پرسش
1
-
آیا تعیین مجازات جزای نقدی برای جرایم در بندهای
1
و
2
و
3
ماده
3
قانون وصول برخی از درآمدهای دولت بدل از حبس مثل خیانت در امانت و یا به عنوان مجازات جایگزین حبس مثل تصرف عدوانی درجه تعزیری جرایم را تغییر میدهد یا خیر؟
پاسخ
1
-
اولا، مجازات تعزیری موضوع تخلفات رانندگی با عنایت به ماده
728
قانون مجازات اسلامی اصلاحی
1399
و بند یک ماده یک قانون وصول برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن در موارد معین مصوب
1373
با اصلاحات و الحاقات بعدی مشمول این بند است و جزای نقدی مذکور، مجازات قانونی جرایم مشمول این بند محسوب میشود و ملاک تعیین درجه جرایم مربوطه و تشخیص مرجع صالح برای رسیدگی خواهد بود.
ثانیا، در خصوص جرایم مشمول بند
2
ماده
3
وصول برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن در موارد معین مصوب
1373
که دادگاه به تعیین حبس بیش از سه ماه یا جزای نقدی مخیر است، ملاک درجه جرم و صلاحیت دادگاه، مجازات قانونی جرم است نه مجازات اختیاری موضوع این بند.
سوال 2
-
بزه خیانت در امانت دارای چه درجهی از مجازات تعزیری است آیا تحقیقات مقدماتی آن در صلاحیت دادیا یا بازپرس بوده و مبلغ تامین کیفری صادره بدون در نظر گرفتن ضرر و زیان وارده به شاکی و نوع آن باید چگونه تعیین گردد و در صورت صدور کیفرخواست پرونده باید به دادگاه کیفری دو یا یک ارسال شود؟
پاسخ 2-
اولا، بزه خیانت در امانت موضوع ماده
674
قانون مجازات اسلامی(تعزیرات) مصوب
1375
مشمول صدر و ذیل ماده
11
قانون کاهش مجازات حبس تعزیری مصوب
1399
است و با این وصف، مجازات قانون آن سه ماه تا هیجده ماه حبس است که با لحاظ درجهبندی ماده
19
قانون مجازات اسلامی مصوب
1392
و تبصره
2
این ماده، درجه شش محسوب می شود و لذا مشمول استثنای مذکور در ماده
92
قانون آیین دادرسی کیفری مصوب
1392
( در غیر جرایم مستوجب مجازاتهای مقرر در ماده (
302
) این قانون، در صورت کمبود بازپرس، دادستان نیز دارای تمام وظایف و اختیاراتی است که برای بازپرس تعیین شده است) میشود؛ بنابراین در صورت کمبود بازپرس، ارجاع امر تحقیقات مقدماتی جرم خیانت در امانت به دادیار بلامانع است.
ثانیا، در فرض استعلام، تعیین نوع و میزان قرار تامین کیفری با توجه به محتویات پرونده، شخصیت و وضعیت متهم، میزان ضرر و زیان ناشی از جرم و ... و لحاظ معیارهای مذکور در مواد
219
و
250
قانون آیین دادرسی کیفری مصوب
1392
با قاضی رسیدگی کننده است.
ثالثا، توجه به پاسخ مذکور در بند اولا، مجازات جرم خیانت در امانت مشمول جرایم مذکور در ماده
302
قانون آیین دادرسی کیفری نبوده و رسیدگی به آن با توجه به ماده
301
قانون پیشگفته، در صلاحیت دادگاه کیفری دو است.
سوال 3
-
بزه تصرف عدوانی دارای چه درجهی از مجازات تعزیری است آیا تحقیقات مقدماتی آن در صلاحیت دادسرا یا صلاحیت مستقیم دادگاه بوده و مبلغ تامین صادره بدون در نظرگرفتن ضرر و زیان وارده به شاکی و نوع آن باید چگونه تعیین گردد؟
پاسخ 3-
اولا، بزه تصرف عدوانی موضوع ماده
690
قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) مصوب
1375
در مواردی که املاک و اراضی متعلق به اشخاص خصوصی باشد، طبق ماده
11
قانون کاهش مجازات حبس تعزیری مصوب
1399
قابل گذشت و مشمول تقلیل مجازات حبس موضوع تبصره این ماده است و همین مجازات تقلیلیافته، مجازات قانونی جرم است که در انطباق آن با شاخصهای ماده
19
قانون مجازات اسلامی مصوب
1392
جرم درجه هفت محسوب و طبق ماده
340
قانون آیین دادرسی کیفری مصوب
1392
به طور مستقیم در دادگاه مطرح میشود و اختیار دادگاه به تعیین مجازات بیش از سه ماه حبس یا جزای نقدی در اجرای بند
2
ماده
3
قانون وصول برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن در موارد معین مصوب
1373
با اصلاحات و الحاقات بعدی که ممکن است منتهی به تعیین جزای نقدی (درجه پنج) شود، در صلاحیت مرجع رسیدگی کننده تاثیری ندارد.
ثانیا، رسیدگی به بزه تصرف عدوانی نسبت به اموال دولتی و عمومی از شمول ماده
11
قانون کاهش مجازات حبس تعزیری مصوب
1399
خارج است و با توجه به مجازات آن در ماده
690
قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) مصوب
1375
( یک ماه تا یک سال حبس) و لحاظ ماده
19
قانون مجازات اسلامی مصوب
1392
و تبصره
2
آن، درجه شش محسوب میشود، بنابراین پس از انجام تحقیقات مقدماتی در دادسرا و صدور کیفرخواست رسیدگی به بزه مزبور در دادگاه کیفری انجام میپذیرد.
ثالثا، با توجه به پاسخ ثانیا سوال دوم، پاسخ به این سوال منتفی است.