آرای قضایی مرتبط با ماده 10
قانون مدنی — ۷۴۱ مورد
قراردادهای خصوصی نسبت به کسانی که آن را منعقد نمودهاند در صورتی که مخالف صریح قانون نباشد نافذ است.
- ابطال رای داور به جهت مخالفت با قرارداد طرفینقانون موجد حق را نباید در معنای لفظی ان تفسیر کرد و مخالفت تصمیم داور را فقط با قانون سنجید. نقض حقوق ناشی از قرارداد طرفین داوری را نیز باید از مصادیق قانون موجد حق بحساب اورد و اگر رای داور با قرارداد طرفین مخالف باشد، رای داور، خلاف قوانین موجد حق تلقی و ابطال می گردد.
- اثر فسخ بیع اولیه در فرض انتقال مبیع توسط خریدارچنانچه در ضمن عقد بیع شرط شود که در صورت عدم پرداخت اقساط ثمن در موارد تعیین شده فروشنده حق فسخ و استرداد مبیع را دارد، با تحقق شرط و اعمال حق فسخ ولو اینکه خریدار بدون در نظر گرفتن حق فسخ، مبیع را به شخص دیگری فروخته باشد مبیع باید به بایع مسترد شود و عدم اطلاع خریدار بعدی از شرط مذکور با توجه به درج آن در متن قرارداد به اقتضای رفتار متعارف اشخاص و حق تقدم مالک موجب بی اثر شدن شرط و زوال حق مالک اولیه نسبت به عین مال نخواهد بود.
- شرط مطالبه منافع عین از متصرفمطالبه منافع اعیانی فرع بر مالکیت مدعی بر منافع اعیانی موضوع خواسته است و اگر مالکیت خواهان بر اساس اجاره نامه عادی باشد مفاد آن صرفا بین امضاکنندگان آن نافذ و معتبر می باشد. بنابراین مادام که مالکیت بر منافع در مراجع قانونی ثبت و تثبیت نگردد نسبت به شخص ثالث فاقد اعتبار خواهد بود.
- تغییر اسباب در اعاده دادرسیبند ۴ ماده ۴۲۶ قانون ایین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی تغییر اسباب که موجب مغایرت دو دادنامه شده باشد را از مواردجهات تجویز اعاده دادرسی خارج نموده است.
- تعهد متعهد به تحویل مبیع در فرض تحویل دادن مبیع به ثالثمحکومیت تعدادی از خواندگان به رد مال از باب کیفری، مانع از صدور حکم به محکومیت خوانده متعهد به ایفای تعهد نیست زیرا در ایفای تعهدات و یا تحویل مبیع، چنانچه تحویل به شخص ثالثی صورت پذیرد، به منزله ایفای تعهد از جانب متعهد نیست و نمی توان متعهد له را صرفا مجاز به مراجعه به شخص ثالث و تحویل گیرنده دانست.
- اختلاف در نوع عقد در قراردادهای منعقده با شرکت لیزینگ فروش خودرووظیفه اولیه و بالذات شرکت لیزینگ فروش خودرو به دو شکل فروش اقساطی یا اجاره به شرط تملیک است و دادن تسهیلات جزو شرایط و اختیارات شرکت نیست. بنابراین چنانچه یکی از طرفین قرارداد مدعی باشد رابطه بین طرفین پرداخت و دریافت تسهیلات باشد. تعویض موضوع قرارداد از تویوتا به هیوندای توجیه ندارد و تغییر موضوع قرارداد دلالت بر قصد طرفین به فروش وسیله نقلیه دارد.
- لزوم رعایت اصل همبستگی قراردادها در دعوی خسارت تاخیر در تحویل خودرودرباب خسارت تاخیر در تحویل خودرو، خسارت قراردادی، چون مشتری کلیه ثمن را پرداخت نکرده تا کلیه تعهدات خوانده قابل اعمال باشد و این خلاف اصل همبستگی قراردادهاست و ازطرف دیگر بهای فعلی خودرو قابل مقایسه با مبلغ واریزی نیست و چنانچه خسارت تاخیر نیز به نفع مشتری لحاظ شود، مطمینا توازن معامله بهم ریخته و معامله غرری خواهد بود؛ لذا مستندا به ماده ۱۹۷ قانون آیین دادرسی مدنی حکم به بطلان دعوی در این قسمت صادر و اعلام می گردد.
- عدم تاثیر تحریم به عنوان قوه قاهره در خصوص عدم انجام تعهداز نظر این دادگاه پیش فروش خودرو به خواهان در سال ۹۷ و تعهد به تحویل درمهر ماه ۹۸ظهور بر این دارد که خوانده متناسب با قطعات موجود و در دسترس خودش توانایی تولید و تحویل خودرو را داشته است که اقدام به پیش فروش کرده است. خوانده برخلاف این ظاهر هیچ دلیلی دال بر اینکه در زمان پیش فروش، قطعات مورد نیاز او جهت تولید خودرو وجود نداشته را ارائه نکرده است؛ بنابراین از نظر این دادگاه هیچ دلیلی دال بر اینکه تحریمها به عنوان قوه قاهره موثر در عدم انجام تعهد خوانده بوده، وجود ندارد.
- اعاده دادرسی به استناد آرای جدیدآرایی که پس از رای مورد درخواست اعاده دادرسی صادر می شوند از اسناد مکتوم موضوع بند ۷ ماده ۴۲۶ قانون تلقی نمی شوند.
- وضعیت جمع وجه التزام و خسارت تاخیر تادیهباوجود وجه التزام قراردادی، خسارت تاخیرتادیه قابل استماع نیست.
- قابلیت مطالبه ضررناشی از، ازدست دادن فرصتمطالبه خسارت ناشی از تصمیمات سازمان های دولتی در محاکم حقوقی مستلزم اثبات استحقاق خسارت در دیوان عدالت اداری می باشد.
- اثر شرط داوری نسبت به شخص ثالثادعای وکیل سازمان *مبنی بر عدم شمول قرارداد سازمان *بر موارد سهل انگاری موجه نمی باشد. ، چون اساسا ایراد خسارت غیرعمدی که ناشی از تقصیر و خطا باشد. از عمده خطرات موضوع پوشش سازمان *محسوب می شود. و اصولا سازمان *های مسئولیت و حوادث برای پوشش این خطرات ایجادشده است.و به هیچ نحو نمی توان ایراد خسارت غیرعمدی ناشی از تقصیر را از استثناهای سازمان *به حساب اورد.
- تاثیر عسر و حرج بر قراردادبروز موقعیت دشوار عسر و حرج در فقه پویا یا حتی معیارهای hardship (در حقوق تطبیقی) در پرهزینه شدن اجرای تعهدات لزوما به مثابه بی اثرشدن بالفعل معامله لازم الاجرا و نقض قاعده اوفوا بالعقود نیست، در غیراین صورت امنیت توافقات برگرفته از قاعده سوق المسلم به خطر می افتد.
- صلاحیت دادگاه در دعوی تفکیکدعوی الزام به تفکیک امر ترافعی بوده و مستلزم طرح دعوی به طرفیت مالک ثبتی و رسمی ملک میباشد
- ابطال سند رسمی انتقالانتقال ملک موضوع وکالتنامه بعد از تاریخ وکالتنامه صورت گرفته و فاقد اثر قانونی بوده و باطل می باشد و لذا حکم به ابطال سند رسمی انتقال صادر می شود
- وقوع فورس ماژور و عدم مسئولیتوقوع فورس ماژور و تحمیل تحریم ها و حوادث غیرقابل پیش بینی رافع مسئولیت در ایفای تعهدات است و لذا رسیدگی دادگاه ناقص بوده و دعوی اقتضای کارشناسی دارد
- تحریم و حدوث فورس ماژوربا اعمال تحریم ها و خروج امریکا از برجام ، صنعت خودرو دچار تحریم شده و اجرای تعهد با وقوع فورس ماژور غیرمقدور میباشد
- حدوث فورس ماژور رافع مسئولیت استچون صنعت خودرو نیز دچار تحریم شده و ورود قطعات خودرو از کمپانی سازنده ممنوع شده لذا اجرای تعهدات غیرمقدور گردیده و موجبی برای الزام خوانده به تحویل خودرو وجود ندارد - فورس ماژور
- راه دسترسی به ملک و حق ارتفاقحکم به اثبات وجود راه دسترسی
- صلاحیت دادگاه محل انعقاد قراردادوجود مشکلات ثبتی و موانع برای اخذ پایان کار، عذر موجه جهت رفع مسئولیت نسبت به پرداخت خسارت تأخیر انجام تعهد محسوب نمی گردد لذا ضمن الزام به تنظیم سند رسمی، حکم به پرداخت خسارت تأخیر انجام تعهد می شود.
- بطلان دعوی خسارت تاخیر در تحویل مورد معاملهچون بهای فعلی خودرو قابل مقایسه با مبلغ واریزی مشتری نمی باشد لذا چنانچه خسارت تاخیر نیز به نفع مشتری لحاظ شود توازن معامله به هم ریخته و معامله غرری خواهد بود و از این جهت حکم به بطلان دعوی در مورد مطالبه خسارت تاخیر در تحویل مورد معامله صادر می شود
- دعوی حقوقی و اختیار دادگاه برای انجام تحقیقات به منظور کشف حقیقتدعوی به خواسته اعلام بطلان معامله توسط دادگاه قابلیت استماع ندارد؛ زیراذوالخیار، باید خیار خود را راسا" اعمال کند و با اراده وانشای خود آن را تحقق عینی وخارجی بخشد ودادگاه حق ورود ودخالت در اراده اشخاص را نداشته و در صورت استنکاف طرف مقابل، دادگاه صرفا" تایید و تنفیذ آن را به عهده می گیرد.-تایید شده
- دادگاه صالح در دعوای مال غیرمنقولدادگاه صلاحیت دار برای رسیدگی به دعاوی راجع به اموال غیر منقول ، دادگاه محل وقوع مال غیر منقول می باشد. بنابراین اگر خواسته، ابطال نامه رسمی مبنی بر فسخ قرارداد و دستور موقت بوده و موضوع دعوا مال غیر منقول باشد رسیدگی به آن در صلاحیت دادگاه محل وقوع مال غیر منقول است.
- توافق طرفین در خصوص محدود کردن حق مراجعه به دادگاههای صالح مختلفدر مواردی که طرفین قرارداد حق طرح دعوا در دادگاه های مختلفی را دارند آنها می توانند حق خود را در اختیار انتخاب مرجع صالح محدود کرده و صرفا یک مرجع را به عنوان مرجع صالح اعلام نمایند.
- ترتیب رسیدگی در فرض تقاضای تجدیدنظرخواهی و فرجام خواهیاگر محکوم علیهابتدا تقاضای تجدیدنظر خواهی و سپس فرجام خواهی نماید، دادگاه بدوی باید بدوا پرونده را به منظور رسیدگی به تجدیدنظر خواهی به دادگاه تجدیدنظر ارسال نماید و پس از اتخاذ تصمیم و صدور رای از ناحیه مرجع مزبور اقدام به ارسال پرونده به دیوان عالی کشور کند.