پرسش
بر اساس ماده ۱۱ قانون کاهش مجازات حبس تعزیری، برخی جرایم که سابقا غیرقابل گذشت بودند مانند خیانت در امانت، سرقت، کلاهبرداری و...، قابل گذشت محسوب گردیده اند. از طرفی بر اساس ماده ۱۰۶ قانون آیین دادرسی کیفری، اگر متضرر از جرم در جرایم تعزیری قابل گذشت در مدت یک سال از تاریخ اطلاع از وقوع جرم شکایت نکند، حق شکایت کیفری او ساقط می شود. حال با توجه به ایجاد حق مکتسبه ای در زمان حاکمیت قانون قبل و قبل از تصویب قانون جدید برای شاکی جهت شکایت کیفری، در صورتی که با تصویب قانون جدید مدت مذکور در ماده ۱۰۶ قانون آیین دادرسی کیفری منقضی شده باشد، آیا شاکی همچنان حق شکایت دارد ؟ آیا عدم تعارض قانون شکلی جدید جهت عطف به ماسبق شدن با حق مکتسبه افراد تنها در خصوص متهم می باشد ؟
نظر و پاسخ
با توجه به این که کیفر و مجازات حق شاکی در تعزیرات محسوب نمی شود و ایضا این که در جرایم قابل گذشت تعزیری شکایت شاکی ضرورت دارد به معنای این که مجازات حق شاکی است، نمی باشد در نتیجه با نظریه اکثریت اعلام موافقت می شود.
با توجه به اینکه بر اساس ماده ۱۱ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲، قوانین مربوط به مرور زمان نسبت به جرایم سابق بر وضع قانون فورا اجرا می شوند لذا در خصوص موضوع سوال قانون جدید فورا اجرا و شاکی از تاریخ تصویب قانون کاهش مجازات حبس تعزیری در صورتی که یک سال از تاریخ اطلاع از وقوع جرم گذشته باشد دیگر حق شکایت کیفری ندارد. تعارض با حقوق مکتسبه صرفا در خصوص متهم می باشد و باید به نفع متهم تفسیر نمود.
با توجه به تعارض با حق مکتسبه شاکی، خلاف عدالت است که شاکی را از حق شکایت کیفری به ناگاه محروم نماییم در حالی که وی اطلاعی از وضع قانون جدید در آینده نداشته است و چه بسا در حال جمع آوری ادله کافی برای طرح شکایت بوده است لذا شاکی همچنان حق شکایت دارد و مرور زمان شکایت از زمان تصویب قانون جدید محاسبه می شود.
رده:نشست های قضایی سال ۱۳۹۹