آرای قضایی مرتبط با ماده 488
قانون مجازات اسلامی — ۱۷۴ مورد
مهلت پرداخت دیه، از زمان وقوع جنایت به ترتیب زیر است مگر اینکه به نحو دیگری تراضی شده باشد:
الف- در عمد موجب دیه، ظرف یک سال قمری
ب- در شبه عمد، ظرف دو سال قمری
پ- در خطای محض، ظرف سه سال قمری
تبصره- هرگاه پرداخت کننده در بین مهلت های مقرر نسبت به پرداخت تمام یا قسمتی از دیه اقدام نماید، محکوم له مکلف به قبول آن است.
- شرط صحت اخذ برائت پیش از عمل توسط پزشکصحت اخذ برائت پیش از عمل توسط پزشک مشروط به این است که پزشک مرتکب تقصیر نشده باشد.
- اعتبار نظریه هیأت نظام پزشکی در تعیین میزان قصور پزشکاعتبار نظریه هیأت نظام پزشکی در تعیین میزان قصور پزشک در آسیب وارده برای دادگاه لازم الاتباع نمی باشد و موضوعیت ندارد.
- شرط تحقق جرم غیرعمدیتحقق جرم غیرعمدی مشروط به احراز تقصیر مرتکب می باشد.
- دعوای اعسار از پرداخت دیهمهلت های مقرر در ماده ۴۸۸ قانون مجازات اسلامی، صرفا دایره اختیار جانی در پرداخت دیه را تعیین می کند و نافی پدیرش اعسار به شکل جداگانه در قالب گزینه قضاوت شده در دادگاه نیست.
- طریقیت داشتن نظریه کارشناسی در امور کیفرینظربه اینکه نظریه کارشناسی برای دادگاه طریقیت داشته و چنانچه منطبق بااوضاع واحوال مسلم قضیه نباشد ارزش قضایی ندارد. درمانحن فیه نیز نظریه کارشناسی هییت تیم ۹نفره منطبق بااوضاع واحوال قضیه نمی باشد تنها عامل موثر و مقدمی که در فوت و مصدومیت نقش داشته هجوم یکباره اشخاص به خارج از سالن بعلت وحشت ایجاد شده ناشی از قطعی برق بوده که حسب اوراق پرونده و استعلام صورت گرفته از اداره برق توسط عامل انسانی فیوزغیرفعال شده و قطعی برق مربوط به شبکه برق نبوده وتاثیر سایر اسباب بقدری در وقوع حادثه ضیعف بوده که حتی ارزش بحث ندارد.
- اعتقاد به مهدورالدم بودن مقتولصرف ارتکاب قتل ناشی از انگیزه های غیرت دینی و احساسات مذهبی و انجام تحقیقات از واحد حراست دانشگاه مبنی بر رابطه نامشروع مقتوله، با توجه به فرهنگ عامه افراد مذهبی در این خصوص، می تواند مثبت مهدورالدم بودن مقتوله بوده و مانع از اجرای قصاص گردد.
- ضمانت اجرای عدم ابلاغ نظریه پزشکی قانونیعدم ابلاغ نظریه کارشناسی کمیسیون سه نفره پزشکی قانونی در مورد عدم رشد و کمال عقلی متهم به اولیای دم و نادیده گرفتن حق اعتراض ایشان به این نظریه، موجب نقض رای صادره بر این اساس، در مرحله ی فرجام خواهی است.
- مباشرت و تسبیب در فرض مرگ ناگهانی و ناشی از اصابت ضربه به نقاط حساس بدنچنانچه ثابت شود متهم قصد شلیک به صورت هوایی را داشته اما بدون قصد قتل و عدوان، تیر شلیک شده به مجنی علیه اصابت نماید و منجر به فوت وی گردد، مورد از مصادیق خطای شبیه عمد است.
- تهدید و قدرت نمایی با اسلحهدر بزه ضرب و جرح عمدی، جراحات ایجاد شده در راستای معالجات پزشکی، قابلیت استناد به رفتار محکوم علیه که واردکننده صدمه اولیه بوده است، ندارد و از این بابت مستوجب پرداخت دیه یا ارش توسط وی نمی باشد.
- تأثیر حضور وکیل تسخیری بر حضوری یا غیابی تلقی شدن رأیچنانچه فرجام خواه در جلسه دادگاه حاضر نشده، حضور وکیل تسخیری موجب تغییر وصف رای به حضوری نمی شودو رای صادره نسبت به متهم مذکور فی الواقع، غیابی است.
- مسئولیت صندوق تامین خسارتهای بدنی برای پرداخت دیه به علت متواری بودن مقصر حادثهوقوع تصادف و متواری بودن راننده مقصر حادثه محرز بوده لذا رای بر الزام صندوق تامین خسارت های بدنی به پرداخت یک فقره دیه کامل در حق اولیای دم متوفی صادر می شود
- درخواست صدور حکم موت فرضی از سوی زوجه مطلقه فرد غائبفاقد ارزش عنوان سیستمی به اشتباه درج شده
- تلازم محکومیت راشی و مرتشی مگر در حالت اضطرار راشیفاقد ارزش عنوان سیستمی به اشتباه درج شده
- شرایط اتیان سوگند به عنوان مقدمه اقامه قسامهزمانی اتیان سوگند شرعی شاکی ملزم میشود که برای دادگاه لوث و ظن قوی نسبت به ارتکاب بزه یاد شده توسط متهم حاصل شود ، تا در راستای ماده ۴۵۶ از قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ شاکی اقامه قسامه کند.
- امارات و قرائن منتج به لوثدادگاه باتوجه به گواهی پزشک قانونی و اظهارات تنها گواه پرونده، موضوع را لوث تشخیص میدهد.
- اثر گذشت شاکی در جرایم غیر قابل گذشتفاقد ارزش عنوان سیستمی به اشتباه درج شده
- شرایط مسئولیت پرداخت دیه توسط عاقلههر چند متهم در خصوص جنبه عمومی جرم با احراز جنون قرار موقوفی تعقیب صادر شده است و لیکن دادگاه در وضعیت فعلی عقیده دارد که شک و شبهه در سلامت عقلی نمی تواند رافع مسئولیت کیفری وی باشد در نتیجه اصل بر مسئولیت شخص مجرم است و مسئولیت عاقله زمانی به وجود می اید که جنون متهم در زمان وقوع جرم محرز باشد.
- موجبات تجویز اعاده دادرسیدر موارد تکلیف دادگاه به صدور حکم به مجازات جایگزین حبس، تعیین مجازات حبس اقدام فراقانونی بوده و نتیجتا از موارد تجویز اعاده دادرسی می باشد.
- مساعدت جهت خلاصی متهم از محاکمه و تعقیبدر بزه ضرب و جرح عمدی چنانچه برای دادگاه لوث و ظن قوی به ارتکاب بزه توسط متهم حاصل نشود و متهم نیز منکر ارتکاب بزه باشد، اقامه قسامه توسط شاکی وصدور حکم بر مبنای آن فاقد وجاهت قانونی است.
- نحوه تعیین مجازات در معاونت در بزه قتل عمدیچنانچه وحدت قصد میان مباشر و معاون احراز نگردد و افعال انجام گرفته توسط متهم نیز در تسهیل وقوع جرم بی تأثیر بوده باشد، صدور حکم به معاونت در قتل عمدی فاقد وجاهت قانونی است.
- قتل عمد با اسلحه غیرمجازدر ارتکاب بزه قتل عمد با استفاده از سلاح غیرمجاز، مرتکب علاوه بر مجازات قتل عمدی به مجازات نگهداری سلاح غیر مجاز نیز محکوم می گردد.
- مهلت پرداخت دیه ناشی از ایراد صدمه بدنی غیرعمدی ناشی از تصادفات رانندگی از سوی شرکت بیمهمهلتهای پرداخت دیه مذکور در ماده 488 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 منصرف از مواردی است که شرکتهای بیمه به موجب قانون قانون بیمه اجباری مسیولیت مدنی دارندگان وسایل نقلیه موتوری زمینی در مقابل اشخاص ثالث مصوب ۱۳۹۵/۲/۲۹ مکلف به پرداخت دیه صدمات وارده هستند؛شرکتهای بیمه به استناد ماده 31 قانون مذکور، به محض وقوع حادثه و ایجادمسئولیت، موظف به پرداخت دیه در حق زیاندیده خواهند بود.
- اعتبار نظریه هیأت نظام پزشکی در تعیین میزان قصور پزشکمسئولیت کیفری پزشک در موارد قصور پزشکی منتهی به فوت، اعم از دیه به میزان تقصیر و مجازات حبس به جهت جنبه عمومی جرم است.
- اثر گذشت شاکی در جرایم غیر قابل گذشتفاقد ارزش عنوان سیستمی به اشتباه درج شده
- صلاحیت دادگاه کیفری دو در رسیدگی به جرم تخریب عمدی با خسارت کمتر از صد میلیون ریالمجازات جرایمی که طبق قانون جزای نقدی نسبی است با توجه به حکم مقرر در تبصره ی ۳ ماده ی مورد اشاره تعزیر درجه ی هفت محسوب می شود و رسیدگی بدان به موجب ماده ی ۳۴۰ از قانون ایین دادرسی کیفری در صلاحیت دادگاه کیفری دو می باشد.بنای علی هذا رسیدگی به جرم تخریب عمدی با میزان خسارات وارده ده میلیون تومان و کمتر از ان در هرحال منصرف از صلاحیت ذاتی دادسراست