اگر مشتری ثمن را در موعد مقرر تادیه نکند بایع حق خواهد داشت که بر طبق مقررات راجعه به خیار تاخیر ثمن معامله را فسخ یا از حاکم اجبار مشتری را به تادیه ثمن بخواهد.
ماده ۳۹۵ قانون مدنی
قانون مدنی › جلد اول - در اموال › کتاب دوم - در اسباب تملک › قسمت دوم - در عقود و معاملات و الزامات › باب سوم - در عقود معینه مختلفه › فصل اول - در بیع › مبحث چهارم - در آثار بیع › فقره چهارم - در تادیه ثمن
آرای قضایی مرتبط
۱۳ مورد- عدم اشتراط شخصیت طرف به عنوان علت عمده عقد در عقود معاوضیدعوی به خواسته اعلام بطلان معامله از طرف دادگاه قابلیت استماع ندارد؛ زیرا دادگاه حق ورود در اراده اشخاص را ندارد و فسخ از جمله ایقاعات است که با اراده وانشای دارنده آن تحقق پیدا می کند ودر صورت استنکاف طرف مقابل، دادگاه صرفا" تایید و تنفیذ آن را انجام خواهد داد.
- مطالبه اجرت المثل و وجه التزام از سوی خریداردر فرضی که خریدار تعهد خود مبنی بر تادیه ثمن را به نحو کامل انجام نداده است، نمی تواند به جهت تاخیر فروشنده در تحویل مبیع و تنظیم سند، اجرت المثل و وجه التزام قراردادی را مطالبه کند. عنوان: شرط اعمال خیار تاخیر ثمن پیام: خیار تاخیر ثمن درصورتی محقق است که طرفین معامله برای تحویل مبیع و تادیه ثمن اجلی تعیین نکرده باشند.
- مطالبه وجه به استناد یک اسناد عادیوجود اسناد عادی درید خواهان، که مبین اشتغال ذمه مدیون است، دلالت بربقاء دین واشتغال ذمه مدیون دارد. بنابراین مدیون باید برای اثبات برایت ذمه خود دلیلی براثبات بی اعتباری مستند ابرازی و یا پرداخت وجه آن ارایه دهد.
- دعوی اعلام انفساخ عقدچنانچه درضمن عقد تصریح شود "اگر یکی از چکها برگشت بخورد بیع خود به خود فسخ است" برای فروشنده فقط حق فسخ ایجاد می شود که مختار است از این حق استفاده نماید و در صورت عدم تمکین طرف مقابل، دعوای تنفیذ اعلام فسخ از دادگاه اقامه نماید و دعوای اعلام انفساخ عقد، فاقد وجاهت است؛ زیرا دادگاه محل اعلام قصد نیست بلکه محل صدور رای است.
- دعوای مطالبه ثمن در فرض مستحق للغیر درآمدن مبیعدر صورتی که مبیع کلا یا جزیا مستحق الغیر درآید و مشتری به فساد جاهل باشد، در صورت کاهش ارزش ثمن و اثبات آن، خریدار استحقاق اخذ ثمن که در مبایعه نامه تعیین شده و نیز مطالبه خسارت ناشی از کاهش ارزش ثمن را دارد؛ بنابراین باید دعوی خود را با خواسته «استرداد ثمن»; و «مطالبه خسارت ناشی از کاهش ارزش ثمن»; اقامه کند و مطالبه ثمن به نرخ روز مسموع نیست.-تایید شده عنوان: دعوای مطالبه ثمن در فرض مستحق للغیر درآمدن مبیع پیام: در صورتی که مبیع کلا یا جزیا مستحق الغیر درآید و مشتری به فساد جاهل باشد، در صورت کاهش ارزش ثمن و اثبات آن، خریدار استحقاق اخذ ثمن که در مبایعه نامه تعیین شده و نیز مطالبه خسارت ناشی از کاهش ارزش ثمن را دارد؛ بنابراین باید دعوی خود را با خواسته «استرداد ثمن»; و «مطالبه خسارت ناشی از کاهش ارزش ثمن»; اقامه کند و مطالبه ثمن به نرخ روز مسموع نیست.
- (1)- مطالبه خسارت ناشی از عدم تنظیم سند رسمی از جانب فروشنده (2)- شرط مطالبه خسارت دادرسی از خریدارتنظیم سند رسمی ملک بنفع خریداراست؛ بنابراین امتناع خریدار از تنظیم سند رسمی مشمول خسارت ناشی از تاخیر انجام تعهد نیست، پس فروشنده فقط می تواند ثمن و تاخیرتادیه ثمن را مطالبه کند. اگر خریدار جهت پرداخت تتمه ثمن اعلام آمادگی نموده وچک بانکی تهیه کرده باشد؛ محکوم به پرداخت هزینه و خسارات دادرسی دعوای مطالبه ثمن نخواهد بود؛ زیرا صدورحکم به پرداخت ثمن ناشی ازمقاومت و امتناع خریدار ازانجام وظیفه نمی باشد.
- اسقاط ضمنی حق مطالبه خسارتاستفاده از مبیع توسط خریدار، باعلم به اینکه فاقد شرایط لازم است، اقدام علیه خود بوده و به معنی قبول کالا با شرایط موجود است؛ بنابراین خسارت ناشی از استفاده از کالا قابل مطالبه نیست.
- صلاحیت کمیسیون رسیدگی به امور ابهای زیر زمینیاگر خریدار آمادگی خود برای پرداخت ثمن را به موجب چک رمزداراعلام کرده باشد، فروشنده در دعوای مطالبه ثمن، مستحق خسارات دادرسی، حق الوکاله وکیل و تاخیرتادیه نیست، زیرا صدورحکم بر پرداخت ثمن ناشی از امتناع خریدار نبوده و رابطه سببیت بین اقدام خریدار و خسارات وجود ندارد.
- اعمال خیار تاخیر ثمن با وجود مطالبه ثمناعمال خیار تاخیر ثمن زمانی امکان پذیر است که بایع به نحوی از انحاء التزام خود به بیع را اعلام نکرده باشد. بنابراین در صورتی که وی با ارسال اظهارنامه از خریدار پرداخت ثمن را مطالبه کند، خیار مذکور ساقط می شود.
- فروش ملک در رهن بانکفروش ملکی که در رهن بانک قرار دارد، بدون تحصیل اذن مرتهن، نافذ نیست.
- شرایط تحقق خیار تدلیسدر تحقق خیار تدلیس، عملیات فریب دهنده، باید موثر در ایجاد رغبت به انجام معامله باشد و در نتیجه پیش از معامله صورت گیرد و شرایطی که پس از انعقاد عقد حاصل می گردد نمی تواند موجب تدلیس باشد.
- اسقاط عملی خیار تاخیر ثمندر صورت وجود امارات دایر بر التزام عملی فروشنده به بیع (مانند ارسال اظهارنامه و مطالبه ثمن) امکان استناد بایع به خیار تاخیر ثمن وجود ندارد چراکه خیار وی ساقط شده است.
نشستهای قضایی مرتبط
۵ مورد- نشست قضایی درباره بررسی حق فسخ به استناد تاخیر در پرداخت ثمنمعامله ای با وجود حق فسخ برای فروشنده (در صورت عدم کارسازی وجه چک هایی که بابت ثمن معامله پرداخت می گردد) منعقد می گردد و متعاقبا خریدار، ملک را به شخص ثالث منتقل می نمای
- نشست قضایی درباره شرط پرداخت ثمن توسط مشتری در زمان معین و مسیله خیار فسخدر صورتی که متعاملین ضمن عقد بیع شرط نمایند که مشتری مکلف است ثمن معامله را در مدت مشخص شده بپردازد و نیز فروشنده موظف باشد در زمان معین با حضور در دفترخانه اسناد رسمی، ن
- نشست قضایی درباره نحوه اقدامات قانونی فروشنده علیه خریدار در فروض مختلفه حادث در فروش ملک و اخذ چک به جای پرداخت نقدیچنان چه در معامله ای خریدار به جای پرداخت نقدی ثمن معامله، یک قطعه چک به فروشنده تحویل نماید و شماره چک و تاریخ و مبلغ نیز در بیع نامه قید گردد خواهشمند است در موارد زیر
- نشست قضایی درباره دعوای مطالبه ثمن پارکینگ در صورت تحویل آپارتمان بدون پارکینگمبیع مورد معامله یک واحد آپارتمان با داشتن حق پارکینگ بوده است. در زمان تحویل مشخص می شود مبیع فاقد پارکینگ بوده است و خواهان (خریدار) با تقدیم دادخواست مطالبه مبلغی بابت
- نشست قضایی درباره دعوای فسخ قولنامهخواهان، دادخواستی به خواسته فسخ قولنامه عادی راجع به معامله یک باب منزل به طرفیت خوانده تقدیم و علت فسخ را عدم پرداخت ثمن معامله و اقاله عنوان کرده است. خوانده در دفاع اب