آرای قضایی مرتبط با ماده 1128

استفاده از حق فسخ در نکاح به طور فوری و در موارد منصوصه قابل اعمال می باشد.

چنانچه زوجه در زمان عقد از نابارور شدن زوج آگاه باشد، نمی تواند از حق فسخ نکاح به جهت وجود این عیب، استفاده نماید.

صرف ادعای اشتغال غیر واقع از جانب زوج، بدون آنکه به عنوان شرط ضمن عقد ذکر شود، مجوز درخواست طلاق از سوی زوجه نیست.

در هنگام ازدواج زوجه باید سلامت نسبی داشته باشد و سلامت کامل عرفا ملاک نیست بنابراین چنانچه زوجه کم مویی سر داشته باشد این امر از موارد فسخ نکاح محسوب نمی شود.

وصف سلامت از بیماری صرع ازجمله مواردی که عقد متباینا بر آن واقع شده باشد، نیست بنابراین امکان فسخ نکاح براساس آن وجود ندارد.

شرط بنایی منحصر به شرط صفت نیست بلکه شامل شرط فعل نیز می شود.

در صورت تردید در شرایط اعمال خیار توسط زوج، مدت زمان تردید جزء مهلت عرفی که خیار باید اعمال شود به حساب نمی آید و اعمال آن بعد از تردید منافاتی با فوریت ندارد.

کتمان ضعف شدید بینایی زوجه از موارد تدلیس و ایجاد حق فسخ در نکاح محسوب نمی شود.

چنانچه خواستگار مسایلی را به دروغ بیان کند که زوجه می توانسته با کمی تحقیقات آن ها را احراز کند، عدم اقدام به تحقیقات توسط زوجه، مانع از تحقق تدلیس در نکاح است.

شرط بنایی ناظر بر عدم نقصان است به طوری که عقد بدون تصریح هم، منصرف به آن باشد و به منزله ذکر در عقد است اماشرط تبانی ناظر بر شرط کمال است ؛ صفت خاصی شرط شده که در زمره شروط قبل از عقد است که اغلب فقهای امامیه آن را ذیل و یا جزء شروط ضمن عقد مقرر داشته اند.

صرف ازدواج سابق بدون اینکه بکارت زوجه زایل شده باشد، از مصادیق تدلیس و از موجبات فسخ نکاح نیست، ولی از آنجا که در ازدواج اول بین هر پسر و دختری حسب عرف مسلم و متداول در جامعه ایران، باکره بودن دختر به عنوان وصف کمال، مقصود پسر بوده و به عنوان یک شرط مبنایی نانوشته محسوب است که عقد نکاح مبنیا بر آن واقع می شود و درصورتی که معلوم شود زوجه به هنگام ازدواج دوشیزه نبوده و این امر را کتمان کرده است این موضوع می تواند از مصادیق تدلیس در ازدواج محسوب گردد.

هرچند که بیماری صرع جزء بیماری های منصوص موجب فسخ نکاح نیست، اما اگر ثابت شود صفت سالم بودن زوجه جزء شروط ضمن عقد ذکر شده یا عقد با لحاظ آن واقع شده و یا علی رغم عدم ذکر، از اوضاع و احوال و سیره عرفی، اراده طرفین نسبت به وجود چنین شرطی احراز شود، زوج می تواند به جهت ابتلاء زوجه به این بیماری قبل از عقد و کتمان آن، عقد نکاح را فسخ کند.

نازایی زوجه، از موارد فسخ نکاح نیست؛ ولو اینکه زوجه این امر را کتمان کرده باشد.

هر چند پنهان کردن ازدواج قبلی زوجه از موارد تدلیس در نکاح نیست ، اما در صورتی که زوجه در اثر ازدواج قبلی مدخوله شده و کتمان کرده باشد، با توجه به این که باکره بودن عرفا از شروط تصریح شده در عقد محسوب می شود، نکاح قابلیت فسخ را دارد.

پنهان کردن ضعف شدید شنوایی زوجه در هر دو گوش در حدی که در زندگی روزمره نیاز به استفاده از سمعک دارد از مصادیق تدلیس و از موجبات فسخ نکاح است.

تصریح یا درج یا ذکر شرط یا شروط بنایی در عقد موضوعیت ندارد، صرف اینکه متعاقدین ضمن گفتگو، قیود و شرایط خود را مطرح نموده و از عاقد بخواهند عقد را بر مبنای توافق انجام شده جاری نماید در تنجیز شروط مذکور کافی است و اطلاع عاقد از مفاد توافق بین طرفین ضرورتی ندارد.

هرچند اعتیاد به مواد مخدر از جمله عیوب مصرح در قانون مدنی نیست با این وجود، به لحاظ آثار مخرب آن در جامعه و خصوصا زندگی زناشویی اعتیاد زوجین و پنهان ساختن امر از موارد تدلیس است. عنوان: فسخ نکاح به دلیل اعتیاد زوجه پیام: از آنجایی که در جامعه زنان، اعتیاد امری بعید است و روح حاکم بر فرهنگ جامعه، پذیرای این امر نیست؛ سلامت و عدم اعتیاد به مواد مخدر، از جمله شروط بنایی عقد محسوب میشود.

صرف قید عدم سابقه ازدواج زوجه در قباله نکاح و کشف خلاف آن، موجب خیار فسخ نکاح بر مبنای تدلیس نخواهد بود؛ زیرا این صفت(عدم ازدواج سابق) برای زوجه، باید در عقد تصریح و عقد بر مبنای آن واقع شود.

بیماری صرع زوجه در شمار بیماری های موجب فسخ نکاح توسط زوج نیست و از آنجا که بیماری قابل کنترلی بوده و موجب اختلال در زندگی زناشویی و مانع بارداری نیست، از موجبات فسخ نکاح محسوب نمی شود.

درفرضی که ازدواج سابق زوج منجر به مواقعه نشده باشد، هرچند که کتمان آن امری غیراخلاقی است، اما از موجبات فسخ نکاح بعدی نمی باشد.

کتمان رشته تحصیلی یا اظهار نوع دیگر آن، اگر چه امر غیر اخلاقی است، لیکن از اسباب فسخ نکاح نیست.

کتمان بیماری لوپوس که مربوط به سیستم ایمنی بدن است و برای زوجه و جنین وی خطرناک محسوب می شود از موارد تدلیس در نکاح است.

دعوای فسخ نکاح، به جهت شک در بکارت پذیرفته نمی شود؛ چرا که دعوا، منجز نبوده و از طرف دیگر، اثبات اینکه زوجه در زمان عقد نکاح، باکره نبوده، بر عهده زوج است.

درخواست فسخ نکاح به علت عیب، منحصر به موارد مصرح در ماده 1123 قانون مدنی است و شرط بنایی موضوع ماده 1128 قانون مدنی نیز صرفا ناظر به شروطی است که جنبه ایجابی و مثبت دارد بنابراین نمی توان شرط فقدان عیب به طورکلی را جزء شروط بنایی و تخلف از آن را موجب ایجاد حق فسخ دانست.

ابتلای زوجه به بیماری ام اس موجب حق فسخ نکاح زوج نیست زیرا عیوبی که در زن برای زوج ایجاد حق فسخ می نماید در قانون مدنی احصاء شده و بیماری مذکور جزو موارد یادشده نیست.