آرای قضایی مرتبط با ماده 38
قانون مجازات اسلامی — ۴۹۶ مورد
جهات تخفیف عبارتند از:
الف- گذشت شاکی یا مدعی خصوصی
ب- همکاری موثر متهم در شناسایی شرکا یا معاونان، تحصیل ادله یا کشف اموال و اشیاء حاصله از جرم یا به کار رفته برای ارتکاب آن
پ- اوضاع و احوال خاص موثر در ارتکاب جرم، از قبیل رفتار یا گفتار تحریک آمیز بزه دیده یا وجود انگیزه شرافتمندانه در ارتکاب جرم
ت- اعلام متهم قبل از تعقیب یا اقرار موثر وی درحین تحقیق و رسیدگی
ث- ندامت، حسن سابقه و یا وضع خاص متهم از قبیل کهولت یا بیماری
ج- کوشش متهم به منظور تخفیف آثار جرم یا اقدام وی برای جبران زیان ناشی از آن
چ- خفیف بودن زیان وارده به بزه دیده یا نتایج زیانبار جرم
ح- مداخله ضعیف شریک یا معاون در وقوع جرم
تبصره 1- دادگاه مکلف است جهات تخفیف مجازات را در حکم خود قید کند.
تبصره 2- هرگاه نظیر جهات مندرج در این ماده در مواد خاصی پیشبینی شده باشد، دادگاه نمیتواند به موجب همان جهات، مجازات را دوباره تخفیف دهد.
- رکن روانی در بزه پولشوییرکن رکین بزه پولشویی ، وجود قصد اخفای منشای مجرمانه از سوی متهم می باشد ؛صرف داراشدن در نتیجه یک فعل مجرمانه ، نمی تواند بعنوان بزه مستقل پولشویی تلقی شود.
- استفاده از داده رایانه ای مجعول به عنوان مقدمه بزه پولشوییاستفاده از داده رایانه ای مجعول ، مقدمه بزه پولشویی بوده و از این حیث و مستقلا قابل تعقیب و مجازات نمی باشد.
- بزه سفید امضا در قرارداد اعطای تسهیلات مشارکتیقرارداد اعطای تسهیلات مشارکتی همانند سایر قراردادهای اعطای تسهیلات از سوی بانک ها، نوعی قرارداد الحاقی است که مندرجات آن از قبل نوشته و چاپ شده و جهت تکمیل مشخصات و امضای ذیل آن در اختیار مشتری قرار می گیرد و مشتری با امضای ذیل آن، در واقع مندرجات آن را که از قبل تهیه و چاپ شده می پذیرد؛ بنابراین قراردادهای مذکور سفید امضا محسوب نشده و ادعای الحاق و اضافه شدن نرخ سود به این قراردادها از سوی مشتری، مصداق بزه سوء استفاده از سفید امضا نیست.
- مصداق بزه پولشوییانتقال سند ملکی که حاصل از عواید فروش مواد مخدر بوده به نام د یگری، در راستای مخفی نمودن عواید حاصل از جرم منشا، مصداق بزه پولشویی است.
- کلاهبرداری از طریق وعده ازدواجنظر به اینکه اولا: کلاهبرداری یک جرم مرکب متشکل از توسل به وسایل متقلبانه و بردن مال دیگری است که در موضوع معنونه هر دو رکن محقق است زیرا اگرچه صرف ثبت نام در سایت همسریابی ماهیتا متقلبانه نیست لکن زمانی که شخص بدون قصد ازدواج با یک شخص و با توسل به ابزارهای موجود در بستر اینترنت اقدام می نماید، این اندازه از رفتار وی نسبت به فعالیت کنندگان در این بستر نوعا متقلبانه محسوب می گردد. مضافا اینکه متهم به شرح ص ۴۴ اظهار داشته: پارسال در مرداد ۱۴۰۰ از طریق پیج همسریابی با خانم ز. م. آشنا شدم و تنها یک دیدار کوتاه در حدود سرو قهوه باهم داشتیم و واقعا فهمیدم هیچ حسی به ایشان ندارم. … بنابراین پس از نخستین دیدار مبرهن بوده که متهم قصد ازدواج با شاکیه را ندارد و ادامه ارتباط که نقطه آغازین آن از طریق سایت همسریابی بوده بدون قصد ازدواج بوده است. ثانیا اگرچه در تشخیص متقلبانه بودن رفتار، معیار نوعی مد نظر است لکن این معیار نوعی، قیاس با همه افراد جامعه نیست بلکه مراد از نوع، نوع افرادی است که در این شرایط قرار می گیرند. با این توضیح که باید ملاحظه نمود که آیا عموم اشخاصی که در سایت همسریابی یا … با فردی آشنا می شوند دچار فریب می شوند یا خیر که یقینا بواسطه ایجاد رابطه عاطفی ناشی از ارتباطات حضوری و تلفنی این فریب ایجاد می شود. بویژه آنکه مرتکب با تحت درمان اعلام نمودن خود، وزن متقلبانه بودن اقدامات خود را افزوده است. بنابراین معیار نوعی توسل به وسایل متقلبانه فراهم است. ثالثا اگرچه متهم اظهار داشته فاقد یک کلیه می باشد. لکن این موضوع نمی تواند موجبات برایت وی را فراهم آورد زیرا بیماری پیشینی متهم ارتباطی به وضعیت فعلی وی که تحت درمان نبوده ندارد. رابعا مبادرت متهم در ارسال عکس های حضور در مراکز درمانی به منظور القای این موضوع صورت گرفته که به منظور دیالیز ناگزیر از صرف هزینه فراوان است و در این راستا اقدام به دریافت وجه از شاکیه نموده یقینا یک وسیله متقلبانه است. خامسا متهم در اثنای ارتباط با شاکیه با شخص دیگری ازدواج نموده و با وصف ازدواج با وی کماکان با ارسال عکس و فیلم حضور در بیمارستان برای شاکیه اقدام به دریافت وجه از شاکیه نموده و بخشی از وجوه به حساب بانکی متعلق به همسر متهم واریز شده است که این موضوع اثبات کننده رکن روانی جرم است زیرا در حالیکه متهم با شخص دیگری ازدواج نموده، دلیلی برای استمرار ارتباط با شاکیه و نتیجتا دریافت وجه از وی وجود نداشته است. سادسا حسب دادنامه شماره *مورخ ۱۶/۱۰/۱۳۹۹ صادره از شعبه *، اقای ی. ح. سابقا به اتهام تدلیس در نکاح محکوم شده است و این موضوع قرینه موثری است که ایشان با توسل به وسایل متقلبانه در مقام فریب اشخاص قرار گرفته است. فلذا بزه کلاهبرداری از طریق امیدوار نمودن به امور واهی محرز است.
- ضرورت احراز رشد عقلی قاتل (ماده 91 ق.م.ا)گرچه متهم در زمان ارتکاب جرم کمتر از ۱۸سال سن داشته ولی بنظر می رسد اعتقاد دادگاه بر این بوده که مشارالیه در زمان ارتکاب جرم دارای رشد و کمال عقلی بوده و ماهیت جرم انجام شده وحرمت آن را درک می کرده است و عدم استناد دادگاه به مواد ۸۹ و ۹۱ قانون مجازات اسلامی از ناحیه اعضای دادگاه مغفول مانده است.
- شرط تحقق بزه توهیننحقق بزه توهین مشروط به این است که اصطلاحات و الفاظ به کار رفته توسط مرتکب، در عرف جامعه برای تحقیر و اهانت استفاده شود.
- اعتبار نظریه کمیسیون پزشکی قانونیعدم احراز صدمه وارده توسط کمیسیون پزشکی قانونی مرتبط با حادثه موضوع شکایت، که قبلا توسط پزشکی قانونی تایید و احراز شده است به معنی عدم وقوع صدمه و جرح در طی حادثه مذکور نبوده و اقدام دادگاه در صدور حکم محکومیت مبتنی بر علم و سایر قراین و امارات، منطبق با قانون است.
- دایر کردن و اداره نمودن مرکز فساد و فحشاءرکن مادی بزه دایر کردن مرکز فساد و فحشاء با برگزاری مجلس پارتی و جشن های مختلط مطابقت نداشته و تفسیر موسع از قوانین جزایی می باشد.
- ضرورت اعمال قواعد تعدد جرم در جرایم مواد مخدرعدم رعایت قواعد ناظر بر تعدد جرم در تعیین مجازات مانع ابرام دادنامه فرجامخواسته می باشد.
- جرم مخفی نمودن مجرمتلاش متهم به قصد رهایی خود از محاکمه و مجازات بوده و نتیجه نهایی تلاش برای خلاصی دو متهم دیگر برای رهایی خود از محاکمه و مجازات و لذا جرم مخفی نمودن مجرم محقق نیست
- شرایط شکلی تعیین مجازات بیش از حداقل مقرر قانونی در جرایم تعزیریدر جرایم تعزیری، تعیین مجازات بیشتر از حداقل مقرر قانونی بدون اعلام جهات آن، فاقد وجاهت قانونی است.
- اعمال تخفیف از جهات متعدددر اتهام قتل عمد ، اعلام رضایت ولی دم و فقد سابقه کیفری و اقدامات تحریک آمیز مجنی علیه در مورد شروع درگیری از موجبات تخفیف مجازات میباشد
- قتل به اعتبار موضع محل اصابت - اعمال کیفیات مخففهسر مقتول به عنوان موضع محل اصابت نوعا کشنده بوده و به علت گذشت اولیا دم از قصاص و اعمال کیفیات مخففه حکم به حبس تعزیری صادر می شود
- عدم تحقق بزه سب النبی به نقل قول از دیگریاصل ترجیح خطا در عفو بر خطا در کیفر ضمن صدور حکم بر برایت متهم از بزه ساب النبی مستندا به ماده ۵۱۳ و ۶۰۸ و ۶۹۰ قانون مجازات اسلامی در بخش تعزیرات و مواد ۷۰۹ و ۷۱۰ و ۷۱۴ همان قانون مصوب ۹۲/۲/۱ و رعایت مواد ۱۳۴ و ۱۰۴ اصلاحی قانون مذکور مقرر در مواد ۱۱ و ۱۲ قانون کاهش حبس تعزیری متهم را به جهت توهین به مقدسات به ۵ سال حبس با احتساب ایام بازداشت قبلی و به جهت توهین عادی به هشتاد میلیون ریال جزای نقدی و به جهت ارتکاب بزه تهدید به یکسال حبس و به جهت ارتکاب بزه ممانعت از حق به یکسال حبس محکوم که صرفا مجازات اشد قابل اجرا است.
- خروج مجازات جزای نقدی نسبی از شمول بند ت ماده 37 قانون مجازات اسلامیتقلیل مجازات به میزان یک یا دو درجه که در بند ت ماده ۳۷ قانون مجازات اسلامی ذکر شده است؛ مشمول مواردی است که دارای جزای نقدی مشخص و مندرج در درجات ۸ گانه ماده ۱۹ قانون مجازات اسلامی باشد و منصرف از جرایمی است که دارای جزای نقدی نسبی می باشند.
- موجبات تجویز اعاده دادرسیدر موارد تکلیف دادگاه به صدور حکم به مجازات جایگزین حبس، تعیین مجازات حبس اقدام فراقانونی بوده و نتیجتا از موارد تجویز اعاده دادرسی می باشد.
- صدور قرار تعلیق اجرای مجازات در جرایم ضد امنیت داخلیدر خصوص اتهام متهم دایر بر فعالیت تبلیغی علیه نظام با عنایت به وضعیت خانوادگی متهم ( طلاق همسر و تحت تکفل داشتن دختر ۱۴ ساله اش و همچنین سن بالای پدر و مادرش ) و همکاری مطلوب در روند تحقیق و ارایه تعهد مبنی بر عدم تکرار اقدامات گذشته و جبران آن مستحق تخفیف در مجازات می باشد. مجازات اشد متهم را مستندا به ماده ۴۶ قانون مجازات اسلامی به مدت ۳ سال تعلیق می نماید.
- مساعدت جهت خلاصی متهم از محاکمه و تعقیبدر بزه ضرب و جرح عمدی چنانچه برای دادگاه لوث و ظن قوی به ارتکاب بزه توسط متهم حاصل نشود و متهم نیز منکر ارتکاب بزه باشد، اقامه قسامه توسط شاکی وصدور حکم بر مبنای آن فاقد وجاهت قانونی است.
- اخلال در نظم عمومی حین شرکت در نزاع دسته جمعیاخلال در نظم عمومی شهر از طریق درگیری و تیر اندازی و قدرت نمایی با چاقو ، بخشی از رکن مادی مشارکت در نزاع دسته جمعی بوده و مجازات مستقل ندارد.
- تقلیل حبس و تعیین مجازات تکمیلی در مرحله تجدید نظرتاثیر گذشت شاکیه در تقلیل مجازات حبس در جرم تهدید قرار دادن اثر مستهجن به قصد اخاذی جنسی
- تاثیر سبب ایستا و سبب پویا در انتساب مسیولیت کیفریاز نقطه نظر حقوقی و قضایی علل زمینه ای در حکم سبب ایستا می باشد و در تعامل سبب ایستا و سبب پویا ، مسیولیت متوجه سبب و اسباب پویا می باشد زیرا ، رفتار صادره در قالب اسباب پویا ، رابطه علیت بین سبب ایستا و فوت را قطع می کنند.
- وجود رابطه استلزامی بین ورود به ملک غیر و تخریب آنفاقد ارزش عنوان سیستمی اشتباه درج شده
- فرجام خواهی توسط وکیل تسخیریباتوجه به اینکه در مقررات قانونی تصریح به اینکه وکیل تسخیری حق فرجام خواهی دارد ذکرنشده و تعیین وکیل تسخیری از سوی دادگاه در موارد قانونی به منظور شرکت وی در جلسات دادرسی و دفاع از چنین موکلی است.بنابراین فرجام خواهی وکیل تسخیری محکوم علیه از حکم محکومیت بشرح مندرج در دادنامه فرجام خواسته ، قابلیت رسیدگی ندارد.
- سمت ولایت قهری در دعاوی غیر مالی صغیرنظر به اینکه مجنی علیه متولد ۱۳۸۹/۵/۵ در تاریخ صدور رای فرجام خواسته بالغ بوده و به این جهت با توجه به ماده ۱۲۱۰ قانون مدنی و تبصره ان و رای وحدت رویه هیات عمومی دیوان عالی کشور در امور غیر مالی رشید محسوب می گردد ،حق دخالت در این امور را دارد بنابراین پدر نامبرده دیگر در این خصوص ولایت ندارد. نتیجتا اقای ع. ب. که به وکالت از سوی پدر مجنی علیها فرجام خواهی نموده است قانونا فاقد سمت برای این امر می باشد و با لحاظ بند ت ماده ۴۳۳ قانون ایین دادرسی کیفری قرار رد درخواست او را صادر می نماید.