آرای قضایی مرتبط با ماده 336

منشا مطالبه اجرت المثل ایام زوجیت، قانون و شرع است نه عرف؛ بنابراین استناد به جایگاه عرف در انجام امورات منزل فاقد وجاهت است. -تایید شده

در دعوای مطالبه اجرت المثل ایام زوجیت، بار اثبات عدم استحقاق زوجه به اجرت المثل بر عهده زوج بوده و صرف ادعای زوج مبنی بر عدم دستورانجام کارها مانع از استحقاق زوجه به اجرت المثل ایام زوجیت نیست.

در دعوای مطالبه اجرت المثل ایام زوجیت؛ منظور از "دستور زوج" فرمان صریح نیست بلکه شامل هرگونه درخواست زوج به هر نحو که ابراز شده باشد، می باشد.انتظار و توقعی که مرد از همسرش در بدو ورود به منزل درخصوص طبخ غذا و نظافت و اداره خانه دارد ، انگیزه انجام کارهای خانه بوده و به منزله درخواست زوج تلقی می شود. -

در دعوای مطالبه اجرت المثل ایام زوجیت، اصل بر تبرع بوده زیرا عرفا زنان جهت انجام کارهای منزل درخواست اجرت نمی کنند؛ بنابراین مطالبه اجرت المثل ایام زوجیت مستلزم اثبات عدم تبرع می باشد.

در دعاوی مسئولیت مدنی تعیین درصد تقصیر، ماهیت قضایی دارد و بنابراین ضروریست دادگاه در این خصوص اتخاذ تصمیم نماید و این امر خارج از حیطه صلاحیت کارشناسان دادگستری است. عنوان: نحوه ارزیابی تاثیر اسباب مختلف عامل خسارت پیام: زمانی که چند سبب عامل بروز خسارت شود، هنگام ارزیابی خسارت، می بایست میزان دخالت هر سبب، سبب مقدم و میزان تأثیر هریک از اسباب بعدی بوجود آورنده خسارت، معین و لحاظ شود.

عدم مطالبه اجرت المثل ایام زندگی مشترک در زمان حیات زوج، موجب از بین رفتن حق مطالبه آن از وراث پس از وفات زوج نیست؛ زیرا حق مکتسب در هر زمان قابل مطالبه است.

در احراز استحقاق زوجه نسبت به اجرت المثل زندگی مشترک، لازم نیست دستور شوهر به انجام کارهای خانه، به طور صریح یا ضمنی بیان شود؛ بلکه دستور توقعی، خواستن، خواهش و حتی قبول کار زوجه توأم با سکوت زوج، برای مسئولیت وی به پرداخت اجرت المثل کفایت می‌کند. عنوان: اثر مراقبت از فرزند زوج بر استحقاق زوجه به دریافت اجرت المثل پیام: درصورتی که زوجه به موجب شرط ضمن عقد، مکلف شده باشد از دختر زوج (مربوط به همسر اول وی) مراقبت کند، این نگهداری و مراقبت، وی را مستحق دریافت اجرت المثل می کند؛ حتی اگر در زندگی مشترک هیچ عمل دیگری به دستور زوج انجام نداده باشد.

زوجه جهت دریافت اجرت المثل ایام زندگی مشترک،نیازی به اثبات قصد عدم تبرع ندارد و صرف بیان قصد عدم تبرع،برای اثبات آن و استحقاق زوجه به دریافت اجرت المثل کافی است؛ از این رو بار اثبات اینکه زوجه بدون قصد دریافت دستمزد، کارهای خانه را انجام داده با زوج می باشد. عنوان: دلالت عدم مطالبه اجرت المثل بر انصراف از آن پیام: عدم مطالبه اجرت المثل ایام زندگی مشترک پیش از حدوث اختلاف بین زوجین، دلیل بر سقوط حق مذکورو انصراف زوجه از دریافت آن نبوده و زوجه می تواند پس از حدوث اختلاف نسبت به مطالبه اجرت المثل اقدام نماید.

عدم ایصال وجه چکی که به منظور وصول به وکیل سپرده شده، از مصادیق بزه خیانت در امانت است.

در مطالبه اجرت المثل دوران زندگی مشترک، به صرف بیان "قصد عدم تبرع" از سوی زوجه، دیگر نیاز به اثبات آن از جهت قانونی نیست؛ زیرا به لحاظ حقوقی، نافی را نفی کافیست. بنابراین با بیان این ادعا، تبدیل دعوی حاصل می شود و زوجه استحقاق دریافت اجرت المثل را دارد مگر آنکه زوج خلاف این امر را اثبات کند.

میزان نحله با عنایت به سنوات زندگی مشترک و نوع کارهائی که زوجه در این دوران انجام داده است، به تشخیص دادگاه، تعیین می شود. بنابراین ادعای زوج مبنی بر عدم تعلق نحله به سبب نشوز و سو رفتار زوجه مسموع نیست.

1- در خصوص اجرت المثل زوجه، اصل بر استحقاق وی و ظاهر بر عدم تبرع در انجام کارهایی است که بر عهده او نبوده است. بنابراین مدعی خلاف این امر (زوج)، باید برای اثبات مدعای خود دلیل اقامه کند. 2- منظور از دستور زوج - که شرط تحقق اجرت المثل کارهای انجام شده در زندگی مشترک است- صرف درخواست وی می باشد و منظور معنای مصطلح دستور نیست. 3- در دعوی مطالبه اجرت المثل، باید توجه داشت که نیت تبرع یا عدم تبرع زوجه در انجام کارهای منزل، از امور قلبی و باطنی و مربوط به فاعل کار است. بنابراین در این خصوص صرفا قول وی پذیرفته است و به مجرد اینکه بگوید قصد تبرع نداشته باید از وی پذیرفته شود.

زوجه ای که خود را مستحق اجرت المثل ایام زوجیت می داند؛ باید در زمان حیات زوج مطالبه اجرت المثل کند تا امکان پاسخ زوج وجود داشته باشد؛ در غیر اینصورت از موجبات حکم بر بیحقی زوجه است.

چنانچه زوجه مالی به عنوان اموال تحصیل شده در دوران زندگی مشترک معرفی نکند، امکان اعمال شرط تنصیف دارایی وجود ندارد.-تایید شده

مراد از دستور زوج در دعوی مطالبه اجرت المثل ایام زوجیت، فرمان صریح نیست، بلکه درخواست زوج به هر نحو که ابراز شود و انتظار و توقعی که مرد از همسرش در بدو ورود به منزل، طبخ غذا، نظافت و اداره خانه دارد، همین امر انگیزه انجام کار خانه بوده و می تواند تامین کننده درخواست زوج باشد. اجرت المثل ایام زوجیت حقی است ثابت، شرعی و قطعی که در مطالبه آن اصل بر عدم تبرع است؛ زیرا انجام عمل رایگان و مجانی دور از طریقه عقلاء است.

چنانچه زوجه برای انجام کارهای خانه از زوج تقاضای اجرت کرده باشد و علیرغم عدم اجابت درخواستش از سوی زوج، به انجام امور خانه داری ادامه دهد، این امر حاکی از قصد تبرع بعدی زوجه می باشد. بنابراین وی مستحق دریافت اجرت المثل نیست، زیرا در عرف جامعه ایرانی، کارهای خانه مانند آشپزی یا نظافت فاقد استحقاق برای اجرت هستند.

درصورتی که طبق قرارداد، یکی از طرفین متعهد به انجام کاری در قبال دریافت وجه بوده و تعهد طرف مقابل به پرداخت وجه مقید به دریافت این مبلغ ازشخص ثالث شده باشد، طرف اول درصورت انجام تعهد، مستحق مطالبه وجه مزبور خواهد بود و اضافه نمودن قید «در صورت دریافت از شخص ثالث»; تعهد طرف مقابل را به پرداخت ساقط نمی کند؛ زیرا خود او طرف قرارداد بوده و انجام کار به دستوراو صورت گرفته است.

در خصوص کارهایی که زوجه خارج از وظایف خاص، در ایام زوجیت در منزل شوهر انجام داده است، اصل بر عدم تبرع می باشد و اثبات خلاف آن بر عهده زوج است.

(1)- ماده 53 شرایط عمومی پیمان در خصوص ارجاع اختلافات بین پیمانکار و کارفرما به داوری امری اختیاری است ونه الزام آور و در صورت عدم تمایل، هر یک از طرفین قرارداد می توانند اختلافات خویش را در محاکم صالحه دادگستری که مرجع عام تظلمات است، طرح کند. (2)- چنانچه هزینه های اجرای پروژه ای که در مناقصه به پیمانکاری واگذار شده، به دلیل عوامل خارجی که مستند به فعل پیمانکار نبوده(تغییر ساعت کار از روز به شب)، افزایش یابد، هزینه های مذکور از کارفرما قابل مطالبه است. (3)- در دعوی مطالبه افزایش هزینه های اجرائی پروژه توسط پیمانکار، با توجه به اینکه موضوع خواسته دین بوده و ادعای مدیون در خصوص وجود اختلاف به اثبات نرسیده و دستگاه مشاور نیز استحقاق پیمان کار را مورد تایید قرارداده، خسارت تاخیر تادیه قابل مطالبه است و منوط به قطعی شدن رای صادره نیست.

در دعوای مطالبه اجرت المثل ایام زوجیت، زوجه باید قصد عدم تبرع و دستور زوج جهت انجام کاراهای منزل را ثابت کند؛ زیرا اصل بر تبرعی بودن کارهای انجام شده توسط زوجه در طول زندگی مشترک است.

در دعوی مطالبه اجرت المثل ایام زندگی مشترک از ناحیه زوجه، اصل بر قصد تبرع زوجه بوده و از آنجاکه در عرف زندگی خانوادگی ایرانیان، زوجه برای کارهای منزل مشترک، اجرت مطالبه نمی کند وی باید دلیلی برای اثبات عدم تبرع خود ارائه کند.

اگر مطالبه وجه چک علیه ظهرنویس به لحاظ سپری شدن مواعد منجر به قرار عدم استماع دعوا شود؛ با اثبات دریافت عوض توسط ظهرنویس(طرف معامله با دارنده چک)، مطالبه وجه از شخص موصوف فارغ از چک امکان پذیر است.

زوجه نمی تواند برای انجام امور خانه داری در دوران زندگی مشترک، اجرت المثل دریافت کند. زیرا یکی از شرایط مطالبه اجرت المثل آن است که عرف، برای کار انجام شده اجرتی قائل باشد و به موجب عرف حاکم بر خانواده های ایرانی، کار کردن زوجه در منزل مشترک (اموری از قبیل نظافت و آشپزی) مستوجب دریافت حق الزحمه نیست. لذا زوجه که خود اولین منتفع از کارهای مذکور است، نمی تواند بابت انجام آنها مطالبه اجرت المثل ایام زوجیت نماید. عنوان: احراز قصد عدم تبرع در مطالبه اجرت المثل ایام زندگی مشترک پیام: یکی از شرایط اثبات و مطالبه اجرت المثل ایام زوجیت، احراز عدم قصد تبرع زوجه است. اما از آنجاکه معمولا پس از ایجاد اختلاف بین زوجین اجرت المثل مطالبه می شود، و در زمان طرح دعوی، قصد عدم تبرع بیان می شود، عرفا، اصولا و عقلا برداشت می شود که در زمان انجام امور خانه داری، قصد عدم تبرع وجود نداشته است.

در صورتی که قرارداد شرکت طبق اساسنامه بایستی به امضاء مدیرعامل و یکی از اعضای هیأت مدیره رسیده باشد، اما صرفا توسط مدیر عامل امضا شود، بی اعتباری قرارداد مانع ازمطالبه اجرت المثل اعمال انجام شده توسط طرف قرارداد نیست.

استحقاق زوجه نسبت به اجرت المثل ایام زندگی مشترک منوط به تقدیم دادخواست طلاق توسط زوج نیست.