آرای قضایی مرتبط با ماده 28
قانون حمایت خانواده — ۱۰۹ مورد
پس از صدور قرار ارجاع امر به داوری، هریک از زوجین مکلفند ظرف یک هفته از تاریخ ابلاغ یک نفر از اقارب متاهل خود را که حداقل سی سال داشته و آشنا به مسایل شرعی و خانوادگی و اجتماعی باشد به عنوان داور به دادگاه معرفی کنند.
- طلاق به دلیل مشاجرات لفظی و الفاظ شنیعمشاجرات لفظی مبنای صحیحی برای احراز عسر و حرج و سوء رفتار مستمر زوج نیست؛ بنابراین استفاده از الفاظ شنیع و خارج از نزاکت نسبت به زوجه و خانواده وی، سوءرفتار منجر به عسر و حرج زوجه و مبنایی جهت صدور حکم طلاق به درخواست وی، محسوب نمی شود.
- درخواست طلاق به علت سوء معاشرت زوجیک فقره محکومیت قطعی زوج به پرداخت دیه به علت ایراد ضرب به زوجه، مصداق سوء معاشرت مستمر موجب حق طلاق نیست.
- نحوه محاسبه اجرتالمثل دوران زندگی مشترکتعیین میزان اجرت المثل ایام زندگی مشترک از اختیارات دادگاه است و ارجاع به کارشناس دارای الزام قانونی نیست.
- ضمانت اجرای عدم ارائه نظر داور در دعوای طلاقصدور قرار ابطال دادخواست در دعوای طلاق به دلیل عدم ارائه نظریه داوران، موجه نیست؛ زیرا حتی در فرض امتناع زوجین از معرفی داور، دادگاه راسا از بین افراد واجد شرایط، مبادرت به تعیین داور یا داوران خواهد کرد.
- استرداد دادخواست فرجامیدر صورت استرداد دادخواست فرجامی از سوی فرجام خواه، قرار ابطال دادخواست صادر می شود.
- حدود تبعیت دادگاه از نظریه داوران در دعوی طلاقهرچند که اصل ارجاع اختلاف به داوری در دعوی طلاق یک امر تکلیفی برای دادگاه ها محسوب می شود، پذیرش نظریه داوران برای دادگاه الزام آور نبوده و قاضی می تواند با رد آن، انشاء رأی کند.
- ضمانت اجرای عدم ارجاع دعوای طلاق به داوریتکلیف دادگاه در ارجاع دعاوی طلاق به جز طلاق توافقی به داوری از مقررات آمره است؛ بنابراین عدم رعایت آن از موارد اعلام نقص در مرحله فرجام خواهی است.
- بائن بودن طلاق زوجه غیرمدخولهطلاق زوجه غیرمدخوله، بائن تلقی می گردد.
- درخواست طلاق به استناد عدم تأدیه نفقه زوجهدر صورتی که زوج، شرط نفقه ضمن سند نکاحیه را امضا نماید چنانچه وی به مدت شش ماه از تأدیه نفقه زوجه امتناع نماید و امکان الزام او به تأدیه نباشد، زوجه می تواند با مراجعه به دادگاه خود را مطلقه نماید.
- تعجیل داوران در اعلام عدم سازش زوجین در دعوای طلاقپس از ارجاع اختلاف زوجین به داوری، داوران باید با صرف وقت کافی، نسبت به اصلاح ذات البین تلاش کنند. بنابراین اعلام نظر فوری داوران، نشان دهنده عدم اهتمام و تلاش کافی در انجام امر داوری بوده و از جهات نقض دادنامه صادره محسوب می شود.
- حکم عده یائسه و نحله در مذهب حنفیدر مذهب حنفی زن یائسه هم باید عده نگه دارد و نحله نیز به زوجه تعلق نمی گیرد.
- تقدیم دادخواست اعاده دادرسی به دیوان عالی کشوردیوان عالی کشور دادگاه نیست بلکه مرجع نقض و ابرام رأی قطعی بوده و رسیدگی ماهوی نمی کند بنابراین درخواست اعاده دادرسی قابل طرح در دیوان عالی کشور نیست.
- درخواست طلاق به دلیل عدم رعایت عدالت میان همسرانعدم رعایت عدالت میان همسران به تنهایی می تواند از موجبات حق طلاق برای زوجه باشد.
- نقش نظر کارشناس در تعیین اجرت المثل و نفقهتعیین میزان اجرت المثل و نفقه از موارد فنی و تخصصی است و پس از جلب نظر کارشناس دارای اعتبار است و تعیین آن بدون جلب نظر کارشناس و رأسا توسط دادگاه موجه نیست.
- تأثیر ابلاغ واقعی اوراق فرعی بر حضوری شدن رأیدر دعوای طلاق، ابلاغ واقعی اخطار تعیین داور به خوانده، جانشین ابلاغ وقت رسیدگی به وی نبوده و در نتیجه موجب حضوری شدن رأی نمی گردد. بنابراین دیوان عالی کشور به جهت عدم اعمال حق واخواهی محکومعلیه غایب، رای را نقض و به شعبه هم عرض ارسال میدارد.
- فرجامخواهی در مهلت واخواهیچنانچه در مهلت واخواهی، دادخواست فرجام خواهی داده شود این دادخواست به عنوان واخواهی تلقی می شود.
- درخواست الزام به بذل مدت در عقد موقتتقید زمانی و مصالح دیگر در عقد موقت مانع از حکومت قاعده لاحرج نیست و درصورتی که عقد موقت طولانی مدت باشد(95 ساله) اگر چه عقد دائم نمیباشد اما به نوعی حرکت به سمت دوام عقد است و این امر مؤیدی بر تطبیق و حاکمیت قاعده لاحرج است. بنابراین در چنین فرضی درخواست زوجه مبنی بر الزام به بذل مدت به استناد عسروحرج قابل پذیرش است.
- مفارقت جسمانی و تحقق عسروحرجمفارقت جسمانی زوجین از اسباب تحقق عسر و حرج در دعوی طلاق از ناحیه زوجه است.
- ضمانت اجرای عدم معرفی داور در طلاقعدم معرفی داور توسط زوجین در دعوی طلاق، مجوز رد دعوی نیست بلکه دادگاه مکلف است مبادرت به تعیین داور کند.
- نبود خلاصه جریان پروندهصرف اقرار زوج به اعتیاد در گذشته، منجر به تحقق شرط ضمن عقد و وکالت زوجه در طلاق نمی باشد و در صورت عدم اعتیاد وی در زمان طرح دعوا، وجود اعتیاد مضر به زندگی خانوادگی ثابت نمی گردد.
- شرط درخواست طلاق به دلیل اعتیاد زوجصرف اعتیاد زوج به مواد مخدر از موجبات طلاق محسوب نمی شود بلکه اعتیاد زوج، در شرایطی که مخل مبانی خانواده باشد، از موجبات طلاق است.
- تأثیر مفارقت جسمانی بر اثبات عسروحرجمفارقت جسمانی طولانی مدت، از جمله قرائن مثبت عسر و حرج است.
- حدود نظارت دیوانعالی کشور بر اجرای قوانینچنانچه قانون در مراجع تالی صحیح اعمال نشده باشد ولی نسبت به اشتباه صورت گرفته اعتراضی نشده باشد؛ قلمرو رسیدگی دیوانعالی کشور آن مورد را در بر نگرفته و صرفا ناظر به موارد مورد اعتراض است.
- شرایط بذل در طلاق خلعاجرت المثل ایام زوجیت، تا زمانی که به اثبات نرسیده، حقی احتمالی است و بذل حق احتمالی، برای طلاق خلع کافی نیست.
- اثبات عسر و حرجصرف مفارقت جسمانی مثبت عسر و حرج نبوده بلکه موجبات حصول قناعت وجدانی در اثبات عسر و حرج باید فراهم شود.