آرای قضایی مرتبط با ماده 331
قانون مدنی — ۸۸ مورد
هر کس سبب تلف مالی بشود باید مثل یا قیمت آن را بدهد و اگر سبب نقص یا عیب آن شده باشد باید از عهده نقص قیمت آن برآید.
- مطالبه خسارت ناشی از رفتار صغیر غیرممیز علیه ولی قهریدردعوای مطالبه خسارت ناشی از رفتار صغیر غیرممیز علیه ولی قهری دایر بر جبران خسارات وارده به خودرو و افت قیمت، چنانچه ولی قهری، استطاعت جبران تمام یا قسمتی از زیان وارده را نداشته باشد؛ مابه التفاوت از مال صغیردر حق خواهان وصول میگردد.
- مطالبه خسارت ناشی از کاهش قیمت خودروچنانچه خودروی شخص زیان دیده علاوه بر خسارات وارده به بدنه آن، بر اساس تایید کارشناس متحمل افت قیمت عرفی ناشی از تصادف شده باشد این کاهش قیمت نیز از باب تسبیب قابل مطالبه است.
- وضعیت خسارت تاخیر تادیه در دعوای مطالبه خسارت ناشی از افت قیمت خودروخسارت تاخیر تادیه در مورد دعاوی ای حاکم است که موضوع آن دین و از نوع وجه رایج باشد. بنابراین اگر در زمان اقامه دعوا ، موضوع دین نبوده بلکه خسارت ناشی از تصادف راجع به افت قیمت باشد، موضوع مشمول ماده ۵۲۲ قانون ایین دادرسی مدنی نخواهد بود.
- مطالبه خسارت ناشی از افت قیمت خودروالفاظ مندرج در ماده 1 قانون بیمه اجباری خسارات وارد شده به شخص ثالث در اثر حوادث ناشی از وسایل نقلیه از قبیل زیان و اموال، از الفاظ عام و صادق بر افراد عدیده و مصادیق آنها بوده و بدیهی است که زیان به عین و نیز زیان از باب افت قیمت ، هر دو مصداقی از این لفظ عام است. لذا ادعای عدم تعلق تعهد بیمه به افت قیمت خودور ها ، با عموم این ماده در تعارض می باشد.
- مطالبه خسارت تاخیر تادیه در فرض تعیین خسارت توسط کارشناستعیین خسارت تاخیر تادیه خلاف اصول دادرسی است زیرا ناظر بر دعاوی می باشد که موضوع آن دین و از نوع وجه رایج بوده و با مطالبه داین، مدیون علی رغم تمکن از پرداخت دین امتناع می نماید. بنابراین مواردی را که میزان خسارت توسط کارشناس تعیین می شود، در بر نمی گیرد.
- مطالبه اجرت المثل ایام خواب خودروبه صراحت ماده ۲ قانون رسیدگی فوری به خسارات ناشیه از تصادفات رانندگی به وسیله نقلیه موتوری مصوب ۱۳۴۵ پیرامون قابل مطالبه بودن خسارت افت قیمت وسیله نقلیه اسیب دیده در اثر تصادف و عدم نسخ صریح یا ضمنی این مقرره توسط مقنن ، موجبی برای رجوع به منابع معتبر اسلامی یا فتاوی معتبر نیست.
- عدم قابلیت استناد سازش نامه اجرانشدهنظر به اینکه براساس ماده ۲۶۷ قانون ایین دادرسی مدنی و نیز تبصره ۲ ماده ۵۱۵ قانون مذکور، ضرر و زیان و خسارت ناشی از عدم النفع قابل مطالبه نمی باشد ونیز در نظرمشهور فقها، تردیدی در قابل مطالبه بودن خسارت محقق الحصول نمی باشد و همچنین، پیمانکار((شرکت سایه سازه اریا)) برخی از تعهدات خویش را به مرحله عمل دراورده و تعدادی از بیلبوردهای تبلیغاتی مورد تعهد را مطابق قرارداد در مکانهای مشخص نصب نموده لکن بخشی از تعهدات وی عملی نگردیده و معلوم نبوده که در صورت فقدان مانع و عدم ممانعت شهرداری، انجام ان از سوی پیمانکار محقق میگردید((یعنی منافع احتمالی ناشی از ممانعت از ساخت دو بیلبورد ساخته نشده،منافع محتمل الحصول تلقی میگردد)) لذا بنابراین تفکیک موارد مذکور و تعیین دقیق عدم النفع محقق الحصول ضرورت داشته و بین منافع محقق الوصول و محتمل الوصول تفاوت اساسی وجود دارد.
- امکان مطالبه خسارت تاخیر تادیه نسبت به خسارتاگر آنچه که مورد حکم قرار گرفته است از باب جبران خسارت باشد، مطالبه خسارت تاخیر تادیه آن وجاهت شرعی ندارد زیرا خسارت از خسارت محسوب می گردد. بنابراین اگر به دلیل عدم حفاظت و نگهداری، بار موجود در انبار دچار آتش سوزی گردد و مالک بار در این خصوص مطالبه خسارت نماید امکان مطالبه خسارت تاخیر تادیه نسبت به خسارت مذکور ممکن نیست.
- صدور حکم خارج از خواستهفاقد ارزش عنوان سیستمی به اشتباه درج شده
- شرط فرجام خواهی درمهلت تجدیدنظرخواهیچون در مهلت تجدیدنظرخواهی تقاضای فرجام خواهی صورت گرفته و حق تجدیدنظرخواهی هم اسقاط نگردیده لذا موضوع قابل طرح در مرحله فرجامی نمی باشد
- طرف شکایت در خواسته ابطال و اصلاح طرح های هادی روستاییفاقد ارزش عنوان سیستمی به اشتباه درج شده
- معبار احراز رابطه سببیتلازم است بین ایجاد ضررو فعل یا ترک فعل رابطه سببیت عرفی وجود داشته باشد. چنان که بتوان گفت بین ان دو ملازمه عرفی وجود دارد. و چنین سببی همان سبب متعارف و اصلی است.
- مرجع صالح جهت رسیدگی به خواسته اعتراض به اجرای مقررات ماده ۵۶ قانون حفاظت و بهره برداری از جنگلها و مراتعدر دعاوی علیه شهرداری، اگر شهرداری به علل حاکمیتی عملی را انجام داده باشد، به پرداخت خسارت دادرسی محکوم نمی گردد.
- فقدان اثر قانونی دعوا بر فرض ثبوتچنانچه ضرر وارده از جانب خوانده جبران شده باشد و خواهان خسارت را قبلا اخذ نموده باشد،دعوی بر فرض ثبوت اثر قانونی نخواهد داشت و خسارتی برای مطالبه وجود ندارد لذا مستندا به ماده۸۴بند ۷از قانون ایین دادرسی مدنی 1379، قرار رد دعوی صادر میگردد.هیچ ضرری نباید غیر قابل جبران باقی بماند و مجوزی نیز برای ورود ضرر برای خوانده وجود نداشته و بی احتیاطی و قصور نیز باعث ایجاد مسیولیت خارج از قرارداد و ضمان قهری خواهد بود لذا دادگاه دعوی خواهان را در مورد خوانده ردیف اول صحیح ست
- مطالبه خسارت منافع ممکن الحصولمنافع ممکن الحصول در حدود و چارچوب نظریات کارشناسی قابلیت مطالبه دارند
- شرط مطالبه خسارت از اداره ثبت شرکت ها و علایم تجاریدعوای مطالبه خسارت علیه اداره ثبت شرکت ها و علایم تجاری فرع بر احراز وقوع تقصیر سازمان یا کارکنان آن، در دیوان عدالت اداری است؛ بنابراین مطالبه خسارت در محاکم دادگستری (قبل از رسیدگی دیوان عدالت) فاقد وجاهت است.
- مرجع تعیین درصد تقصیر در دعاوی مسیولیت مدنیدر دعاوی مسیولیت مدنی تعیین درصد تقصیر، ماهیت قضایی دارد و بنابراین ضروریست دادگاه در این خصوص اتخاذ تصمیم نماید و این امر خارج از حیطه صلاحیت کارشناسان دادگستری است. عنوان: نحوه ارزیابی تاثیر اسباب مختلف عامل خسارت پیام: زمانی که چند سبب عامل بروز خسارت شود، هنگام ارزیابی خسارت، می بایست میزان دخالت هر سبب، سبب مقدم و میزان تاثیر هریک از اسباب بعدی بوجود آورنده خسارت، معین و لحاظ شود.
- (1)- امکان رجوع در وقف عام (2)- وقف سرقفلی1- وقف عام وحبس موبد، شرعا از مصادیق صدقات جاریه می باشند و رجوع از آن مسموع نیست. 2- مال، عنوان وحقیقت عرفی دارد و ملاک مالیت در یک شی، تمایل عامه به تحصیل و انتفاع از آن است . بنابراین سرقفلی مغازه، مال ثابت، موجود و مسلم محسوب می شود و امکان وقف آن وجود دارد.
- مطالبه خسارت وارده به خودرو ناشی از سقوط درختمطالبه خسارت وارده به خودرو به دلیل طوفان شدید و سقوط یک اصله درخت به طرفیت شهرداری، مطالبه خسارت ناشی از تسبیب بوده و منوط به احراز رابطه علیت بین فعل ارتکابی و خسارت ایجاد شده است و مادامی که تقصیر خوانده در چهارچوب قانون اثبات نشود، دعوی مطالبه خسارت با استناد به قرار تامین دلیل فاقد وجاهت قانونی است.
- مطالبه خسارت خواب خودرودرخصوص خسارات وارده به خودرو، علاوه بر خسارت جبران نشده توسط شرکت بیمه، افت قیمت خودرو نیز از مقصر حادثه قابل مطالبه است، ولی خسارت خواب خودرو و خسارت تاخیر تادیه قابل مطالبه نیست؛ زیرا خسارت خواب خودرو از مصادیق عدم النفع و خسارت تاخیر تادیه خسارت از خسارت بوده و قابلیت مطالبه ندارند.
- مطالبه خسارت نسبت به معطلی کشتیمطالبه خسارت تاخیر تادیه نسبت به خسارت ناشی از معطلی کشتی ، خسارت از خسارت محسوب شده و احتساب آن فاقد توجیه قانونی است. عنوان: مطالبه خسارت تاخیر تادیه ارز خارجی پیام: خسارت تاخیر تادیه نسبت به ارز خارجی قابل محاسبه و مطالبه نیست.
- (1)- مطالبه هزینه درمانی مازاد بر دیه (2)- مطالبه خسارت معنوی مازاد بر دیه(1)- هزینه درمانی علاوه بر دیه یا ارش قابل مطالبه است؛ زیرا احکام مربوط به دیات صرفا ناظر به جبران صدمات بدنی بوده و از مفهوم مواد و ادله قانونی نفی خسارات مالی (هزینه های درمانی) استنباط نمی شود. (2)- در مورد آسیب های جسمانی و درد و رنج و تالمات روحی ناشی از آن که از مصادیق خسارت معنوی هستند دیه و یا ارش به عنوان تنها وسیله جبران خسارات از طرف قانونگذار تعیین گردیده، فلذا زیان دیده مستحق مطالبه و دریافت مبلغی به عنوان جبران، خسارت معنوی علاوه بر دیه یا ارش تعیین شده، نمی باشد.
- شرط مطالبه خسارت بعد از استعفای متعهدشرط مطالبه خسارت رابطه سببیت و تقصیر است؛ بنابراین در صورت عدم انجام تعهد درطول مدت قرارداد، حق مراجعه به متعهد جهت الزام وی پس از اتمام قرارداد و استعفای وی وجود داشته و مطالبه خسارت با احراز شرایطی بعد از آن و غیر مقدور بودن اجرا قابل استماع است، ولی چنانچه خواهان اعتراضی به استعفا نامه نکند که موید قطع همکاری است، دعوی الزام به ایفاء تعهد و مطالبه خسارت توسط وی پذیرفته نخواهد شد.
- مطالبه خسارت معنوی مازاد بر دیه یا ارشهر چند در قوانین گوناگون ایران خسارت معنوی و لزوم جبران آن مورد توجه قرار گرفته و به عنوان نمونه در اصل قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و موادی از171 قانون مسیولیت مدنی و قانون مجازات اسلامی صراحتا به خسارت معنوی و ضرورت تدارک آن، اشاره شده لیکن در مورد آسیب های جسمانی و درد و رنج و تالمات روحی ناشی از آن که از مصادیق خسارت معنوی هستند دیه و یا ارش به عنوان تنها وسیله جبران خسارات از طرف قانونگذار تعیین گردیده، فلذا زیان دیده مستحق مطالبه و دریافت مبلغی به عنوان جبران، خسارت معنوی علاوه بر دیه یا ارش تعیین شده، نمی باشد در نتیجه محکومیت تجدید نظر خواهانها به پرداخت 25درصد دیه کامل به عنوان جبران خسارت معنوی فاقد وجاهت شرعی و قانونی است و تبصره 2 ماده14 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 نیز قابل مطالبه ندانسته است
- مطالبه خسارت ناشی از عدم قطع درختان از شهرداریاتخاذ تدابیر لازم جهت حفظ شهر از بلایای طبیعی و جلوگیری از حوادث بر عهده ی شهرداری است، بنابراین اگر به جهت عدم قطع درختان فرسوده خساراتی وارد شود، شهرداری مسول ورود خسارات به اشخاص است.