پرسش
با توجه به اینکه وفق ماده۷۱۷ قانون مجازات اسلامی )تعزیرات( مصوب۱۳۷۵ و ماده۱۰۴ )اصلاحی۱۳۹۹ ( قانون مجازات اسلامی مصوب۱۳۹۲ با اصلاحات و الحاقات بعدی، بزه بی احتیاطی در امر رانندگی منتهی به ایراد صدمه بدنی غیر عمدی جرم تعزیری درجه۸ محسوب می شود و از طرفی به موجب ماده۱۲ قانون شوراهای حل اختلاف مصوب۱۴۰۲ رسیدگی به تمامی جرایم غیر عمدی ناشی از حوادث رانندگی در صلاحیت محاکم صلح قرار گرفته است، چنانچه مرتکب جرم نوجوان دارای سن پانزده تا هجده سال باشد، با لحاظ مواد قانونی فوق الذکر و همچنین مواد۳۰۴ و۳۴۰ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب۱۳۹۲ ، خواهشمند است به پرسش:های زیر پاسخ دهید الف- رسیدگی به عنوان اتهامی فوق الذکر در صلاحیت دادگا ه صلح است یا دادگاه اطفال و نوجوانان؟
ب- آیا دادسرای عمومی و انقلاب باید تحقیقات مقدماتی پرونده را انجام دهد و یا دادگاه صالح )دادگاه صلح/دادگاه اطفال و نوجوانان(؟
پاسخ
الف و ب- اولا، با عنایت به عموم و اطلاق عبارت مذکور در صدر ماده۳۰۴ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ و اختصاصی بودن دادگاه اطفال و نوجوانان، صلاحیت این دادگاه؛ جز در مواردی مانند ماده۳۱۵ این قانون که به حکم قانون مستثنی شده است، منصرف از نوع جرم بوده و به تمامی جرایم این اشخاص در این دادگاه رسیدگی می شود. بر این اساس، در صورت تشکیل دادگا ،ه اطفال و نوجوانان در حوزه قضایی شهرستان رسیدگی به جرایم ارتکابی موضوع بندهای۹ و۱۰ ماده۱۲ قانون شوراهای حل اختلاف مصوب۱۴۰۲ در فرضی که سن مرتکب بین پانزده تا هجده سال تمام شمسی باشد، در صلاحیت دادگاه اطفال و نوجوانان است و از حیث انجام یا عدم انجام تحق یقات مقدماتی توسط دادسرا، موضوع حسب مورد تابع حکم مقرر در ماده۲۸۵ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب۱۳۹۲ است. بنابراین، در فرض سوال که ناظر به ارتکاب جرم ایراد صدمه بدنی غیر عمدی موضوع ماده۷۱۷ قانون مجازات اسلامی )تعزیرات( مصوب۱۳۷۵ از سوی نوجوان دارای پانزده تا هجده سال سن است، تحقیقات مقدماتی جرم پیش گفته که علاوه بر تعزیر مستوجب پرداخت دیه نیز می باشد، توسط دادسرای عمومی و انقلاب )دادسرای ویژه اطفال و نوجوانان( که در معیت دادگاه اطفال و نوجوانان است، به عمل می.آید ثانیا، با توجه به تبصره ماده۲۹۸ قانون آی ین دادرسی کیفری که به موجب آن تا زمانی که دادگاه اطفال و نوجوانان در محلی تشکیل نشده باشد، به تمامی جرایم اطفال و نوجوانان به جز جرایم مشمول ماده۳۱۵ این قانون در دادگاه کیفری دو یا دادگاهی که وظایف آن را انجام می دهد، رسیدگی می شود و از آنجا که بندهای۹ و۱۰ ماده۱۲ قانون شوراهای حل اختلاف مصوب۱۴۰۲ ،، قانون لاحق و متضمن آخرین اراده قانونگذار است در حوزه قضایی شهرستانی که دادگاه اطفال و نوجوانان تشکیل نشده؛ اما دادگاه صلح تشکیل شده است، به جرایم موضوع بندهای پیش گفته که توسط افراد دارای کمتر از هجده سال س ن ارتکاب یافته باشد، نه در دادگاه کیفری دو، بلکه در دادگاه صلح مستقیما و بدون نیاز به کیفرخواست رسیدگی خواهد شد. بدیهی است در این صورت، متهم از تمامی امتیازاتی که در دادگاه اطفال و نوجوانان اعمال می،شود بهره.مند خواهد بود دکتر محمدعلی شاه حیدری پور