آرای قضایی مرتبط با ماده 33
قانون حمایت خانواده — ۱۵۱ مورد
مدت اعتبار حکم طلاق شش ماه پس از تاریخ ابلاغ رای فرجامی یا انقضای مهلت فرجام خواهی است. هرگاه حکم طلاق از سوی زوجه به دفتر رسمی ازدواج و طلاق تسلیم شود، در صورتی که زوج ظرف یک هفته از تاریخ ابلاغ مراتب در دفترخانه حاضر نشود، سردفتر به زوجین ابلاغ می کند برای اجرای صیغه طلاق و ثبت آن در دفترخانه حاضر شوند. در صورت عدم حضور زوج و عدم اعلام عذر از سوی وی یا امتناع او از اجرای صیغه، صیغه طلاق جاری و ثبت می شود و مراتب به زوج ابلاغ می گردد. در صورت اعلام عذر از سوی زوج، یک نوبت دیگر به ترتیب مذکور از طرفین دعوت به عمل می آید.
- دعوی طلاق به دلیل اعتیاد زوجاعتیاد زوج به مواد مخدر از مصادیق تخلف از شرط ضمن عقد نکاح و موجب تحقق وکالت زوجه در طلاق می شود و ترک اعتیاد وی نیز مانع از ایجاد این حق برای زوجه نیست.
- تجدیدنظر خواهی از ابطال دستور فروشدادگاه باید در جریان دادرسی، محدوده خواسته را رعایت کند. بنابراین در صورتی که در دعوی طلاق به دلیل عدم پرداخت نفقه، دادگاه ادله ازدواج مجدد زوج را نیز بررسی کند، بر این رسیدگی ایراد وارد است. اما درصورتیکه در نهایت رای صادره بر اساس خواسته صادر شود، در دادنامه خللی وارد نبوده و موجبی برای نقض آن وجود ندارد.
- حدود اختیار دیوان عالی در فرجام خواهیدیوان عالی کشور در مقام رسیدگی به دادخواست فرجام خواهی، محدود به جهت و حتی موضوع فرجام خواسته نیست. بنابراین درصورتی که بخشی از دادنامه فرجام خواسته که مورد اعتراض فرجام خواه نبوده و به نفع وی صادر شده است، را خلاف قانون تشخیص دهد، می تواند آن بخش را نقض کند.
- درخواست طلاق به دلیل ترک انفاقدر صورتیکه علیرغم صدور حکم الزام به پرداخت نفقه علیه زوج، وی همچنان از پرداخت نفقه معوقه امتناع کرده اما پس از طرح دعوی طلاق از ناحیه زوجه به سبب ترک انفاق، وی نسبت به پرداخت مبالغ مذکور اقدام کند، این پرداخت مانع از تحقق شرط ضمن عقد و نافی حق زوجه در اعمال وکالت در طلاق نیست.
- دادگاه صالح در درخواست طلاق از ناحیه زوجهاعطای نمایندگی به سردفتر جهت اجرای صیغه طلاق مختص موردی است که حکم طلاق به جهت احراز عسر و حرج زوجه صادر شود و در صورت صدور حکم طلاق به دلیل تحقق شروط ضمن عقد نکاح، اذن اعمال وکالت مقید به زوجه داده می شود.
- اثر بذل مهریه در تحقق عسر و حرجبذل مهریه در مرحله فرجام خواهی، موثر در عسر و حرج زوجه نبوده و درخواست طلاق توسط وی به دلیل مذکور قابل پذیرش نیست.
- رابطه اجرت المثل و شرط تنصیف داراییشرط تنصیف دارایی و اجرت المثل به دلیل مختلف بودن مبانی، شروط و قیود تحقق آنها قابل جمع هستند؛ بنابراین استحقاق زوجه نسبت به هر یک از حقوق مذکور موجب اسقاط حق دیگر نیست.
- درخواست طلاق توسط زوجه پس از انحلال ازدواج مجدد زوجبا تخلف زوج از شرط ضمن عقد نکاح به دلیل ازدواج مجدد، حق استفاده از وکالت در طلاق برای زوجه تحقق یافته و انحلال ازدواج مجدد زوج، مسقط حق وی در تقاضای طلاق نیست.
- طلاق به دلیل ناباروری زوجدر صورتی که باروری زوج منوط به انجام روش های درمانی تخصصی توانایی بارورسازی باشد، این امر مانع از تحقق شرط وکالت در طلاق به موجب تحقق بند دهم از شروط ضمن عقد نکاح نیست. عنوان: محدوده اختیارات دادگاه تجدید نظر پیام: در درخواست طلاق از طرف زوجه به لحاظ تحقق شرط ضمن عقد، ورود دادگاه تجدیدنظر به موضوع عسر و حرج زوجه فاقد وجاهت است.
- رابطه شکایت زوجین از یکدیگر و کراهتمقتضای قانونی تحقق شرط ضمن عقد نکاح، صدور حکم بر احراز شرایط اعمال وکالت در طلاق از طرف زوجه بوده و مدت اعتبار این حکم شش ماه از تاریخ ابلاغ رای فرجامی و یا انقضای مهلت آن است. عنوان: تکلیف حقوق مالی زوجه در دعوی طلاق پیام: تکلیف دادگاه در مورد رسیدگی به کلیه حقوق مالی زوجه بدون درخواست وی، منحصر به مواردی است که درخواست طلاق از ناحیه زوج مطرح شده باشد؛ بنابراین تعیین اجرت المثل برای زوجه بدون درخواست وی در فرضی که زوجه متقاضی طلاق است فاقد وجاهت است.
- بذل اجرت المثل در قبال طلاق خلعمادامیکه استحقاق زوجه نسبت به اجرت المثل ایام زندگی مشترک به اثبات نرسیده، حق مسلم و ثابت شده ای برای وی محسوب نمی شود؛ بنابراین قابلیت بذل جهت اجرای صیغه طلاق از نوع خلع را ندارد.
- درخواست طلاق توسط زوجه به دلیل عسروحرجسوء رفتار زوج در صورتی که ناشی از سوء رفتار زوجه باشد، موجب تحقق عسر و حرج و مجوز درخواست طلاق از سوی زوجه نیست.
- (1)- حدود وکالت زوجه در طلاق (2)- رابطه بذل مهریه و کراهتمبنای رای صادره در درخواست طلاق توسط زوجه باید منجز و صریح باشد؛ زیرا اگر مبنای آن عسروحرج زوجه باشد علاوه بر اینکه باید مصداق و علت آن بیان شود، درمقام انشاء رای نیز حکم به «الزام زوج به طلاق زوجه»; صادر می شود و چنانچه صدور حکم طلاق بر مبنای تخلف زوج از شروط ضمن عقد باشد علاوه بر احراز تخلف زوج از شروط ضمن عقد، دادگاه باید حکم به «احراز شرایط اعمال وکالت در طلاق زوجه»; صادر کند.
- رابطه سکونت در منزل مشترک و مطالبه نفقه در عده طلاقمطالبه نفقه دوران عده طلاق، منوط به عدم سکونت زوجه در منزل مشترک با زوج است.
- طلاق به دلیل مشاجرات لفظی و الفاظ شنیعمشاجرات لفظی مبنای صحیحی برای احراز عسر و حرج و سوء رفتار مستمر زوج نیست؛ بنابراین استفاده از الفاظ شنیع و خارج از نزاکت نسبت به زوجه و خانواده وی، سوءرفتار منجر به عسر و حرج زوجه و مبنایی جهت صدور حکم طلاق به درخواست وی، محسوب نمی شود.
- درخواست طلاق به دلیل محکومیت جزایی زوجطلاق به استناد محکومیت جزایی زوج، مستلزم "اجرای " مجازات مورد حکم است؛ بنابراین محکومیت تعلیقی زوج به شلاق، موجب تحقق وکالت زوجه در طلاق نیست.
- درخواست طلاق به علت سوء معاشرت زوجیک فقره محکومیت قطعی زوج به پرداخت دیه به علت ایراد ضرب به زوجه، مصداق سوء معاشرت مستمر موجب حق طلاق نیست.
- ادعای عسر و حرج بعد از محکومیت به تمکینادعای عسر و حرج از سوی زوجه، در صورتی که حکم قطعی بر الزام او به تمکین صادر شده باشد، مورد پذیرش نیست.
- رای تکرایادعای عسر و حرج از سوی زوجه، در صورتی که حکم قطعی بر الزام او به تمکین صادر شده باشد، مورد پذیرش نیست.
- تغییر جهت طلاق در مرحله تجدیدنظردر دعوی طلاق از ناحیه زوجه، تغییر جهت طلاق از شروط ضمن عقد به عسر و حرج در مرحله تجدیدنظرخواهی،طرح ادعای جدید محسوب و غیرقابل پذیرش است. زیرا درصورت توجه دادگاه تجدیدنظر به جهت جدید، زوج عملا امتیاز رسیدگی دو مرحله ای به ادعا را از دست داده و امکان فرجام خواهی نیز جبران کننده این امر نخواهد بود.
- شرط تنفیذ حکم طلاق صادره از محاکم خارجیبا توجه به تسری قوانین مربوط به احوال شخصیه مانند نکاح و طلاق به اتباع ایرانی مقیم خارج از کشور، حکم طلاق صادره از محاکم خارجی در صورتی تنفیذ می شود که براساس قانون موضوعه ایران صادر شده باشد.
- درخواست طلاق به دلیل ارتکاب جرم منافی حیثیت خانوادگی توسط زوجمحکومیت زوج به جرم ایراد ضرب و جرح نسبت به یکی از بستگان زوجه که در اثر اختلاف بر سر تحویل فرزند مشترک ارتکاب یافته، مصداقی از جرم مخالف حیثیت خانوادگی نبوده و موجب تحقق شرط ضمن عقد نکاح و وکالت زوجه در طلاق نمی شود. زیرا عرفا چنین جرمی که اقدام علیه فرد معین بوده و در مقام درگیری موجب ایجاد صدمه بدنی آن فرد شده، جنبه شخصی دارد و تعیین مجازات آن نیز از بابت بیم تجری و حفظ نظم عمومی است.
- تشکیل جلسه دادرسی در مرحله تجدیدنظراز آنجاکه دادگاه تجدیدنظر مرجع بازنگری ماهوی آراء است لازمه این رسیدگی ماهیتی، تشکیل جلسه دادرسی با حضور اصحاب دعوی یا وکلای آنان است. به ویژه در مواردی که دادگاه با موجه تشخیص دادن ادعای تجدیدنظرخواه در مقام نقض رای و صدور رای ماهیتی باشد، باید با تشکیل جلسه دادرسی و استماع مدافعات طرفین و رعایت اصل تناظر حکم مقتضی صادر کند.
- دعوی طلاق به دلیل ضرب و جرح زوجه توسط زوجصرف یک مورد ایراد ضرب و جرح عمدی که منجر به صدور دادنامه مبنی بر محکومیت زوج به پرداخت دیه در حق زوجه شده است، به تنهایی برای اثبات عسر و حرج زوجه کافی نیست.
- نوع طلاق واقع شده بر اساس احراز عسر و حرجدر صورت صدور حکم الزام زوج به طلاق زوجه مستند به عسر و حرج ، طلاق واقع شده از نوع باین و قضایی است.