رای خلاصه جریان پرونده
شماره پرونده : 9409984411400106 شماره دادنامه : 9409970909100566 تاریخ : 1394/11/28
خلاصه جریان پرونده
آقای م.الف. ک. به وکالت از آقایان س. سید ح. و س. ح. و ق. ع. در تاریخ 94/2/23 با تقدیم دادخواست به دادگستری شهرستان ارومیه علیه آقایان م. ح.ز. و ف. ح.ز. اقامه دعوی کرده و درخواست رسیدگی با خواسته تنفیذ فسخ بیعنامه و مطالبه خسارت وارده مقوم به یکصد میلیون ریال با احتساب هزینه دادرسی را نموده است و به شرح متن دادخواست توضیح داده که بر اساس مبایعه نامه واحدهایی از مجتمع مسکونی به صورت پیش فروش به خواندگان واگذار شده و مقرر بوده خواندگان در فرجه معین تا تاریخ 90/8/30 به تعهدات خود عمل نماید علیرغم استمهال و اعطاء مهلت با استناد به نظریه کارشناس رسمی که در جریان اجرای قرار تامین دلیل تحصیل گردیده تعهدات عملی نشده است به استناد مواد 394 و 395 و 407 از قانون مدنی درخواست تنفیذ فسخ قراردادها و پرداخت خسارت و ضرر و زیان وارده با ارجاع امر به کارشناس و احتساب کلیه خسارات وارده را دارم. با ارجاع پرونده به شعبه چهاردهم و جری تشریفات قانونی دستور تعیین وقت رسیدگی داده شده و طرفین به دادرسی دعوت گردیده اند آقای ع. ح. پ. با ارایه وکالت نامه شماره 351544 خود را به عنوان وکیل خوانده ردیف اول ( م. ح.ز. ) تعرفه کرده در جلسه مورخه 94/5/17 وکیل خواهان ها حضور یافته دیگر اصحاب دعوی و وکیل خوانده حاضر نشده اند وکیل خواهان دعوی را به شرح دادخواست تقدیمی دانسته و در پاسخ به لایحه دفاعیه وکیل خوانده ردیف اول بیان داشته بارها به خواندگان اظهارنامه داده شده و توافق نامه هایی به امضاء رسیده لیکن به تعهدات خود عمل نکرده اند عنداللزوم امر به کارشناس ارجاع تا واقعیت کشف شود وکیل خوانده ردیف اول در لایحه خود که بشماره401183مورخه 94/5/15 ثبت گردیده توضیح داده اصولا قرار دادی که منعقد می شود دو طرف را پایبند به آن می کند شخصی که قصد فسخ دارد ابتدا باید اراده خود را به طرف مقابل اعلام و سپس در خواست تنفیذ و تایید آنرا از محکمه بخواهد اظهارنامه ارسالی با موضوع ابطال معامله ارسال شده نه فسخ ضمن اینکه هیچیک از اظهارنامه ها بدست موکل نرسیده است و مورد قبول موکل نیست موکل به تمامی تعهدات خود عمل کرده و اگر تعهدی انجام نشده خواهان می بایست متعهد را به ایفای آن ملزم می کرد و اگر اجرای آن امکان نداشت به هزینه خود آن را انجام دهد اگر هیچ کدام موثر واقع نشد آنگاه در خواست فسخ کند که این ترتیب رعایت نگردیده است به توافق کلیه خیارات ساقط گردیده لذا تقاضای رد دعوی خواهان را دارم 0 دادگاه در پایان این جلسه ختم دادرسی را اعلام و مبادرت به صدور رای کرده و آن را تحت شماره 940546 مورخه 94/6/10 ثبت نموده و با استدلال مرقوم«0000 وکیل خواهان ها دعوی تنفیذ فسخ را بر مبنای ماده 395 قانون مدنی و بر اساس خیار تاخیر ثمن طرح کرده در حالی که بایع زمانی می تواند از خیار مزبور استفاده کند که به نحوی از انحاء التزام خود را به بیع اعلام ننماید در حالیکه حسب مفاد اظهار نامه هایی که خواهان ها برای خواندگان ارسال کرده اند و در آنها خواندگان را به اجرای تعهدات دعوت کرده اند که خود حاکی از التزام ایشان به بیع می باشد و در واقع خیار آنها ساقط شده است در ثانی برای مطالبه خسارت قراردادی هم می بایست در قرار داد فی ما بین خسارت ناشی از عدم اجرای تعهدات پیش بینی شده باشد در حالی که در قرارداد ابرازی از طرف وکیل خواهان ها وجه التزام یا خسارتی در ازای عدم انجام تعهدات طرفین پیش بینی نشده است لذا حکم به بی حقی خواهانها را صادر می نماید این رای در تاریخ94/6/18به وکیل خواهانها ابلاغ شده و مشارالیه با ارایه وکالت نامه شماره 62508 و تقدیم دادخواست نسبت به آن فرجامخواهی نموده و بشرح لایحه اعتراضیه مرقوم داشته «قرار داد در چهارچوب ماده10 قانون مدنی تنظیم شده مقرر بوده هزینه تمام اقدامات فیزیکی آنها از ثمن معین فی مابین با لحاظ قرار دادن متراژ ساختمان و واحدهای پیش فروش قابل محاسبه باشد بعبارتی ثمن مورد بیع بصورت وجه نقد تادیه نمی گردید 0 در قرارداد مقرر گردیده در صورت استنکاف از انجام تعهد قرار داد را فسخ نمایند فرجام خواندگان از 90/8/30 تاکنون از انجام تعهدات خود استنکاف کرده و اعمال حق فسخ از حقوق مسلم موکلین بوده است 0 گفته شده که موکل مشارالیه به تعهدات خود عمل کرده حال آنکه انجام تعهدات برابر توافق فیمابین بر عهده فرجام خواندگان بوده و چنانچه به نظریه کارشناس توجه شود خلاف این امر ثابت خواهد شد و برای احراز این امر نیاز به ارجاع امر به کارشناس داشت که دادگاه بدان توجه نکرده است. عبارت کلیشه ای اسقاط کلیه خیارات فاقد محمل قانونی است و مورد خارج از شمول توافق طرفین است لذا با لحاظ اینکه تسلیم بعض ثمن خیار بایع را ساقط نمی نماید و با عنایت به اینکه خریداران می بایست آپارتمان را تا تاریخ 90/8/30 به اتمام می رساندند ولی به این تعهد عمل نکرده اند حق فسخ برای موکلین باقی و قابل اعمال است لذا تقاضای نقض رای را داده با جری تشریفات قانونی و انجام تبادل لوایح وکیل فرجام خوانده ردیف اول با تقدیم لایحه پاسخ داده «000 با تنظیم قرارداد اصاله اللزوم حاکم خواهد شد مفاد اظهارنامه مبتنی بر ابطال قرارداد بوده نه فسخ آن و در فسخ نیز می بایست بدوا اراده طرف دیگر بطریق مقتضی اعلام شود تا دادگاه بتواند آنرا تاییدکند 0 موکل به تمامی تعهدات خود عمل کرده و فرجام خواهان ها در واحدهای ساخته شده سکونت داشته و یا آن را به دیگران فروخته اند و اصولا به خیار تاخیر ثمن نمی توان استناد کرد. تمامی عبارات مندرج در قرارداد قابل استناد بوده و تعبیر به عبارت کلیشه ای توجیه قانونی ندارد لذا تقاضای رد فرجام خواهی را دارد 0 فرجام خوانده ردیف دوم مرقوم داشته «0000 دلیلی بر فسخ قرارداد شرعی و قانونی ارایه نگردیده فسخ باید مبنای شرعی و قانونی داشته باشد دادنامه صحیحا صادر شده و تقاضای رد فرجام خواهی را دارم 0 پس از تکمیل پرونده به دیوان عالی کشور ارسال که به این شعبه ارجاع گردیده و در دستور کار قرار دارد 0هییت شعبه در تاریخ بالا تشکیل و پس از قرایت گزارش عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده مشاوره و چنین رای میدهد:
رای شعبه دیوان عالی کشور
نسبت به رای شماره 940546 مورخه 94/6/10 صادره از شعبه چهارده دادگاه عمومی حقوقی شهرستان ارومیه با توجه به خواسته دعوی و ماهیت قراردادهای منعقده بین طرفین و استنباط دادگاه از قضیه مطروحه نهایتا اشکال مترتب نیست و باستناد ماده 370 از قانون آیین دادرسی مدنی دادنامه فرجامخواسته در نتیجه ابرام می شود.
شعبه 3 دیوانعالی کشور - رییس و عضو معاون
حسن غفارپور - محمدرضا سلطانیان
فهرست
خلاصه جریان پرونده
شعبه دیوان عالی کشور
نقد رای
اعمال خیار تاخیر ثمن با وجود مطالبه ثمن
۹۴۰۹۹۷۰۹۰۹۱۰۰۵۶۶ · ۱۳۹۴/۱۱/۲۸ · شعبه دیوان عالی کشور · شعبه ۳ دیوانعالی کشور
چکیده: اعمال خیار تاخیر ثمن زمانی امکان پذیر است که بایع به نحوی از انحاء التزام خود به بیع را اعلام نکرده باشد. بنابراین در صورتی که وی با ارسال اظهارنامه از خریدار پرداخت ثمن را مطالبه کند، خیار مذکور ساقط می شود.