثیر سند مالکیت وسیله نقلیه در تشخیص راننده مقصر در تصادفات رانندگیدر عرف عامه و رویه متعارف جامعه نوعا در صورتیکه مالک یک خودرو و شخصی اجنبی ( خصوصا چنانچه ان شخص از جنس مونث باشد. ) سرنشینان یک خودرو باشند این مالک است.که راننده خودرو می باشد.
- نحوه اعمال کیفیات مخففه در بزه انتقال مال غیردر بزه انتقال مال غیر،در صورت وجود جهات تخفیف،دادگاه مجاز به تعیین مجازات حبس کمتر از یک سال است.
- سلب آسایش همسایگان از طریق ایجاد سروصدابزه ایجاد مزاحمت منحصر به مزاحمت ملکی بوده و سلب آسایش همسایگان از طریق ایجاد سروصدا از مصادیق بزه ایجاد مزاحمت نیست.
- تعیین مجازات حبس کمتر از یک سال در بزه انتقال مال غیردر بزه انتقال مال غیر،تعیین مجازات حبس کمتر از یک سال فاقد وجاهت قانونی است.
- قتل و ایراد صدمه بدنی غیر عمدی ناشی از بی احتیاطی در رانندگیقتل و ایراد صدمه بدنی غیر عمدی ناشی از بی احتیاطی در رانندگی مصداق تعدد معنوی جرم است.
- نحوه اعمال کیفیات مخففه در بزه انتقال مال غیردر بزه انتقال مال غیر،در صورت وجود جهات تخفیف،دادگاه مجاز به تعیین مجازات حبس کمتر از یک سال است.
- خیانت در امانت نسبت به شناسنامهبزه خیانت در امانت نسبت به شناسنامه قابل تحقق نیست.
- مسیول پرداخت مابه التفاوت دیه در بزه بی احتیاطی در امر رانندگی منجر به فوتدر بزه بی احتیاطی در امر رانندگی منجر به فوت زن،در فرض بیمه بودن وسیله نقلیه،پرداخت معادل تفاوت دیه متوفی تا سقف دیه کامله بر عهده شرکت بیمه است.
- حذفتبدیل مجازات حبس به جزای نقدی در مقام اعمال تخفیف،فاقد وجاهت قانونی است.(سیفی)(تهافت)
- قابلیت تعلیق اجرای مجازات بزه نگهداری و ساخت مشروبات الکلیاجرای مجازات بزه ساخت و نگهداری مشروبات الکلی قابل تعلیق است.
- اعتراض به آرا توسط پدرخوانده(سرپرست قانونی)اعتراض پدرخوانده(سرپرست قانونی) نسبت به رای صادره فاقد وجاهت قانونی بوده و قابل پذیرش نیست. عنوان: نحوه اعمال مجازات اخراج بیگانگان از کشور پیام: مجازات تکمیلی اخراج بیگانگان از کشور، فاقد محدودیت زمانی بوده و به صورت دایمی اعمال می شود.
- حمل مواد مخدر مسروقه توسط سارقحمل مواد مخدر مسروقه توسط سارق مستوجب تعیین مجازات جداگانه نمی باشد.
- تاثیر گذشت شاکی بر تعیین مجازاتعدم تخفیف مجازات در فرض گذشت شاکی، فاقد وجاهت قانونی است.
- اعاده دادرسی به استناد عدم تخفیف مجازات در جرایم غیرقابل گذشتدر جرایم غیرقابل گذشت، عدم اعمال تخفیف مجازات علیرغم تحصیل رضایت شاکی و گذشت وی، از موجبات تجویز اعاده دادرسی است.
- معاونت در اختلاس و تحصیل مال از طریق نامشروعدر بزه تحصیل وجوه نامشروع ناشی از اختلاس، تعیین مجازات مستقل برای اختلاس فاقد وجاهت قانونی است.
- مرجع صالح رسیدگی به بزه نگهداری مشروبات الکلیرسیدگی به بزه نگهداری مشروبات الکلی خارجی، در صلاحیت دادگاه انقلاب و نگهداری مشروبات الکلی دست ساز (داخلی)، در صلاحیت دادگاه عمومی است.
- صدور حکم محکومیت بدون تفهیم اتهام و اخذ آخرین دفاعصدور حکم محکومیت بدون تفهیم اتهام و اخذ آخرین دفاع، فاقد وجاهت قانونی است.
- قتل غیرعمدی ناشی از تقصیراعمال مجازات از جنبه عمومی جرم قتل شبه عمدی ناشی از تقصیر مشروط به این است که کل مسیولیت قتل متوجه یک نفر باشد و چنانچه تقصیر متوجه بیش از یک نفر باشد، اعمال مجازات عمومی درمورد یک نفر فاقد وجاهت قانونی است.
- دیوار کشی پیرامون اراضی زراعی و باغهادیوار کشی پیرامون اراضی زراعی و باغها، از مصادیق بزه تغییر کاربری غیرمجاز محسوب می گردد.
- شرط تحقق بزه شرکت در تجمع غیر قانونیتحقق بزه شرکت در تجمع غیر قانونی، مشروط به حضور چند نفر بوده و صدور حکم محکومیت برای یک نفر به جهت شرکت در این جرم، فاقد وجاهت قانونی است.
- نحوه اعمال مقررات تخفیف مجازاتاعمال مقررات تخفیف مجازات، مستلزم تعیین مجازات کمتر از حداقل مقرر قانونی است.
- نحوه اعمال مقررات تخفیف در فرض تعدد مجازات هادر جرایم دارای مجازات های متعدد،دادگاه باید در صورت احراز جهات تخفیف، آن را نسبت به همه مجازاتها اعمال نماید و تخفیف برخی از مجازاتهای مورد حکم فاقد وجاهت قانونی است.
- بزه تقلب و دسیسه در امر نظام وظیفهارتکاب اعمال جعل، استفاده از سند مجعول، کتمان حقیقت، گزارش خلاف واقع و ... در راستای صدور غیر قانونی کارت معافیت از خدمت وظیفه عمومی، از شمول مقررات تعدد مادی خارج بوده و مشمول عنوان کیفری تقلب و دسیسه در امر نظام وظیفه است.
- نحوه اعمال مقررات تخفیف مجازاتدر اعمال مقررات تخفیف مجازات، تعیین مجازات بیش از حداقل فاقد وجاهت قانونی است.