آرای قضایی مرتبط با ماده 10
قانون مدنی — ۷۴۱ مورد
قراردادهای خصوصی نسبت به کسانی که آن را منعقد نمودهاند در صورتی که مخالف صریح قانون نباشد نافذ است.
- شرط مطالبه وجه التزام در عقود معوضهرگاه طرفین عقد انتقال مال غیرمنقول ملزم به حضور در دفترخانه اسناد رسمی جهت تنظیم سند رسمی انتقال شده و برای تخلف از تعهد وجه التزامی تعیین نمایند اما هردو تعهد را انجام ندهند هیچ یک مستحق مطالبه وجه التزام از دیگری نیستند.
- طرح همزمان دعاوی تنفیذ تقسیم نامه و تنظیم سند رسمیدرصورت طرح توامان دعاوی تنفیذ تقسیم نامه، الزم به تنظیم سند رسمی، تحویل مبیع و اخذ پایانکار و صورتمجلس تفکیکی، رسیدگی همزمان به آنها با توجه به ارتباط و تأثیر دعاوی فوق بر یکدیگر، بلامانع است.
- واگذاری تعیین سرقفلی به واحد اجرای احکامدر دعاوی که دادگاه حکم تخلیه عین مستأجره را منوط به پرداخت سرقفلی نموده است، تعیین مبلغ دقیق سرقفلی امر ماهیتی و ترافعی بوده و باید در دادنامه منعکس شود بنابراین واگذاری آن به قسمت اجرای احکام صحیح نیست.
- تکلیف طرفین دعوا در فرض استنکاف داور مرضیالطرفینطرح دعوا در دادگاه در فرض استنکاف داور مرضی الطرفین از انجام وظیفه، منوط به عدم تراضی طرفین در تعیین داور مرضی الطرفین دیگر است و پیش از آن امکان پذیر نیست.
- اقرار ضمنی به صحت قراردادادعای جعل قسمتی از قرارداد به معنای پذیرش صحت کلی قرارداد می باشد که در قسمتی از آن مورد ادعای جعل واقع شده است.
- تفسیر «شرط پرداخت وجه التزام در صورت فسخ قرارداد»چنانچه در قراردادی شرط شود که فسخ کننده باید مبلغی را به عنوان وجه التزام به طرف دیگر پرداخت نماید، منظور این است که وجه التزام برای خیار شرط مقرر شده تا اگر هر یک از طرفین بدون توجه به تخلف طرف دیگر از مفاد قرارداد، و صرفا بر اساس خیار شرط، عقد را فسخ نماید وجه التزام را پرداخت کند، نه اینکه اگر طرفی، به حهت تخلف، موجبات فسخ را فراهم کند، ملزم به پرداخت خسارت به فسخ کننده باشد.
- الزام به ایفای تعهد پس از پایان قرارداددرصورتی که قرارداد، مضبوط به زمان باشد و زمان آن، به اتمام برسد دیگر الزام طرف قرارداد به انجام تعهدات مندرج در آن قرارداد ممکن نیست.
- خوانده دعوای فک رهندر دعوای فک رهن، با توجه به اینکه در فرض فک رهن، بانک به خواسته اصلی و حق قانونی خود (طلب) خواهد رسید، طرف دعوا قرار ندادن بانک، مانع رسیدگی نخواهد بود.
- زمان شروع خسارت تأخیر تأدیه وجه چکصادرکننده چک از زمان ارائه چک و صدور گواهی عدم پرداخت، به پرداخت خسارت تأخیر تأدیه محکوم خواهد شد نه از تاریخ سر رسید چک. زیرا دارنده چک در مدتی که چک را به بانک ارائه نکرده، به ضرر خود اقدام کرده است.
- مطالبه خسارت تأخیر تأدیه باوجود پیشبینی وجه التزاممطالبه خسارت تأخیر در تأدیه در فرضی که در قرارداد در خصوص تأخیر در انجام تعهد، ضمانت اجرای معینی پیش بینی شده باشد (وجه التزام)، مسموع نخواهد بود.
- رابطه دعوای تحویل مبیع با تنظیم سند رسمیرسیدگی و صدور رأی نسبت به دعوای تحویل مبیع منوط به رسیدگی و صدور رأی نسبت به الزام فروشنده به تنظیم سند رسمی انتقال است.
- خواندهی دعوای الزام به تنظیم سند رسمی ملک مشاعدعوای الزام به تنظیم سند رسمی ملک مشاعی، باید به طرفیت همه مالکین مشاعی طرح شود وگرنه قرار رد دعوا صادر می گردد.
- توابع مبیع در بیع وسیله نقلیه سنگینبر اساس عرف تجارتی در بیع وسیله نقلیه سنگین، دستگاه تریلی و تانکر، دو وسیله مجزا بوده و تانکر از توابع و متعلقات تریلی محسوب نمی شود.
- نوع محکوم به در دعوای مطالبه ارز خارجیدر دعوای مطالبه ارز خارجی که بهای آن به ریال تقویم شده باشد، آنچه می بایست مورد حکم قرار گیرد خواسته (ارز خارجی) است نه بهای ریالی آن.
- تقاضای اعلام بطلان قرارداد از مرجع قضاییمراجع قضایی مرجع اعلام بطلان قراردادها نیستند زیرا بطلان، از حیث ادبی بر وزن فعلان، مراتب جوشش فساد از درون امری را شامل می شود و اعلام آن صرفا از سوی فرد یا طرف ذینفع، و نه مرجع قضایی، ممکن است.
- مصادف شدن موعد انجام تعهدات قراردادی با روز تعطیلماده ی 444 قانون آیین دادرسی مدنی در رابطه با تعطیلی روز موعد، مربوط به مواعد قضایی و قانونی است و مواعد قراردادی مبتنی بر روابط حقوقی و تعهدات طرفین را در برنمی گیرد بنابراین درصورتی که روز موعد انجام تعهد قراردادی تعطیل باشد باید طرفین بر تاریخ دیگری توافق کنند.
- مطالبه خسارت تأخیر تأدیه از دین غیرقطعیدر خصوص مطالبات غیر قطعی، با توجه به اینکه استحقاق خواهان پس از صدور حکم قطعی استقرار می یابد و پیش از آن هنوز دین مستقر نشده، امکان اخذ خسارت تأخیر تأدیه وجود ندارد.
- مطالبه خسارت از خسارتخسارت تأخیر تأدیه از خسارت عدم انجام تعهد (خسارت از خسارت) قابل مطالبه نیست.
- واگذاری مستقل پارکینگ آپارتمانبه موجب قانون تملک آپارتمان ها، پارکینگ ها و انباری ها جزء مشاعات و مشترکات تلقی شده و انتقال آن، بدون انتقال قسمت اختصاصی ممکن نیست.
- اماره اثبات اقاله بیععدم حضور طرفین عقد بیع در وقت مقرر در دفتر اسناد رسمی جهت تنظیم سند می تواند به عنوان اماره ای برای اثبات اقاله تلقی شود.
- ضمان معاوضی در عقد بیعبا توجه به معوض بودن عقد بیع و لزوم رعایت ضمان معاوضی، صدور حکم مبنی بر الزام بایع به تنظیم سند رسمی و تحویل مبیع، باید توأم با الزام خواهان به تأدیه تتمه ثمن باشد.
- تعهد وکیل به جبران خسارت ناشی از رد دعواشرط مندرج در متمم قرارداد وکالت نامه مبنی بر تعهد وکیل به جبران خسارت ناشی از رد دعوا (از جمله هزینه دادرسی و حق الوکاله) نافذ و معتبر بوده و مباینتی با ماده 76 نظامنامه قانون وکالت و عدم شرط تعهد به نتیجه ندارد.
- مرجع صالح رسیدگی به دعوای قلع و قمع مستحدثات غیرمجازرسیدگی به مستحدثات غیرمجاز و خلاف مفاد پروانه صادرشده از شهرداری ها، در صلاحیت کمیسیون های موضوع ماده 100 قانون شهرداری ها است و چنانچه در خصوص موضوع در این کمیسیون، رسیدگی و رأی مقتضی صادرشده باشد دیگر موضوع قابلیت طرح در دادگستری را ندارد.
- ضمانت اجرای عدم رعایت شرایط دعوای تقابلدر صورت عدم ارتباط دعوای متقابل با دعوای اصلی، دادگاه می بایست دعوای تقابل را از اصلی جدا نموده و در صورت داشتن صلاحیت نسبت به آن جداگانه رسیدگی کند بنابراین صدور قرار رد دعوا نسبت به دعوای متقابل صحیح نیست.
- تکلیف دادگاه در تعیین نوع رأیصدور رأی بر بطلان دعوی، صحیح نیست و دادگاه مکلف به تعیین نوع آن، اعم از قرار یا حکم است.