لاولکس آرای قضایی مرتبط با ماده 11
قانون آیین دادرسی مدنی — ۸۷ مورد
دعوا باید در دادگاهی اقامه شود که خوانده، در حوزه قضایی آن اقامتگاه دارد و اگر خوانده در ایران اقامتگاه نداشته باشد، در صورتی که در ایران محل سکونت موقت داشته باشد، در دادگاه همان محل باید اقامه گردد و هرگاه در ایران اقامتگاه و یا محل سکونت موقت نداشته ولی مال غیرمنقول داشته باشد، دعوا در دادگاهی اقامه میشود که مال غیرمنقول در حوزه آن واقع است و هرگاه مال غیرمنقول هم نداشته باشد، خواهان در دادگاه محل اقامتگاه خود اقامه دعوا خواهد کرد.
تبصره- حوزه قضایی عبارت است از قلمرو یک بخش یا شهرستان که دادگاه در آن واقع است. تقسیم بندی حوزه قضایی به واحدهایی از قبیل مجتمع یا ناحیه، تغییری در صلاحیت عام دادگاه مستقر در آن نمیدهد.
- دادگاه صالح در دعوی استرداد فرزنددعوی استرداد فرزند، در زمره دعاوی است که زوجه می تواند آن را در دادگاه محل اقامت خود مطرح کند. بنابراین در این فرض، قرار عدم صلاحیت و ارجاع پرونده به دادگاه محل اقامت خوانده وجهی ندارد.
- تجدیدنظر خواهی از ابطال دستور فروشدر صورتی که طرفین دعوی ساکن خارج از ایران بوده اما بر حسب مندرجات دادخواست، اقامتگاهی را در ایران اعلام کنند و دارای وکیل نیز باشند، عدم حضور آنها در محل اعلامی، اخلالی در صلاحیت دادگاه محل ایجاد نکرده و لزومی به طرح دعوی در دادگاه تهران نیست.
- دادگاه صالح در دعوی مطالبه مهریه از وراث متوفیاختیار زوجه نسبت به اقامه دعوی در دادگاه محل اقامت خود، مربوط به دعاوی مطروحه میان زوجین است و تمامی دعاوی ناشی از زوجیت را شامل نمی شود. بنابراین دعوی مطالبه مهریه به طرفیت وراث همسر متوفی زوجه، باید در دادگاه محل اقامت خواندگان مطرح شود.
- معیار تشخیص اقامتگاه قانونیدر تشخیص اقامتگاه قانونی اشخاص، منظور از محل امور مهم فرد، صرفا محل اشتغال وی نیست، بلکه مجموعه ای از امور مربوط به زندگی را شامل می شود.
- صدور قرار عدم صلاحیت پس از رسیدگی به اعسارصدور قرار تامین خواسته و رسیدگی به دعوای اعسار از پرداخت هزینه دادرسی برای دادگاه ایجاد صلاحیت نمی کند و مانع از صدور قرار عدم صلاحیت در اصل خواسته و ارجاع پرونده به مرجع صالح نیست.
- مرجع صالح در دعوی مطالبه خسارت ملکدعوی مطالبه خسارت وارد به ملک مسکونی، از دعاوی مرتبط با مال غیر منقول محسوب و رسیدگی به آن در صلاحیت دادگاه محل وقوع مال غیر منقول است.
- دادگاه صالح در مطالبه متفرعات وجه چکدعوی مطالبه خسارت تاخیر تادیه وجه چک، دعوی مربوط به اصل چک محسوب نمی شود؛ بلکه از متفرعات آن است. بنابراین در رسیدگی به این دعوی، اصل صلاحیت دادگاه محل اقامت خوانده حاکم بوده و دادگاه محل وقوع بانک محال علیه در این خصوص، فاقد صلاحیت است.
- دادگاه صالح در دعوی مطالبه وجه چکبا توجه به سیستم یکپارچه بانک ها، هر کدام از شعب یک بانک که گواهی عدم پرداخت صادر کند، محل انجام تعهد مربوط به چک شناخته می شود. بنابراین دارنده مخیر است علاوه بر دادگاههای محل اقامت خوانده و محل صدور چک ، به دادگاه محل بانک صادر کننده گواهی عدم پرداخت هم مراجعه کند.
- تجدیدنظر خواهی از ابطال دستور فروشزندان اقامتگاه محسوب نمی شود. بنابراین اوراق قضایی باید در آدرس اقامتگاه قانونی فرد محبوس، به وی ابلاغ شود. (نکته تکراری
- ملاک صلاحیت دادگاه در صورت تعارض بین حوزه ثبتی و حوزه قضاییدر صورتی که ملک موضوع دعوی از نظر ثبتی در یک حوزه و از نظر قضایی در حوزه دیگر باشد؛ مناط در صلاحیت، حوزه قضایی است.
- حدود صلاحیت دادگاه محل اقامت زوجهصلاحیت دادگاه محل اقامت زوجه در خصوص دعاوی ناشی از اختلافات خانوادگی به شرط وجود علقه زوجیت است؛ بنابراین شامل دعاوی مطروحه پس از انحلال نکاح نمی شود.
- مرجع رسیدگی به دعوی ابطال ثبت طلاقنشات گرفتن طلاق از حکم قضایی تاثیری در صلاحیت محلی دادگاه ها ندارد، بنابراین رسیدگی به دعوی ابطال ثبت واقعه طلاق در صلاحیت دادگاه محل اقامت خوانده است.
- مرجع صالح در رسیدگی به مطالبه خسارت وارد به ملکرسیدگی به دعوی مطالبه خسارت وارده به ملک، با توجه به اینکه موضوع اختلاف مال غیر منقول نیست؛ در صلاحیت دادگاه محل اقامت خوانده است.
- صلاحیت دادگاه عمومی جزایی در دعوی مطالبه دیه از صندوق تامین خسارتهای بدنیصلاحیت دادگاه عمومی جزایی در رسیدگی به دعوی مطالبه خسارت از صندوق تامین خسارت های بدنی، ناظر به مواردی است که پرونده در آن مرجع مفتوح است. بنابراین شامل مواردی که نسبت به شکایت کیفری قرار منع تعقیب صادر شده است نمی شود.
- دادگاه صالح در دعوی مطالبه نفقه فرزند توسط مادراختیار طرح دعوی در محل اقامت خواهان در تمامی دعاوی خانوادگی جریان ندارد. بنابراین، دعوی تعدیل و افزایش نفقه از ناحیه فرزند به طرفیت پدر، طبق قواعد عمومی باید در محل اقامت خوانده اقامه شود.
- تجدیدنظر خواهی از ابطال دستور فروشرای شعبه دیوان عالی کشور خانم ف. ج. در دادخواستی علیه آقای م. ع. صدور حکم به پرداخت مهر خود را تقاضا کرده است . شعبه اول دادگاه خانواده ب. طی دادنامه شماره 00362 - 94/3/
- دادگاه صالح در دعوی مطالبه مهریه از وراث زوجاختیار زوجه نسبت به طرح دعوی در دادگاه محل اقامتگاه خویش، ناظر به دعاوی میان زوجین است و نه دعاوی ناشی از زوجیت. بنابراین در دعوی مطالبه مهریه به طرفیت وراث زوج متوفی، دادگاه محل اقامت خواندگان صالح به رسیدگی است.
- دادگاه صالح در دعاوی خانوادگی پس از متارکهاختیار زوجه نسبت به طرح دعوی در دادگاه محل اقامت خود، محدود به دوران وجود علقه زوجیت است و پس از متارکه، در خصوص صلاحیت محلی، قواعد عمومی مربوط لازم الرعایه است.
- استناد به دکترین حقوقی در دادگاهبا وجود قانون، رویه قضایی و عرف در خصوص موضوعی، جایی برای رجوع به دکترین حقوقی باقی نمی ماند. عنوان: تاثیر عدم استرداد عوضین بر صحت اقاله پیام: در صورتی که اقاله، محرز باشد، عدم استرداد ثمن یا مبیع، از مبطلات عمل حقوقی مذکور نیست. عنوان: صلاحیت محلی مجتمع های قضایی یک حوزه قضایی پیام: کل تهران یک حوزه قضایی است و رسیدگی در هر یک از مجتمع های قضایی، موجد ایراد صلاحیت محلی نیست.
- دادگاه صالح در دعاوی خانوادگی در فرض ابهام در رابطه زوجیتدرشرایطی که وضعیت روابط فیمابین زوجین مبهم بوده و مشخص نیست که متارکه کرده اند یا همچنان رابطه زوجیت برقرار است، رسیدگی به دعاوی ناشی از زوجیت (در این مورد تعدیل زمان ملاقات فرزند مشترک) مطابق بااصل کلی در صلاحیت دادگاه محل اقامت خوانده است.
- دادگاه صالح در دعوای بطلان قرارداد مربوط به مال غیرمنقولبا توجه به اینکه دعوی بطلان معامله مال غیرمنقول منشاء قراردادی دارد، در حکم منقول تلقی می شود؛ بنابراین رسیدگی به آن در صلاحیت دادگاه محل اقامت خوانده است.
- دادگاه صالح برای اقامه دعوی علیه فرد زندانیدعوی به طرفیت شخص زندانی باید در دادگاه محل اقامتگاه قانونی وی اقامه شود و دادگاه واقع در حوزه قضایی زندان صالح به رسیدگی نیست.
- دادگاه صالح در دعوی مطالبه خسارت ناشی از فروش بذر نامرغوبمطالبه خسارت ناشی از فروش بذرنامرغوب، دعوی غیرمنقول حکمی نیست و رسیدگی به آن در صلاحیت دادگاه محل اقامت خوانده است.
- حل اختلاف در صلاحیت در رسیدگی به دعاوی اموال غیرمنقولدر رسیدگی به دعاوی مربوط به مطالبه وجوه مربوط به اموال غیرمنقول، در غیر از موارد عقود و قراردادها، نسبت به صلاحیت دادگاه محل وقوع مال غیرمنقول، حل اختلاف می گردد.
- حدود صلاحیت دادگاه مقدم در رسیدگی به دعاوی متعدد زوجینتجمیع دعاوی خانوادگی متعدد زوجین علیه یکدیگر و صلاحیت دادگاهی که دادخواست مقدم به آن داده شده، ناظر به وضعیتی است که دادخواست مقدم در جریان رسیدگی باشد. در غیراینصورت بر اساس اصل حاکم بر صلاحیت دادگاه ها، دادگاه محل اقامت خوانده صالح به رسیدگی است.