لاولکس ## رای خلاصه جریان پرونده
خلاصه جریان پرونده:
در پرونده پیش رو در گزارش مورخ ۹۹/۸/۱۹ مرجع انتظامی حکایت از ان دارد. که در پمپ بنزین * فردی حدودا ۳۵ ساله ( متهم ا. ا. ) چاقوکشی کرده و متواری شده لکن توسط مامورین دستگیر و گفته است.به پمپ بنزین مراجعه کردم گفتم کارتم گازوییل ندارد. پنجاه لیتر گازوییل به من بده سر قیمت بگومگو کردیم مرا هل داد با چوب به سر من زد با پیچ گوشتی به بازوهای او زدم و از ترس جان فرار کردم من نیز از ایشان شاکی هستم. ( ص ۱ و ۲ ) صورتجلسه بازبینی فیلم جایگاه توسط بازپرس مورخ ۹۹/۸/۱۹ حکایت از ان دارد. که بین قاتل و مقتول درگیری صورت گرفته حتی مقتول با چوب به قاتل می زند سپس قاتل به داخل ماشین رفته وسیله ای را بر می دارد. و به دنبال مقتول می افتد و پس از درگیری مجدد به ماشین بر می گردد. و فرار می کند مقتول لباس خود را بیرون می اورد و خون فوران زده و زمین پر از خون می شود. و بازپرس به بیمارستان مراجعه کرده پزشک معالج به او گفته است.جراحت عمیق وسطح ان حدودا چهار سانتیمتر است. ( ص ۳ ) ا. ا. در تاریخ ۹۹/۸/۱۹ در نزد بازپرس هم گفته است.با هم بگومگو کردیم ( سر گازوییل ) با چوب به سر من زد عصبانی شدم پیچ گوشتی را از ماشین برداشتم به او زدم دقیقا یادم نمی اید با چی به او زدم در عمرم او را ندیده بودم در پمپ بنزین دیدم و اینگونه شد ( ص ۴ و ۵ ) متهم با قرار بازداشت موقت به زندان معرفی شده است. ( ص ۷ مورخ ۹۹/۸/۱۹ ) ، ورثه و اولیای دم بنامهای س. س. ح. خ. ( پدر ) ، س. ز. ( مادر ) ، ف. ز. ( همسر ) برابر شکواییه مورخ ۹۹/۸/۱۹ در برگ ۲۲ و در اوراق و تحقیقات بعدی در دادسرا و در دادگاه از متهم شکایت قتل عمد نموده و درخواست قصاص نفس او را نیز نموده اند پدر مقتول به ولایت از فرزند صغیر مقتول بنام س. م. ح. خ. متولد ۹۲/۴/۲۸ نیز مطالبه قصاص نفس نموده است.وکیل اولیای دم ع. ز. م. نیز در تاریخ ۹۹/۱۲/۱۸ در نزد بازپرس شکایت اولیای دم را مشروحا بیان و قتل را دست کم مصداق بارز بند ب ماده ۲۹۰ قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲ ش ارزیابی و تقاضای قصاص نفس نموده است. ( ص ۷۸ – ۸۱ ) قرار بازداشت موقت در تاریخ ۹۹/۱۰/۱۷ ش ابقای شده است. ( ص ۴۳ ) گواه بنام م. ا. ز. فرزند ا. متولد ۱۳۷۶ در مرجع انتظامی گفته است.با مقتول هم شیفت بودیم راننده کامیون با س. درگیر بود جدا کردم دوباره با هم درگیر شدند س. چیزی به سرش زد ان فرد افتاد روی زمین س. هم رفت برود داخل راننده را بلند کردیم رفت سمت کامیونش دید راننده با شییی به پهلو یا بازوی س. زد و نشست داخل ماشین و متواری شد به اورژانس تماس گرفتم ان شیی بیشتر چاقو به نظر می رسید ( ص ۴۵ و ۴۶ ) گواه دیگر نیز بنام س. ج. س. ر. فرزند س. ولی ۳۴ ساله نیز به همینگونه در مرجع انتظامی گواهی داده و گفته است.س. با چوب به سر راننده زد راننده نشست و ناله می کرد یک دفعه بلند شد رفت از داخل خودرو شییی را که به نظر می رسد چاقو باشد. برداشت س. داشت فرار می کرد راننده رفت و به او با ان شیی ضربه زد ( ص ۴۷ و ۴۸ ) در گزارش بازبینی فیلم در مرجع انتظامی مورخ ۹۹/۹/۱۲ ش از ان شیی نوک تیز به خنجر یاد شده و تایید شده است.که راننده از داخل خودرو خنجر برداشته و به سوی س. ا. رفت س. با دیدن خنجر فرار کرد و ا. دنبال او می رود و چند ضربه با خنجر به س. ا. می زند ( ص ۴۹ – ۵۱ ) فیلم مشاهده شد مقتول در حال فرار است.و متهم در تعقیب او بوده مقتول بر می گردد. و با دست خالی در حال فرار و گریز و به گونه دفاع اما با دست خالی است. ( گاه ضرورت چو نماند گریز-دست بگیرد سر شمشیر تیز ) گواه س. ج. س. ر. در تاریخ ۹۹/۱۲/۲۰ و گواه م. ا. ز. در تاریخ ۹۹/۱۲/۲۴ در نزد بازپرس نیز مانند گواهی قبلی، شهادت داده اند ( ص ۸۸ – ۹۰ و ۹۲ – ۹۵ ) قرار بازداشت موقت در تاریخ ۹۹/۱۲/۱۹ ش ابقای شده است. ( ص ۹۱ ) تصاویر حمله قاتل و مقتول و مصدوم نمودن وی که منتهی به مرگش شده است.در اوراق ۹۶ – ۱۰۱ مضبوط و cd ان نیز پیوست پرونده می باشد.، متهم در تاریخ ۱۴۰۰/۱/۱۹ در نزد بازپرس نیز که ایراد جرح با چاقو به عمق هفت سانتیمتر را به بغل مقتول و دلایل انرا به وی تفهیم نموده است.گفته است.چرا به من گازوییل نداد چرا با چوب به سر من زد انگار چشمانم بسته شد و چیزی نمی دیدم من دیگر چیزی یادم نمی اید وجدانا اصلا نفهمیدم چکار کردم دیدم چهار تا پنج نفر انجا هستند به خودم امدم سوار ماشین شدم و رفتم وکیلش نیز درخواست کرده است.در مورد ضربه با چوب به سر موکل و تاثیر ان در هوشیاری موکل از پزشکی قانونی استعلام شود. ( ص ۱۰۲ – ۱۰۶ ) بازپرس در تاریخ ۱۴۰۰/۱/۲۳ با استناد به اظهارات اولیای دم و وکیل انان و گزارش مرجع انتظامی و گواهی گواهان و اعترافات متهم و محتوای فیلم دوربین مداربسته و سایر قراین و امارات قرار جلب به دادرسی متهم را دایر به ارتکاب قتل عمدی صادر ( ص ۱۰۷ – ۱۱۰ ) و دادستان نیز به همین عنوان علیه متهم اقدام به تنظیم کیفرخواست نموده است. ( ص ۱۱۲ و ۱۱۳ مورخ ۱۴۰۰/۱/۲۸ ) خلاصه پرونده شخصیت متهم در برگ ۸۱ مضبوط و حاوی موضوع خاصی نیست رسیدگی به شعبه ۲ دادگاه کیفری یک یزد ارجاع و رسیدگی دادگاه یاد شده عقیب جلسه رسیدگی مورخ ۱۴۰۰/۸/۳ در اوراق ۱۴۵ – ۱۵۶ که نماینده دادستان نیز در ان حضور نیافته منتهی به دادنامه فرجام خواسته در برگهای ۱۶۲ و ۱۶۳ گردیده و چنین است:
پرونده کلاسه ۹۹۰۹۹۸۳۵۴۵۱۰۰۵۲۴ شعبه ۲ دادگاه کیفری یک استان یزد تصمیم نهایی شماره ۱۴۰۰۱۳۳۹۰۰۰۲۲۶۶۷۸۲
شکات: ۱. خانم س. ز. فرزند غ. ۲. اقای س. ح. خ. فرزند س. با وکالت اقای ع. ز. م. فرزند ع. به نشانی * ۴
۳. خانم ف. ز. خ. فرزند م. به نشانی * - منزل م. ح. ز. - کد پستی*
متهم: اقای ا. ا. فرزند ع. با وکالت اقای ح. ر. فرزند م. به نشانی * دوم
اتهام ها: ۱. قتل غیر عمدی ( در حکم شبه عمد )
۲. قتل عمد
گردشکار: پس ازارجاع پرونده باین شعبه وثبت به کلاسه بالا سرانجام بتاریخ فوق شعبه دوم دادگاه کیفری یک یزد بتصدی امضاکنندگان زیر تشکیل است. دادگاه با بررسی اوراق پرونده با اعلام ختم رسیدگی پس از مشاوره وفق موازین مبادرت بصدور رای مینماید.
رای دادگاه
در خصوص اتهام اقای ا. ا. فرزند ع. ، راننده، متاهل و دارای دو فرزند، فاقد سابقه کیفری موثر با وکالت اقای ح. ر. دایر بر قتل عمدی مرحوم س. ( س. ) ح. فرزند س. . دادگاه باتوجه به گزارش مرجع انتظامی که حکایت از درگیری هر دو طرف در پمپ بنزین دارد. و توجها به اظهارات متهم در صورتجلسه ۱۳۹۹/۸/۱۹ که بیان داشته من رفتم گازوییل بزنم با هم بگو مگو کردیم چوب به سر من زد و من هم عصبانی شدم و در جواب سوال چرا با مقتول درگیر شدی بیان داشته هیچ دلیلی نداشتم و من فقط گازوییل می خواستم به من نداد و توجها به فیلمی که سی دی ان پیوست پرونده است.و حکایت از این دارد. که درگیری های طرفین به علت موضوع گازوییل بوده است.و با مشاهده فیلم ملاحظه می گردد. که ضربات به نواحی حساس سر و گردن و ناحیه قلب نمی باشد. و متهم بعد از ورود ضربه از سوی مقتول به سر وی دست به چاقو برده است.که اینجا مبین این است.که متهم قصد قتل موضوع بند الف ماده ۲۹۰ قانون مجازات اسلامی را نداشته است.چرا که اگر قصد قتل داشت ضربه ها را به قفسه سینه یا گردن می زد و ملاحظه می گردد. که بعد از اولین درگیری که حاضرین طرفین را از هم جدا کردند. متهم قصد رفتن به ماشین را داشته و مقتول با برداشتن چوب و زدن ان به سر متهم درگیری مجدد را شروع کرده و بعد از این عمل متهم اقدام به برداشتن چاقو کرده که به نظر باتوجه به عصبانیتی که متهم دچار شده به علت ندادن گازوییل و زدن چوب یا ضربه به سر متهم جهت اعتراض به این اقدامات با مقتول درگیر شده است.به نظر عنوان دیگری که در قصد قتل قید شده در بند الف ماده ۲۹۰ قانون مجازات اسلامی باید مدنظر قرار داد این است.که اگر فردی قصد ارتکاب جرمی را بنماید. مقدمات و وسایل ان را فراهم نموده و اقدام می کند که در این جا باتوجه به اظهارات متهم و وکیل اولیای دم و مشاهده فیلم جایگاه که به صورت سی دی در پرونده است.فاصله زمانی بین برداشتن الت قتل از سوی متهم و زمان درگیری وی با مقتول مدتی کوتاه می باشد. که به نظر تصمیم به قتل نمی توان در این زمان کوتاه گرفت و حتی باید گفت اگر فردی قصد قتل کسی را داشته باشد. ضربات را به نواحی حساس وارد می کند مثل قلب و گردن که زدن ضربه به زیر بغل عرفا کشنده نمی باشد. و قصد قتل را نمی رساند لذا به نظر ( و باتوجه به موارد فوق ) قصد قتل منتفی بوده و اما در خصوص اینکه عمل مشمول بند ب ماده ۲۹۰ قانون مارالذکر می گردد. یا خیر باید گفت باتوجه به بند ب ماده مذکور که بیان داشته عمل نوعا کشنده باشد. باید گفت ملاک نوعا کشنده بودن عرف می باشد. که باتوجه به محل اصابت که زیر بغل است. ( و به نوعی نبوده که به داخل فضای قلب و ریه وارد شود. ) و نظر پزشکی قانونی که عمل را باتوجه به عرف عام کشنده ندانسته است.و اینکه میزان و عمق جراحت تاثیری در اینکه عمل نوعا کشنده بوده یا خیر ندارد. لذا باتوجه به موارد فوق و محتویات پرونده عمل مرتکب از شمول ماده ۲۹۰ خارج و مشمول بند الف ماده ۲۹۱ قانون مجازات اسلامی می گردد. لذا مستندا به مواد ۴۴۸ و ۵۴۹ قانون مجازات اسلامی متهم را به پرداخت یک فقره دیه کامل مرد مسلمان به مدت یک سال از تاریخ وقوع قتل در حق اولیایدم محکوم می نماید. و در خصوص اتهام قتل عمد منجر به قصاص باتوجه به موارد فوق رای بر برایت نامبرده صادر و اعلام می نماید. و در خصوص جنبه عمومی بزه انتسابی به متهم ( قتل غیر عمد ) هرچند قانون ساکت است.لیکن به استناد اصل ۱۶۷ قانون اساسی با رجوع به منابع معتبر فقهی و وحدت ملاک در ماده ۲۲۰ قانون مجازات اسلامی مصوب ۹۲ و ۶۱۶ تعزیرات مصوب ۱۳۷۵ با لحاظ مبانی استدلالی فوق و به استناد بند الف ماده ۲۹۱ و مواد ۴۵۰ و ۴۶۲ قانون مجازات اسلامی و به استناد فرع پنجم از فصل سوم در حد قذف و مساله چهارم از لواحق حد مسکر کتاب تحریر الوسیله حضرت ا. ق. س. الشریف و باتوجه به نتیجه زیانبار جرم متهم را به سه سال حبس تعزیری با احتساب ایام بازداشت قبلی بابت جنبه عمومی قتل غیر عمد محکوم می نماید. رای صادره ظرف بیست روز از تاریخ ابلاغ قابل فرجامخواهی در دیوان محترم عالی کشور می باشد. /ع
رییس شعبه دوم دادگاه کیفری یک استان یزد مستشار شعبه دوم دادگاه کیفری یک * یزد
ا. م. س. م. چشم
این رای عقیب صدور و ابلاغ برابر لایحه مورخ ۱۴۰۰/۹/۱۳ در اوراق ۱۸۴ – ۱۸۶ مورد فرجام خواهی دادستان * و طی لایحه مورخ ۱۴۰۰/۹/۲۲ در اوراق۱۴۰۰/۹/۲۲ مورد فرجام خواهی بانو ف. ز. خ. همسر مقتول و به شرح درخواست مورخ ۱۴۰۰/۹/۲۱ و لایحه پیوست ان در اوراق ۲۰۳ – ۲۱۰ مورد فرجام خواهی وکیل والدین مقتول قرار گرفته و عمده اعتراض انان این است.که مقتول با دست خالی در حال فرار بوده و متهم با خنجر وی به شدت مجروح نموده و طول جرح ۵/۴ و عمق ان ۵/۷ سانتی متر بوده و پارگی وسیع عضلات و خونریزی شدید ایجاد نموده و این رفتار کشنده و صدمه در موضع حساس زیر بغل و با الت قتاله خنجر ایجاد شده قطعا مصداق قتل عمد است.و قاتل در بازپرسی به رفتار کشنده خود اقرار نموده است. رسیدگی فرجامی به این شعبه ارجاع و پس از تهیه گزارش از سوی عضو ممیز م. ح. و قرایت ان و اظهارنظر کتبی دادیار دادسرای دیوان عالی کشور اقای ح. خ. مبنی بر: نقض به جهت نقص تحقیقات حسب گزارش مرجع انتظامی و محتویات پرونده از جمله حسب ملاحظه فیلم دوربین مداربسته و شهادت شهود و مطلعین و نیز حسب اظهارنظر پزشکی قانونی و پزشک معتمد که نظر بر نوعا کشنده بودن عمل داشته اند و اینکه درگیری در مراحل مختلف صورت گرفته که استدلال دادگاه در خصوص نوع و الت جرح و موضع ان و کیفیت وقوع ان با موازین شرعی مطابقت ندارد. نظر به موضع و نوعا کشنده بودن عمل داشته اند و الت قتاله و نسبت به وقوع ان و اقدام شایسته پس از ان را دارم. – و مشاوره پیرامون موضوع ذیلا مبادرت به اصدار رای می گردد.:
## رای شعبه دیوان عالی کشور
رای شعبه
با بررسی مفاد گزارش های ضابطان و اظهارات گواهان و محتوای فیلم دوربین مداربسته جایگاه پمپ بنزین که هم در مرجع انتظامی و هم توسط بازپرس بازبینی شده و این شعبه نیز انرا بازبینی نمود و مفاد اظهارات و اعترافات متهم در نزد ضابطان و بازپرس و حتی در جلسه دادگاه که تماما این در گزارش فوق این شعبه اورده شد انچه که به طور قطع احراز می گردد. این است.که هر چند مقتول ضربه ای را با چوب به سر متهم وارد اورده است.و متهم پس از ان چند لحظه ای نیز به زمین نشسته، لکن متهم پس از ان هوشیارانه از زمین بر می خیزد و از داخل خودرو خود خنجری را برمی دارد. اگر چه خود می گوید پیچ گوشتی بوده لکن فیلم خنجر را در دست او نشان می دهد ) و به تعقیب مقتول که دست خالی بوده پرداخته و مقتول پا به فرار می گذارد و متهم به او می رسد و با خنجر از پس و پیش ضرباتی را به ناحیه زیر بغل او وارد اورده که منتهی به مرگ مقتول می گردد. حتی گاهی مقتول برای نجات خود بر می گردد. و با دست خالی سعی در دفع مهاجم می نماید. ( گاه ضرورت چو نماید. گریز – دست بگیرد سر شمشیر تیز ) لکن ضربات کارساز بوده و به دلالت اظهارات گواهان و محتوای فیلم اغشته به خون می گردد. و زمین پر از خون می شود. بنابراین در هجوم متهم به مقتول در حالیکه او در حال فرار بوده و حربه ای برای دفاع در دست نداشته شبهه و تردیدی وجود ندارد.، در گواهی پزشکی قانونی مورخ ۹۹/۹/۱۸ در برگ ۲۸ جرح زیر بغل به عمق ۷/۵ سانتی متر، توام با پارگی وسیع عضلانی وریدی و شریانی و تجمع خون و لخته های فراوان ان که متعاقب برخورد با جسم برنده نوک تیز حادث شده، توصیف گردیده است، و اضافه شده است.که جراحت مذکور با توصیفات گفته شده می تواند کشنده باشد. و در گواهی تکمیلی پزشکی مورخ ۹۹/۱۱/۱۹ علت مرگ پارگی وسیع عضلات و عروق وریدی و شریانی ناحیه زیر بغلی سمت چپ متعاقب اصابت جسم برنده و نوک تیز تعیین گردیده ( ص ۶۵ ) و در گزارش مورخ ۱۴۰۰/۴/۲۳ رییس زندان نیز در برگ ۱۳۶ امده است.که متهم در بدو ورود به زندان شکایتی از ضربه به سر نداشته و چیزی توسط پزشک معاین ثبت نشده است. ( که بیانگر این است.که اگر هم ضربه ای با چوب به سر متهم وارد شده کاری نبوده است ) به علاوه دکتر غ. نماینده پزشکی قانونی که به دعوت دادگاه در تاریخ ۱۴۰۰/۷/۱۱ در دادگاه حاضر شده است.گفته است.اگر عرف پزشکی را در نظر بگیریم عمل متهم با توجه به قطع شریان های بزرگ و خونریزی قابل توجه ناشی از ان کشنده محسوب می شود. ( ص ۱۴۳ ) و انچه که به نقل از او به عنوان اینکه رفتار متهم در عرف عام با توجه به عمل نامعمول و نامانوس کشنده محسوب نمی گردد.، صرفنظر از اینکه برابر نامه مورخ ۱۴۰۰/۹/۱۳ مدیر کل پزشکی قانونی استان یزد امده است.که دکتر غ. این کلمات را بدون توجه امضای کرده، در ادامه تصریح شده است.که چنین اظهارنظری درباره عرف عام در حوزه کارشناسی پزشکی قانونی نبوده و فاقد وجاهت قانونی است. ( ص ۱۸۱ – ۱۸۲ ) ، اصولا عرف عام نیز فارغ از اینکه ملاک وضع قانون و تشخیص مصادیق نیست، این رفتار را کشنده می داند و پرواضح است.که چنین جرحی با چنین عمقی و با چنین التی ( خنجر ) در چنین موضع حساسی ( زیر بغل ) که منجر به پارگی عضلانی وریدی و شریانی شده کشنده محسوب و متهم عالما به نتیجه ان و متوجها به کاری را که انجام می دهد عامد این ضربات را وارد کرده مورد مصداق بارز بند ب ماده ۲۹۰ قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲ ش ارزیابی و مدافعات وکیل متهم در لایحه مورخ ۱۴۰۰/۱۰/۵ و درخواست ابرام دادنامه از سوی وی مردود است. دادنامه فرجام خواسته با استناد به بند ۴ شق ب ماده ۴۶۹ ق.ا.د.ک ۱۳۹۲ لازم الاجرای از تاریخ ۹۴/۴/۱ نقض و رسیدگی مجدد به دادگاه همعرض ارجاع می گردد./ب
شعبه ۵۱ دیوان عالی کشور
م. ح. ( مستشار ) ا. ع. ( عضو معاون )
فهرست
خلاصه جریان پرونده
شعبه دیوان عالی کشور
نقد رای
مصادیق فعل نوعا کشنده (ضربه به زیربغل)
۱۴۰۰۰۶۳۹۰۰۰۰۸۳۰۱۲۷ · ۱۴۰۰/۱۱/۱۲ · شعبه دیوان عالی کشور · پنجاه و یکم دیوان عالی کشور
چکیده: آنچه که به طور قطع احراز می گردد این است که مقتول ضربه ای را با چوب به سر متهم وارد آورده است و متهم پس از آن چند لحظه ای به زمین نشسته، لکن متهم پس از آن هوشیارانه از زمین بر می خیزد و از داخل خودرو خود خنجری را برمی دارد و به تعقیب مقتول که دست خالی بوده پرداخته و مقتول پا به فرار می گذارد و متهم به او می رسد و با خنجر از پس و پیش ضرباتی را به ناحیه زیر بغل او وارد آورده که منتهی به مرگ مقتول می گردد. مقتول به دلالت اظهارات گواهان و محتوای فیلم آغشته به خون می گردد و زمین پر از خون می شود. بنابراین در هجوم متهم به مقتول در حالیکه او در حال فرار بوده و حربه ای برای دفاع در دست نداشته شبهه و تردیدی وجود ندارد. در گواهی پزشکی قانونی مورخ ۹۹/۹/۱۸ جرح زیر بغل به عمق ۷/۵ سانتی متر، توام با پارگی وسیع عضلانی وریدی و شریانی و تجمع خون و لخته های فراوان آن که متعاقب برخورد با جسم برنده نوک تیز حادث شده، توصیف گردیده است و اضافه شده است که جراحت مذکور با توصیفات گفته شده می تواند کشنده باشد. اصولا عرف عام نیز این رفتار را کشنده می داند و پرواضح است که چنین جرحی با چنین عمقی و با چنین آلتی ( خنجر ) در چنین موضع حساسی ( زیر بغل ) که منجر به پارگی عضلانی وریدی و شریانی شده، کشنده محسوب و متهم عالما به نتیجه آن و متوجها به کاری را که انجام می دهد عامدا این ضربات را وارد کرده است؛ لذا مورد مصداق بارز بند ب ماده ۲۹۰ قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲ ارزیابی می گردد.