آرای قضایی مرتبط با ماده 231
قانون مجازات اسلامی — ۳۵ مورد
در موارد زنای به عنف و در حکم آن، در صورتی که زن باکره باشد مرتکب علاوه بر مجازات مقرر به پرداخت ارش البکاره و مهرالمثل نیز محکوم میشود و در صورتی که باکره نباشد، فقط به مجازات و پرداخت مهرالمثل محکوم میگردد.
- شرایط استحقاق زوجه نسبت به مطالبه ارش البکاره و مهرالمثل1.عنایتا به استفتا به عمل امده از م. م. ر. در خصوص حکم مهرالمثل و ا. ا. در زنای به عنف و ر. و جوابیه ایشان به شرح برگ ۴۱ کتاب ( ره توشعه قضایی ) مبنی بر اینکه اگر خود زن به اختیار حاضر به زنا شده است نه حق مهر دارد و نه ارش البکاره و اگر زن زانیه نیست مثل اینکه زنا به عنف و اکراه باشد هم مهر ثابت است و هم علی الاحوط ارش البکاره (تعدد السبب المقتضی لتعدد السبب و الله العالم ) لذا در خصوص مطالبه ارش البکاره بنابه مراتب معنونه و مفاد دادنامه صادره از شعبه کیفری یک که به موجب ان خوانده، از زنای به عنف تبریه گردیده است حکم بر بطان دعوا خواهان صرفا از باب مطالبه ارش البکاره صادر می گردد. 2.در خصوص مطالبه مهرالمثل خواهان ، علی رغم نظریه بربطلان خواسته خواهان توسط قاضی مشاور محترم دادگاه خانواده، ماده ۶۵۸ قانون مجازات اسلامی بیان داشته ( هرگاه از بکارت غیرهمسر با مقاربت یا به هر وسیله دیگری و بدون رضایت صورت گرفته باشد موجب ضمان مهرالمثل است )گرچه حسب دادنامه صادره از شعبه کیفری یک،خوانده از زنای عنف بدلیل فقدان ادله کافی تبریه گردیده است اما حسب همان دادنامه محکوم به یکصد ضربه شلاق بابت زنای غیرمحصن شده است اما خواهان پرونده خانم ل. ا. ق. محکوم به یکصدضربه شلاق نشده است که در صورت تراضی خواهان، نامبرده هم می بایست محکوم به یکصد ضربه شلاق می شده است که این خود نشانگر عدم تراضی خواهان به زنا بوده است و لذا حکم بر محکومیت خوانده به پرداخت پنج میلیارد ریال وجه نقد بابت مهرالمثل به خواهان صادر می گردد.
- شرایط احصان زوجین در جرم زناراجع به شرایط احصان نسبت به متهمین ردیف های اول و چهارم با توجه به اینکه متهم ردیف اول تا هنگام وقوع جنایت (زنا) ازدواج نکرده و مجرد بوده است و متهم ردیف چهارم (زوجه) نیز در زمان وقوع زنا در منزل شوهرش نبوده است. شرایط احصان برای ما احراز نگردید. لذا متهمین ردیف های اول و چهارم را از ارتکاب زنا با شرایط احصان تبریه می گردند.
- عدول قسم خورندگان قسامه از قسمتوجها به اینکه تعداد ۶ نفر از افرادی که در جلسه اجرای قسامه در دادگاه کیفری ۲ قسم یاد کرده اند بعد از صدور حکم توسط آن مرجع از قسم خود عدول کرده اند هرچند به موجب صورتجلسه مورخه ۱۴۰۰/۰۶/۱۰ افرادی که از سوگند خود عدول نموده اند مجددا اعلام داشته اند به دلیل ترس از خانواده متهم اقدام به این کار نموده اند لذا قسم نامبردگان به دلیل وجود شبهه واجد شرایط شرعی و قانونی تشخیص نداده و نمی تواند موثر صدور حکم و انتساب جرم به متهم باشد.
- مطالبه ارش البکاره و مهرالمثل1.خواهان((مونث)) در صورتی استحقاق مطالبه مهرالمثل را دارد که زنا به عنف بوده و یا به اعتبار دخول زنا صورت گرفته باشد که در ما نحن فیه، زنای به عنف از طریق ادله شرعی و قانونی به اثبات نرسیده است. 2.در خصوص ادعای خواهان((مونث)) در مورد مطالبه ارش البکاره،نظر به پرونده های استنادی شعبه *مبنی بر محکومیت متهم((مذکر))به ارتکاب زنا و جعل صیغه نامه و سایر مدارک و ملاحظه دادنامه شماره ۳۵۹ مورخ ۱۳۹۹/۳/۱۰ شعبه *که در مقام تجدیدنظرخواهی، موضوع مطالبه ارش البکاره را واجد خصیصه حقوقی دانسته است وقول مشهور فقهای امامیه مبنی بر اینکه پرده بکارت جزیی از عضو بدن زن است که به واسطه دخول تفویت شده است،خواهان استحقاق دریافت آن را دارد.
- مطالبه مهرالمثل و ارش البکاره در زنای غیرعنفباعنایت به اظهارات خوانده((مذکر)) مبنی بر رضایت شاکیه وعدم ارایه دلیل کافی براین ادعای خویش وانکار شدید خواهان((مونث)) در این مورد وتوجه به اینکه هیج دختری راضی نمی گردد بکارت خود را بدون جهت ازدست بدهد ونظریه کارشناس وسایر قراین وامارات دعوی را وارد تشخیص وبه استناد مواد ۲۳۱و۶۵۸قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲/۲/۱ حکم بر محکومیت خوانده((مذکر)) به پرداخت تعداد یکصد عدد سکه طلای تمام بهار ازادی در مورد مهرالمثل وپرداخت تعداد ۵۰ سکه تمام بهار ازادی بابت ارش البکاره صادر واعلام می گردد.
- شرایط مطالبه مهرالمثل و ارش البکاره در زنامطالبه مهرالمثل و ارش البکاره به عنوان ضمان بزه زنا، مستلزم تقدیم دادخواست نیست.
- تجدید نظر خواهی از حکم دادگاه هم عرض در مقام رسیدگی به درخواست اعاده دادرسیتصمیم دادگاه هم عرض در مقام رسیدگی به درخواست اعاده دادرسی مبنی بر تایید حکم قبلی، قابل تجدید نظر خواهی است.
- اسیدپاشی منجر به قتلاسید پاشی،فعل نوعا"کشنده به شمار نیامده و اسید پاشی منجر به قتل، مصداق قتل عمدی نیست.
- تکلیف زانی به اخذ شناسنامه در رسیدگی به بزه زنای منتهی به وضع حملدر رسیدگی به بزه زنای منتهی به بارداری و وضع حمل،دادگاه مکلف است زانی را به اخذ شناسنامه برای طفل از طریق ثبت احوال ملزم نماید و در این خصوص، نیازی به تقدیم دادخواست حقوقی نیست.
- شرط مطالبه ارش البکاره و مهرالمثلچنانچه مرد بموجب حکم قطعی دادگاه کیفری از اتهام زنای به عنف تبریه شده باشد، امکان مطالبه ارش البکاره و مهرالمثل برای مشتکی عنها وجود ندارد.
- مطالبه ارش البکاره در فرض صدور حکم برایت از زنای به عنفدر صورت صدور حکم برایت از زنای به عنف؛ ارش البکاره قابل مطالبه نیست؛ زیرا در صورتی که زن، مکره نبوده، خودش اقدام به زوال کرده و ضمان در اتلاف با اذن معلوم نیست.
- فرجام خواهی از رای صادره توسط شعبه همعرضرای صادره توسط شعبه هم عرض مبنی بر رد اعاده دادرسی و ابرام حکم قبلی، قابل فرجام خواهی نیست.
- مرجع صالح رسیدگی به درخواست ادغام مجازات های متعدداگر رای دادگاه بدوی در دیوان عالی کشور ابرام شده باشد،دادگاه بدوی مرجع صادر کننده رای قطعی بوده و درخواست ادغام مجازات های متعدد باید به آن مرجع تسلیم شود.
- (1)تجدیدنظر خواهی از احکام صادره مبتنی بر اعمال قانون اخف لاحق(2)معیار تشخیص عمل نوعا کشنده(1)احکام صادره مبتنی بر اعمال قانون اخف لاحق، از شمول احکام قابل تجدیدنظر خروج موضوعی دارد. (2)معیار تشخیص عمل نوعا کشنده، عرف عام مردم است نه عرف خاص پزشکی.
- ازاله بکارت با عنف و اکراهازاله بکارت با عنف و اکراه، در فرض عدم اثبات زنا نیز موجب ضمان مهر المثل است.
- شرط تحقق بزه شرکت در قتلبرای تحقق شرکت در قتل، استناد قتل به مجموع اعمال شرکا، بدون توجه به هم زمانی یا تساوی و امثال آن شرط است.
- 1 ) تکالیف زانی نسبت به طفل ناشی از زنا 2) ارش البکاره و مهرالمثل در زنای به عنف1 ) زانی پدر عرفی طفل ناشی از زنا تلقی شده و کلیه تکالیف مربوط به پدر ازجمله اخذ شناسنامه، بر عهده وی می باشد 2 ) در صورتی که زنا به اکراه انجام شود، دادگاه مکلف است در خصوص ارشالبکاره و مهرالمثل نیز اظهار نظر کند.
- پرداخت مهرالمثل و ارشالبکاره در بزه زناپرداخت مهرالمثل و ارش البکاره صرفا در موارد زنای به عنف یا در حکم عنف تجویز گردیده است و به موارد غیر از آن قابل تسری نیست.
- تاثیر برایت متهم از زنای به عنف در پرداخت ارش البکارهدر فرض برایت متهم از اتهام زنای به عنف، صدور حکم به پرداخت ارش البکاره، وجاهت قانونی ندارد.
- فشار به رگهای گردن بهمنظور انجام عملیات احیافشار به رگ های گردن به منظور انجام عملیات احیا در صورتی مصداق بزه قتل عمد است که مرتکب آگاه به کشنده بودن آن باشد
- مطالبه ارش البکاره در زنای به عنفدرصورتی که زنای به عنف احراز نشود، ادعای شاکیه مبنی بر اکراه و عدم رضایت، موجب استحقاق ارش البکاره بدون نیاز به تقدیم دادخواست است.
- زنای به عنفسابقه رابطه دوستی شاکیه و متهم، مانع از تحقق بزه زنای به عنف است لکن با احراز عدم رضایت واقعی شاکیه به زنا، وی مستحق ارش البکاره و مهرالمثل است.
- عدم رضایت واقعی شاکیه در زنادر صورت احراز عدم رضایت واقعی شاکیه به ارتکاب زنا، شاکیه حق مطالبه ارش البکاره و مهرالمثل را دارد.
- ذینفع در مطالبه قصاصقیم اولیای دم صغیر حق مطالبه قصاص را ندارد.
- آثار عقبماندگی ذهنی شاکیه در زنای مطاوعیعقب ماندگی ذهنی شاکیه در زنای مطاوعی، زنا را در حکم به عنف قرار داده و موجب استحقاق ارش البکاره و مهرالمثل است.
۱۲