آرای قضایی مرتبط با ماده 10
قانون مدنی — ۷۴۱ مورد
قراردادهای خصوصی نسبت به کسانی که آن را منعقد نمودهاند در صورتی که مخالف صریح قانون نباشد نافذ است.
- دعوای تحویل مبیع غیرمنقولرسیدگی به دعوای تحویل مبیع غیرمنقول، منوط به احراز مالکیت رسمی و قطعی خواهان است.
- مصادیق خسارات وارده به مشتری در صورت مستحق للغیر بودن مبیعمقصود از خسارت وارده به مشتری در صورت مستحق للغیر بودن مبیع، هزینههایی همچون تنظیم سند، دستمزد دلال، هزینه نگهداری مبیع و یا منافع مسلمی است که از دست رفته است و شامل قیمت روز مبیع نیست
- اسقاط خیار غبنبا وجود اسقاط همه خیارات ازجمله خیار غبن، خیار غبن فاحش و افحش ساقط نمی شود.
- دعوای اثبات مالکیت اموال غیرمنقولدرخواست صدور حکم به اثبات مالکیت اموال غیرمنقول فاقد وجاهت قانونی است؛ زیرا نتیجه صدور رأی بر اثبات مالکیت اشخاصی غیر از مالک رسمی، رسمیت دادن به آن اسناد بوده که موجب ایجاد تعارض بین رأی و اسناد رسمی می شود.
- استرداد طلاجات مندرج در لیست جهیزیهطلاجاتی که به همراه جهیزیه به زوج تحویل شده و در لیست جهیزیه ممضی به امضاء زوج است، قابل استرداد است.
- شرط طرح دعوی از طرف مدیرعاملاگر مطابق اساسنامه یک شرکت، اختیار طرح دعوی از اختیارات هیئت مدیره شرکت باشد و دلیلی بر تفویض این اختیار به مدیرعامل شرکت مزبور ارائه نشده باشد مدیرعامل حق طرح دعوی را ندارد.
- تأثیر شرط قراردادی در استحقاق دارنده چکچنانچه چک مستند دعوا بابت ضمانت سرمایه موضوع قرارداد صادر شده باشد، قبل از اثبات از بین رفتن سرمایه، وجه چک مزبور قابل مطالبه نیست.
- وضعیت اسناد تنظیم شده متعاقب عقد صوریدر صورتی که قراردادی به صورت صوری تنظیم شود چون فاقد قصد انشاء است این قرارداد ارزش حقوقی نداشته و تمامی اسناد رسمی که بر اساس آن تنظیم گردیده باطل است.
- نحوه تأثیر شرط فاسخاگر شرط فاسخ به صورت شرط نتیجه تنظیم شده باشد به محض وقوع، اثر آن فورا محقق شده و عقد قهرا منفسخ می گردد.
- مصادیق فورس ماژوردر صورت عدم صدور پایان کار از طرف شهرداری به دلیل واقع شدن ملک در طرح فضای سبز، چنانچه تلاش متعارف جهت انتقال سند توسط فروشنده به عمل آمده باشد، از مصادیق واضح فورس ماژور بوده و خسارت تأخیر در انجام تعهد قابل مطالبه نخواهد بود.
- شرط مطالبه وجه التزام در تعهدات متقابلدر مطالبه خسارت تأخیر در انجام تعهدات متقابل، صرف حضور خریدار در دفتر اسناد رسمی بدون انجام تعهد قراردادی (پرداخت ثمن) کافی نبوده و باید دلیل مبنی بر پرداخت ثمن (الباقی ثمن به صورت چک تضمین شده یا وجه نقد) ارائه دهد.
- تأثیر تعهدات متقابل بر همدیگرچنانچه تعهدات طرفین متقابل بوده (تحویل مبیع و پرداخت ثمن) و یکی از طرفین، دلیلی که حکایت از انجام تعهد داشته باشد را ارائه ننماید، نمی تواند طرف مقابل را ملزم به انجام تعهد نماید و یا خسارت وجه التزام را مطالبه کند.
- امکان احیای عقد در صورت عدم تحقق شرط ضمن اقالهدر صورتی که در اقاله عقد بیع، شرط شود در صورت عدم استرداد ثمن در موعد مقرر، عقد بیع منحل شده مجددا نافذ و معتبر شود، شرط فوق، معتبر نخواهد بود زیرا با انحلال عقد به موجب اقاله، رجوع به عقد بیع مستلزم ایجاب و قبول جدید است و عقد زائل شده به صرف شرط احیا نمی شود.
- تملک عینمرهونه از سوی مرتهنبانکها و مؤسسات مالی صرفا حق اخذ مطالبات خود از محل فروش وثیقه های اخذ شده، آن هم با رعایت تشریفات قانونی را دارند و حق تملک مورد وثیقه از طریق استفاده از وکالتنامه اخذ شده قبل از انجام تشریفات قانونی را ندارند و با توجه به آمره بودن مقررات مذکور، ضمانت اجراء تخطی از این مقررات، بطلان اقدامات صورت گرفته است.
- خسارت تأخیر تأدیه ارزخسارت تأخیر تأدیه ارز خارجی، در صورت توافق طرفین و تعیین میزان آن در قرارداد، قابل وصول است.
- دعوای بطلان بیع با وجود تغییرات فاحش مبیعتغییر وضعیت مبیع، از جمله تبدیل ملک به چند دستگاه آپارتمانی با اسناد مفروزی در حکم تلف مبیع است و خریدار سابق تنها استحقاق دریافت مثل یا قیمت را از بایع خواهد داشت و دعوای ابطال اسناد رسمی صادره محکوم به بطلان است.
- (1)- اثبات مالکیت(2)- دعوای الزام به تنظیم سند رسمی انتقال حق سرقفلی(1)- دعوی تنفیذ و اثبات مالکیت راجع به آنچه مورد معامله قرار گرفته است به لحاظ عدم ترافعی بودن قابلیت استماع ندارد. (2)- به دلیل اینکه حق سرقفلی، حقی تبعی است که به تبع استقرار روابط استیجاری برای مستأجر ایجاد می شود و اینکه آئین نامه قانون روابط موجر و مستاجرمصوب 1387 اجارهنامههای عادی را نیز معتبر شناخته است موجبی برای الزام موجر برای تنظیم سند رسمی انتقال حق سرقفلی وجود ندارد.
- نظارت قضایی بر آرای شورای نظام مهندسیآرای صادره از شورای نظام مهندسی، قطعی و لازم الاجرا بوده و قابل اعتراض در محاکم نیست.
- مطالبه همزمان اجرتالمثل و شرط تنصیف1- درصورتی که زن مستحق شرط تنصیف اموال تشخیص داده شود دیگر موجبی برای تعیین اجرت المثل ایام زوجیت وجود ندارد مگر اینکه زوجه مستقلا با تقدیم دادخواست، تقاضای اجرت المثل نماید 2- در گواهی عدم امکان سازش باید درباره مهریه ای که هنوز حکم مستقل قبلی صادره درباره آن اجرا نشده است تعیین تکلیف گردد.
- فرجامخواهی در دعوای ابطال وکالتنامهدعوای ابطال وکالتنامه، هرچند که وکالتنامه راجع به امور مالی باشد، غیرمالی است بنابراین رای صادره قابل فرجام خواهی نیست.
- تأثیر ورشکستگی مدیون اصلی بر تعهدات ضامنبا توجه به عدم تعلق خسارت(سود یا خسارت تأخیر تأدیه) به دیون ورشکسته، در صورت معافیت ورشکسته از پرداخت خسارت تأخیر تأدیه، ضامن وی نیز، مسئولیتی در قبال این خسارت نخواهد داشت.
- تبدیل تعهد در نتیجه صدور سند تجاریاگر دائن بابت طلب خود سند تجاری دریافت کند، صرفا می تواند وجه سند را مطالبه کند و حق اقامه دعوا برای وصول طلب منشأ را ندارد زیرا با تبادل سند تجاری، تبدیل تعهد صورت گرفته و تعهد اولیه ساقط شده است.
- مصداق عدم رعایت مصلحت موکلقیمت منطقه ای ملک، مبلغ بسیار ناچیزی بوده و معامله به آن میزان، مصداق عدم رعایت غبطه موکل است.
- ادعای جعل در مرحله تجدیدنظرادعای جعل در مرحله تجدیدنظر پذیرفته نمی شود زیرا این ادعا باید در جلسه اول دادرسی طرح شود.
- جبران عدم کسب درآمد مورد انتظارعدم کسب درآمد مورد انتظار (درآمد نویسنده به لحاظ عدم نشر کتاب در زمان مقرر) مصداق عدم النفع و غیر قابل جبران است.