آرای قضایی مرتبط با ماده 1

اگر به یکدستگاه تاکسی خسارت وارد شود، علاوه بر افت قیمت خودرو و خسارات وارد ه به بدنه، خسارات ناشی از توقف خودرو نیز قابل مطالبه است.

اگر مدیر عامل شرکت به اتهام نقض حقوق صاحب علامت تجاری، محکومیت کیفری پیدا کند، شرکت مسیول جبران ضرر و زیان مادی و معنوی ناشی از سوء استفاده از علامت تجاری است.

علاوه بر دیه یا ارش، هزینه های متعارف درمانی(خسارات مالی) نیز قابل مطالبه است اما خسارت معنوی قابل مطالبه نیست؛ زیرا دیه و ارش تنها وسیله جبران خسارات از نظر قانونگذار است.

در صورتی که ادعای خریدار مبنی بر معامله زمین بر اساس کاربری صنعتی- که بعدا مشخص شده که کاربری آن کشاورزی است-، صحت داشته باشد، خریدار صرفا می تواند با استفاده از خیار تخلف وصف یا غبن، معامله را فسخ و تایید آن را از دادگاه بخواهد نه آنکه خسارات و غرامات ناشی از تغییر کاربری غیر مجاز ملک کشاورزی را که به نهادهای دولتی پرداخته است، از خوانده مطالبه کند.

اگر یکی از مالکین مشاعی پس از تقسیم واحدهای ساختمان، آپارتمان واقع در سهم خود را به ثالث واگذار کند و متعاقبا به پرداخت خسارت ناشی از تاخیر در اخذ پایان کار محکوم گردد، آن خسارت صرفا متوجه مالک همان آپارتمان نیست بلکه مربوط به کلیه شرکاست زیرا اخذ پایان کار وظیفه کلیه شرکاء ملک است.

مطالبه خسارت مازاد بر وجه التزام تعیینی توسط طرفین فاقد وجاهت قانونی است؛ ولو آنکه میزان خسارت وارده بیش از وجه التزام مورد توافق طرفین باشد.

هزینه درمان جراحات ناشی از تصادف رانندگی، هزینه هایی غیر از دیه محسوب می شوند که بر متضرر تحمیل شده است. از آنجایی که سبب این هزینه ها، مقصر حادثه رانندگی است، دعوی مطالبه هزینه های مذکور، قابل پذیرش است. عنوان: شرایط مطالبه خسارات از کارافتادگی ناشی از تصادف رانندگی پیام: مطالبه خسارت از کارافتادگی ناشی از تصادف رانندگی، فرع بر این است که خواهان دارای شغل و درآمد محقق و مسلمی بوده و این تصادف، وی را از درآمد مسلم شغل مذکور، محروم کند.

عدم استفاد از تاکسی در مهلت توقیف و تعمیر آن، که به علت تصادف با وسیله نقلیه دیگر ایجاد شده است، ازمصادیق منافع ممکن الحصول بوده و خسارت مربوطه از مقصر حادثه قابل مطالبه است.

مطالبه خسارت ناشی از سرقت، مستلزم اثبات سرقت است.

مطالبه ی وجه چک به طرفیت هر یک از ظهرنویسان به تنهایی امکان پذیر بوده و نیازی به طرف دعوا قرار دادن همه افراد نیست،زیرا صادرکننده و ظهرنویسان چک متضامنا مسیول پرداخت وجه چک هستند.

با توجه به رضایی بودن عقد بیع، با انعقاد بیع عادی، مالکیت مطلق خریدار بر ملک موضوع دعوی مستقر شده و در مقابل همگان قابل استناد است و تنظیم سند رسمی به نام ثالث و ترهین آن به صورت من غیر حق، خللی در این حق عینی و انحصاری و دایمی خریدار ایجاد نخواهد کرد. عنوان: نقش مقررات ثبتی در اعتبار بیع عادی اموال غیر منقول پیام: 1- عقد بیع، عقد رضایی است و به محض ایجاب و قبول، مقتضاء آن یعنی تملیک عین در قبال ثمن حاصل می شود و مقررات ثبتی صرفا در مقام بیان آثار ثبت و تعریف سند است. عنوان: الزام به تنظیم سند رسمی قبل از ابطال معامله معارض پیام: دعاوی فک رهن از پلاک ثبتی و تنظیم سند رسمی انتقال ملک، قبل از ابطال معاملات معارض و سند رهنی و طلق شدن ملک، مسموع نیست.

1-تجویز مطالبه منافع ممکن الحصول به مواردی اختصاص دارد که اتلاف منفعت روی دهد. بنابراین محرومیت از کسب و کار و سلب منفعت، مشمول این عنوان نبوده و عدم النفع محسوب می شود؛ از این رو خسارت ناشی از آن قابل مطالبه نیست. 2-مبنای تحقق مسیولیت جبران خسارت، آن است که فاعل بدون مجوز قانونی عملی انجام دهد که موجب بروز خسارت به دیگری شود. بنابراین در فرضی که اداره دولتی، در راستای تکالیف قانونی خود، اقدام به اجرای طرح عمرانی نموده و از این رهگذر، خسارتی به شخصی وارد شود، ضمان یا مسیولیتی از این حیث متوجه اداره مذکور نیست.

دعوای مطالبه خسارات ناشی از ایام بازداشت از سوی متهمی که از اتهام تبریه شده است، توجهی به شاکی پرونده کیفری ندارد و مدعی باید با مراجعه به دولت، درخواست جبران خسارت کند زیرا بازداشت، ناشی از عمل مرجع قضایی است.

جهت مطالبه خسارات وارده ناشی از اقدامات و تخلفات شهرداری می بایست ابتداء شکایت علیه شهرداری در دیوان عدالت اداری مطرح شود وپس از صدور رای در مرجع مذکور به وقوع تخلف، از طریق دادگاه عمومی اقدام شود.

درصورتی که متوفی، مقصر حادثه رانندگی و مسیول جبران خسارت تشخیص داده شود، ورثه وی مسیول جبران این خسارت، صرفا از محل ماترک متوفی خواهند بود.

مدیریت تعمیرگاه خودرو، که از آن انتفاع می برد، مسیول خسارات وارده به مشتریان از ناحیه کارگران است؛ هرچند جواز کسب یا مالکیت تعمیرگاه، به شخص ثالث تعلق داشته باشد.

در صورت وجود عیب و نقص ابزار و وسایل اداری دولت در ورود، تولید، کنترل و پخش فرآورده های خونی، خواهان مبتلاء به بیماری هپاتیت c شود، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و سازمان انتقال خون ایران ، به نسبت مساوی، محکوم به پرداخت خسارت خواهند بود. عنوان: مطالبه خسارت معنوی ناشی از آسیب های جسمانی پیام: هر چند در قواین و مقررات مختلف به خسارت معنوی و ضرورت تدارک آن، اشاره شده اما با توجه به اینکه در خصوص درد و رنج و تالمات روحی ناشی از آسیب های جسمانی، که از مصادیق خسارت معنوی هستند، دیه و یا ارش به عنوان تنها وسیله جبران خسارات از طرف قانونگذار تعیین گردیده، بنابراین زیان دیده مستحق دریافت مبلغی به عنوان جبران خسارت معنوی علاوه بر دیه یا ارش تعیین شده نیست. عنوان: مطالبه هزینه درمان علاوه بر دیه پیام: دیه بدل از عضو فایت و نقص ناقص است و احکام مربوط به دیات ناظر به صدمات بدنی بوده و از مفهوم و محتوای ادله و مواد قانونی نفی خسارات مالی وارده به زیان دیده از جمله هزینه‌های درمانی استفاده نمی‌شود و قواعد فقهی «لاضرر» و «تسبیب»، «نفی عسر و حرج» و «اتلاف» لزوم جبران خسارات دیگر را توجیه می‌کند. عنوان: بار اثبات دعوا در بیماری هپاتیت c پیام: طریق متعارف انتقال بیماری هپاتیت c، تزریق خون و فرآورده‌های خونی است و انتقال ویروس از طریق سایر روشها محل تردید است. بنابراین اگر در استفاده بیمار از فرآورده‌های خونی تردیدی وجود نداشته باشد، وجود رابطه سببیت میان انتقال خون و ابتلای بیمار به ویروس فوق الدکر مفروض تلقی می گردد و سازمان انتقال خون و وزارت بهداشت باید دلیل و مدرکی مبنی بر تحقق روش دیگر انتقال ویروس و یا عدم وجود عیب در فرآورده‌های خونی ارایه نمایند.

حفظ و نگهداری درختان در محدوده شهر و قطع یا اصلاح آن ها در صورت وجود شواهد و قراین مبنی بر شکستن احتمالی آن ها و جبران خسارت وارده به شهروندان ناشی از قصور یا تقصیر شهرداری، به عهده شهرداری است.

اگر اصل محکومیت بابت خسارت وارده باشد، محکومیت به خسارت تاخیر تادیه فاقد وجاهت است.

در صورت بطلان معامله، دعوی مطالبه اجرت المثل ایام تصرف خودرو که به دلیل خرابی مورد استفاده قرار نگرفته است، محکوم به رد است.

در خصوص درد و رنج و تالمات روحی ناشی از آسیب های جسمانی که از مصادیق خسارت معنوی هستند، دیه و یا ارش به عنوان تنها وسیله جبران خسارات از طرف قانونگذار تعیین شده است بنابراین مطالبه خسارت علاوه بر آن تحت عنوان خسارت معنوی مسموع نیست.

محرومیت از کسب و کار و سلب منفعت، عدم النفع محسوب می شود بنابراین دعوی جبران خسارت حاصل از آن پذیرفته نیست. همچنین این خواسته در قالب منافع ممکن الحصول نیز قابل مطالبه نیست؛ زیرا منافع ممکن الحصول، در مواردی محقق می شوند که صدق عنوان اتلاف داشته باشد.

عدم رعایت مقررات قانونی از سوی شهرداری، از جمله عدم نصب علایم هشداردهنده، و احراز رابطه سببیت عرفی میان فعل مرتکب و حادثه زیانبار به منظور مسیول دانستن شهرداری در جبران خسارت کافی است و نیازی به احراز رابطه علیت از نظر فلسفی و تفریقی نمی باشد.

در صورت تجدیدنظرخواهی توسط وکیل دادگستری، چنانچه قرارداد وکالت درپرونده موجود نباشد، پرونده نسبت وی مفتوح می ماند و درصورت رفع نقص اتخاذ تصمیم خواهد شد.

در دعوای مطالبه خسارات ناشی از عملکرد غیر علمی پزشک، در صورتی که خواهان ارجاع به کارشناسی را درخواست کرده باشد و مطابق نظر پزشکی قانونی خسارت وارده به صورت مقطوع تعیین شود، حدود مسیولیت پزشک همان است که در نظریه مذکور آمده است؛ بنابراین هزینه های مازاد بر آن مانند هزینه درمان در کشور خارجی حتی اگر ارتباط آن با اقدامات پزشکی ثابت باشد، قابل مطالبه نیست. عنوان: قانون حاکم در تعیین میزان مسیولیت مدنی پیام: قانون حاکم در تعیین میزان مسیولیت مدنی ( خسارات ناشی از قصور پزشکی)، قانون زمان عمل موجد مسیولیت است.