جنایت در موارد زیر عمدی محسوب میشود:
الف- هرگاه مرتکب با انجام کاری قصد ایراد جنایت بر فرد یا افرادی معین یا فرد یا افرادی غیرمعین از یک جمع را داشته باشد و در عمل نیز جنایت مقصود یا نظیر آن واقع شود، خواه کار ارتکابی نوعا موجب وقوع آن جنایت یا نظیر آن بشود، خواه نشود.
ب- هرگاه مرتکب، عمدا کاری انجام دهد که نوعا موجب جنایت واقع شده یا نظیر آن، میگردد، هرچند قصد ارتکاب آن جنایت و نظیر آن را نداشته باشد ولی آگاه و متوجه بوده که آن کار نوعا موجب آن جنایت یا نظیر آن میشود.
پ- هرگاه مرتکب قصد ارتکاب جنایت واقع شده یا نظیر آن را نداشته و کاری را هم که انجام داده است، نسبت به افراد متعارف نوعا موجب جنایت واقع شده یا نظیر آن، نمیشود لکن در خصوص مجنی علیه، به علت بیماری، ضعف، پیری یا هر وضعیت دیگر و یا به علت وضعیت خاص مکانی یا زمانی نوعا موجب آن جنایت یا نظیر آن میشود مشروط بر آنکه مرتکب به وضعیت نامتعارف مجنی علیه یا وضعیت خاص مکانی یا زمانی آگاه و متوجه باشد.
ت- هرگاه مرتکب قصد ایراد جنایت واقع شده یا نظیر آن را داشته باشد، بدون آنکه فرد یا جمع معینی مقصود وی باشد، و در عمل نیز جنایت مقصود یا نظیر آن، واقع شود، مانند اینکه در اماکن عمومی بمب گذاری کند.
تبصره 1- در بند(ب) عدم آگاهی و توجه مرتکب باید اثبات گردد و در صورت عدم اثبات، جنایت عمدی است مگر جنایت واقع شده فقط به علت حساسیت زیاد موضع آسیب، واقع شده باشد و حساسیت زیاد موضع آسیب نیز غالبا شناخته شده نباشد که در این صورت آگاهی و توجه مرتکب باید اثبات شود و در صورت عدم اثبات، جنایت عمدی ثابت نمیشود.
تبصره 2- در بند(پ) باید آگاهی و توجه مرتکب به اینکه کار نوعا نسبت به مجنی علیه، موجب جنایت واقع شده یا نظیر آن میشود ثابت گردد و در صورت عدم اثبات، جنایت عمدی ثابت نمیشود.
ماده ۲۹۰ قانون مجازات اسلامی
قانون مجازات اسلامی › کتاب سوم - قصاص › بخش اول - مواد عمومی › فصل اول - اقسام و تعاریف جنایات
نظریات مشورتی مرتبط
۳ مورد- نظریه مشورتی 7/1404/338 مورخ 1404/08/12به موجب ذیل ماده ۳۰۳ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ ، چنانچه فردی با اعتقاد به مهدورالدم بودن دیگری مبادرت به قتل وی نماید و در نهایت مهدورالدم بودن مقتول به اثبات نرسد، م
- نظریه شماره 265/93/7 مورخ 10/2/93سوال: 1- آیا تبصرههای 1و2 ماده290 ومقررات فصل دوم درخصوص تداخل دیات از بخش اول کتاب قصاص مواد300-296 قانون مجازات اسلامی مصوب1392عطف به ماسبق میگردد یاخیر؟چنانچه پاسخ م
- نظریه شماره 265/93/7 مورخ 10/2/93سوال: 1- آیا تبصرههای 1و2 ماده290 ومقررات فصل دوم درخصوص تداخل دیات از بخش اول کتاب قصاص مواد300-296 قانون مجازات اسلامی مصوب1392عطف به ماسبق میگردد یاخیر؟چنانچه پاسخ م
آرای قضایی مرتبط
۱۳۱ مورد- رفع مسیولیت کیفری به جهت مسلوب الاختیار شدنصرف مصرف مشروبات الکلی وفق ماده 154 و 307 قانون مجازات اسلامی، در صورتی که دلیل و مستندی دال بر فقدان اراده یا قوه تمیز مرتکب وجود نداشته باشد، موجب رفع مسیولیت کیفری وی نیست.
- رای قضاییرای طولانی و فاقد نکته است
- رای قضاییرای نسبتا طولانی و فاقد نکته است
- افساد فی الارض از طریق سرکردگی و رهبریت گروهک سازمان یافتهنظر به اینکه متهم سرکردگی و رهبریت گروهک سازمان *موسوم به تندر که بعدا به سازمان *تغییر نام داده را به عهده داشته و توجها به گزارش های متعدد وزارت اطلاعات که ناشی از رصد اطلاعاتی گروهک سازمان *فوق الذکر و در مراحل تحقیقاتی بعد از دستگیری وی و عوامل تحت امرش ، تهیه و تنظیم گردیده است و بیانیه های منتشره از سوی این گروهک و پخش فیلم هایی که این گروهک تروریست از طریق تلویزیون و سایت تندر به اجرا در اورده است و اقاریر صریح ، تلویحی و ضمنی مشار الیه در خصوص اینکه به چه نحوی به رهبری و سرکردگی این گروهک جنایتکار رسیده و علاوه بر امور انجام شده از جمله راه اندازی سایت ضد انقلابی ، رادیو و تلویزیون تندر که به اجرای برنامه های ضد انقلابی و انتشار مطالب موهن و ضد دینی ( اهانت به ساحت مقدس قران کریم و مقدسات دینی ) و ضد انقلابی و کلیه عملیاتهای سازمان *و جنایتکارانه را طراحی و برنامه ریزی نموده که تحت امریت و هدایت وی ، برخی از عملیاتهای اجرا شده نظیر:۱ عملیات بمب گذاری در حسینیه رهپویان وصال *پس از انفجار بمب چهارده نفر به شهادت رسیده اند و حدود ۳۰۰ نفر نیز مجروح و مصدوم بجای گذاشته است. ۲ عملیات بمب گذاری در دهانه تونل *پس از انفجار به جهت عدم ابگیری سد تنها خسارت مالی به جای گذاشته است. ۳ عملیات انتحاری بمب گذاری در کفشداری حرم حضرت ا. خ. ر. ا … تعالی علیه در تاریخ ۱۳۸۸/۳/۳۰ ( بمب گذار به هلاکت رسیده ) و خسارات و لطمات زیادی نیز در حرم مطهر صورت گرفته است.۴ عملیات بمب گذاری و انفجار دکل صدا و سیمای شهرستان *که از جنبه مالی خساراتی به بار اورده است.۵ عملیات انفجار بمب صوتی در *و … ضمنا برخی دیگر از عملیاتها پس از اقدامات اولیه در زمان اجرا بنابه دلایلی انجام نشده و عقیم مانده است، فرجامخواهی فرجامخواه از باب محکومیت به اتهام افساد فی الارض مردود میگردد.
- ارزش اثباتی اقرار متهمچنانچه مبنای صدور رای توسط دادگاه صرفا اقرار متهم باشد که در سایر مراحل تحقیق و رسیدگی مورد انکار واقع شده است، رای صادره فاقد وجاهت قانونی است.
- لزوم تشکیل پرونده شخصیت برای متهمباسنجش رفتار متهم وشیوه عمکرد وی وتعادل رفتاری وروانی ایشان مطابق نظریات پزشکی قانونی وپرونده شخصیت وی، توجه نامبرده به اینکه، این میزان رفتار نوعا موجب چنین حادثه وجنایتی می گردد. محرز است.اظهارات قاتل در فقدان اراده و قصد قتل، مقرون به واقع نمی باشد
- تغییر عنوان اتهام در دادگاهدادگاه می تواند با بررسی تحقیقات انجام شده، عنوان اتهامی مندرج در کیفرخواست را از «مباشرت در قتل عمدی»، به «معاونت در قتل عمدی» و بالعکس تغییر دهد و نسبت به عنوان جدید حکم صادر نماید.
- شرایط صدور حکم به بیش از حداقل مجازات قانونینوع و اهمیت بزه ارتکابی ، شیوه ارتکاب ان( استفاده از سلاح سرد)، شدت مجازات جرایمی مانند قتل و بیم تجری متهم شخصیت وی، از جمله دلایل و شروط صدور حکم به بیش از حداقل مجازات قانونی است.
- شرکت در نزاع دسته جمعی منجر به قتلشرکت در نزاع دسته جمعی چنانچه منتهی به قتل شود، مقدمه ارتکاب قتل عمدی است و به عنوان بزه مستقل شناخته نمی شود؛ بنابراین مشمول مجازات جداگانه نخواهد بود. عنوان: سلب اراده در اثر شرب خمر پیام: مسلوب الاراده شدن در اثر شرب خمر در صورتی محقق می شود که حتی توان راه رفتن عادی نیز برای فرد میسر نباشد بنابراین در فرضی که متهم پس از ایراد ضربات و درگیری با موتورسیکلت از صحنه جنایت متواری شود، حاکی از آن است که وی حین ارتکاب قتل مسلوب الاراده نبوده است.
- قتل با اعتقاد به مهدورالدم بودن مقتولان چه در بند ب ماده 291 و ماده ۳۰۳ قانون مجازات اسلامی ملاک و محور است ؛ صرف اثبات اعتقاد صادقانه مرتکب به جواز اقدام خویش است و انچه در این خصوص تعیین کننده و مبناست منحصرا ضابطه شخصی و فردی و اثبات موضوع در اعتقاد به مهدورالدم بودن نزد قاتل و تلقی جواز و اباحه اقدام به قتل نسبت به مجنی علیه است که موجب سقوط قصاص و تبدیل ان به دیه خواهد شد.
- مشارکت در ایراد ضرب و جرح منتهی به قتلصرف حضور متهم در صحنه و کمک به انتقال متوفی نمی تواند به معنای مشارکت وی در ایراد ضرب و جرح منتهی به قتل باشد.
- ضرورت احراز وحدت قصد میان معاون و مباشر جرمنسبت به متهم دیگر کیفرخواست اقای * دایر بر معاونت در قتل عمد، هر چند بر حسب محتویات پرونده مشارالیه از حوزه قضایی * خودرو مقتول را تعقیب و زیر نظر داشته و گزارش لحظه به لحظه را به سایرین می رسانده و به نوعی در عملیلات تعقیب مقتول جهت توقیف و تصاحب محموله تریاک آن نقش اصلی را داشته، لکن به جهت اینکه دلیلی بر سبق تصمیم متهمین جهت قتل آن مرحوم موجود نیست و فعل جنایت بار در صحنه واقع شده است، لذا دلیلی بر وحدت قصد وی با مرتکب موجود نیست و دادگاه علیرغم عدم حضور وی در جلسه دادرسی با لحاظ وضعیت شواهد و قراین موجود و تمسک به وحدت ملاک ماده ۳۴۱ قانون آیین دادرسی کیفری دادگاه موجبات انشای رای نسبت به وی را فراهم دانسته و مستندا به اصل شرعی برایت و اصل ۳۷ قانون اساسی رای بر برایت وی صادر و اعلام می دارد.
نشستهای قضایی مرتبط
۸ مورد- نشست قضایی درباره حدوث جنایت به علت تقصیر بیش از حد مرتکبدر مواردی که جنایت به علت تقصیر بیش از حد مرتکب حادث می شود؛ آیا موضوع از جمله جنایات عمدی تلقی خواهد شد؟ نظر هیات عالی: با توجه به تفکیک تقصیر از عمد در نظام حقوقی ایرا
- نشست قضایی درباره فوت در درگیریحال شخصی که سابقه بیماری قلبی داشته در اثر درگیری با شخص دیگر، وخیم می گردد و پس از انتقال به مراکز درمانی در نهایت فوت می نماید. پزشکی قانونی علت فوت وی را عارضه حاد قلب
- نشست قضایی درباره قتل ناشی از اشتباه در هدفچنانچه شخصی به قصد ارتکاب جنایت علیه شخص محقون الدم (از جمله افرادی که ارتکاب جنایت علیه او قصاص مرتکب منتفی می باشد) مرتکب جنایت عمدی منتهی به قتل یا مادون نفس شود لیکن
- نشست قضایی درباره بررسی نوع قتل در نزاع در مواردی که پزشکی قانونی صرفا درصدی از فوت را منتسب به متهم دانسته استشخص الف در یک نزاع دسته جمعی مورد اصابت سنگ قرار گرفته و فوت می نماید. مطابق نظریه پزشکی قانونی علت تامه فوت را نارسایی قلبی و سکته اعلام می نماید اما پزشکی قانونی در نظر
- نشست قضایی درباره تعیین نوع قتلی که دو برادر هنگام نزاع با چاقو مادر خود را که قصد جدا کردن آن دو را داشته به قتل رسانده اندپرونده ای با این موضوع که در حین درگیری فیزیکی و دعوا بین دو برادر در حالی که در دست یکی از آنها چاقو بوده اتفاق افتاده و مادر طرفین به این انگیزه که آنها را جدا کند در ب
- نشست قضایی درباره جرم بودن یا نبودن رفتار علی الراس جهت جلوگیری از وقوع جرم و فرار از صحنهشخص (الف) با خودروی خود مزاحم خانمی می شود شخص (ب) که آشنای خانم بوده با خودروی خود (الف) را تعقیب و در جلوی خودروی وی قرار می گیرد که منجر به تصادم با یکدیگر می گردد. (ب
- نشست قضایی درباره حکم تیراندازی منجر به قتل در فرضی که مرتکب قصد کشتن نداردفردی با اسلحه به قصد مجروح کردن دیگری به طرف او تیراندازی می کند و در همین حین شخصی که به طرف او تیراندازی شده سر خود را پایین می آورد و تیر به سر او اصابت می کند و منجر
- نشست قضایی درباره تشخیص مباشرت و تسبیب در جنایتشخص (الف) و (ب) با یکدیگر نزاع می نمایند. شخص (ج) که دوست شخص (ب) بوده است جهت متواری نمودن وی (یعنی شخص ب) وی را سوار موتورسیکلت خود می نماید و حرکت می کند. (شخص (ج) راک