آرای قضایی مرتبط با ماده 488
قانون مجازات اسلامی — ۱۷۴ مورد
مهلت پرداخت دیه، از زمان وقوع جنایت به ترتیب زیر است مگر اینکه به نحو دیگری تراضی شده باشد:
الف- در عمد موجب دیه، ظرف یک سال قمری
ب- در شبه عمد، ظرف دو سال قمری
پ- در خطای محض، ظرف سه سال قمری
تبصره- هرگاه پرداخت کننده در بین مهلت های مقرر نسبت به پرداخت تمام یا قسمتی از دیه اقدام نماید، محکوم له مکلف به قبول آن است.
- توهین از طریق ایجاد مزاحمت تلفنیتوهین از طریق ایجاد مزاحمت تلفنی، مجازات مستقل ندارد.
- تخریب در حین نزاعچنانچه در حین نزاع، به واسطه اموری مانند هل دادن، تخریب صورت گیرد اما قصد مجرمانه مرتکب دایر بر ارتکاب آن احراز نگردد، عنوان مجرمانه تخریب محقق نخواهد شد.
- تعیین مجازات حبس کمتر از۹۱روزتعیین مجازات حبس کمتر از 91 روز، برخلاف موازین قانونی است.
- مهلت پرداخت دیه در فرض تغلیظمهلت پرداخت دیه درفرض تغلیظ، همانند مهلت پرداخت اصل دیه می باشد.
- اعمال مقررات تعدد جرم در جرایم با مجازاتهای یکساندر راستای اعمال مقررات تعدد جرایم تعزیری، چنانچه مجازات های مورد حکم یکسان بوده به نحوی که هیچ یک اشد از دیگری نباشد، صرفا یکی از دو مجازات قابل اجرا است.
- تعیین حبس کمتر از نود و یک روزتعیین مجازات حبس کمتر از نود و یک روز از جانب دادگاه، فاقد منع قانونی است.
- تعلیق اجرای مجازات علی رغم وجود منع قانونی جهت اعمال تخفیفممنوعیت قانونی دادگاه برای اعمال کیفیات مخففه در جرایم خاص،مانع از صدور حکم تعلیق اجرای مجازات جرایم مذکور نیست.
- تبدیل حبس به جزای نقدی در مقام تخفیف مجازاتتبدیل مجازات حبس به جزای نقدی در مقام تخفیف،فاقد وجاهت قانونی است.
- اشتباه تایپیست در تایپ مشخصات طرفین دعواچنانچه مشخصات طرفین دعوا در نسخه دستنویس رای صحیح باشد اما توسط تایپیست به اشتباه تایپ گردد،مورد از مصادیق اصلاح رای نیست.
- ارزش اثباتی قسامه در بزه ضرب و جرح عمدیدر بزه ایراد ضرب و جرح عمدی قسامه صرفا"مثبت دیه بوده و موجب اثبات جنبه عمومی بزه موصوف نیست.
- شرط تحقق بزه افتراشرط تحقق بزه افترا سبق رسیدگی و صدور حکم برائت قطعی شاکی از بزه انتسابی است.
- احراز جنبه عمومی بزه ضرب و جرح عمدی در مرحله تجدید نظردادگاه تجدید نظر بدون تجدیدنظر خواهی شاکی و یا دادستان در بزه ضرب و جرح عمدی نیز، مجاز به صدور حکم محکومیت از باب جنبه عمومی بزه مذکور، حتی بر خلاف رأی برائت دادگاه بدوی در این خصوص، است.
- تخریب مال در فرض عدم خروج آن از حیز انتفاعاز آنجایی که جداشدن یک دسته ی کیف موجب خروج آن از حیز انتفاع نمی باشد،مصداق بزه تخریب نیست.
- شرط تحقق بزه ترک انفاقیکی از شروط تحقق بزه ترک انفاق احراز استطاعت مالی زوج بوده و چنانچه وی منکر استطاعت مالی خویش باشد،اثبات خلاف این امر بر عهده زوجه است.
- مطالبه خسارات مازاد بر دیهخسارات مازاد بر دیه، با تقدیم دادخواست در مرجع حقوقی قابل مطالبه است.
- شرط اعمال مجازات جایگزین حبستعیین و اعمال مجازات جایگزین حبس، منوط به گذشت شاکی است.
- شرط تحقق بزه شرکت در منازعهشرط تحقق بزه شرکت در منازعه، احراز قصد نزاع و درگیری در هر دو طرف درگیر است.
- مرجع احراز لوثمرجع احراز لوث و شرایط تحقق آن، دادگاه بوده و احراز لوث از سوی دیوان عالی کشور فاقد وجاهت قانونی است.
- تقلیل مجازات حبس به کمتر از 91 روز پس از اعمال کیفیات مخففهدیه شکستگی بینی که بدون عیب و نقص اصلاح شدهدر مواردی که دادگاه پس از اعمال کیفیات مخففه مجازات حبس مورد حکم را به کمتر از 91 رو تقلیل دهد،مکلف به تبدیل مجازات حبس مذکور به جزای نقدی است.شکستگی استخوان بینی چنانچه بدون عیب و نقص اصلاح شود،موجب یک دهم دیه کامل است.
- محکومیت متهم به پرداخت ارش عمل جراحیمحکومیت متهم به پرداخت ارش عمل جراحی، برای درمان صدمه بدنی وارده به مجنی علیه، فاقد وجاهت قانونی است.
- تکلیف دادگاه نسبت به دادستان در فرض تغییر عنوان اتهامی مندرج در کیفرخواستدر صورت تغییر عنوان اتهامی مندرج در کیفرخواست دادسرا در دادگاه و برائت متهم، ابلاغ حکم به دادستان برای اعمال حق تجدیدنظرخواهی نسبت به حکم برائت الزامی است.
- شرط احراز اخلال در نظم و بیم تجری مرتکبکیفیت رخداد بزه و اوضاع واحوال مؤثر در وقوع آن، روحیات و وضع خاص متهم، نوع صدمات وارده و میزان بازتاب تحقق بزه در جامعه، شروط احراز اخلال در نظم و یا بیم تجری مرتکب یا دیگران است.
- جنبه عمومی بزه ضربوجرح عمدیضرب وجرح عمدی ساده فاقد جنبه عمومی جرم است.
- مجازات حبس کمتر از ۹۱ روزتعیین مجازات حبس کمتر از 91 روز فاقد وجاهت قانونی است.
- وضعیت قانون وصول برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن در موارد معینبا تصویب قانون مجازات اسلامی 1392(مواد راجع به جایگزین حبس)، ماده 3 قانون وصول برخی از درآمدهای دولت و مصرف آن در موارد معین، نسخ شده است.