آرای قضایی مرتبط با ماده 10
قانون مدنی — ۷۴۱ مورد
قراردادهای خصوصی نسبت به کسانی که آن را منعقد نمودهاند در صورتی که مخالف صریح قانون نباشد نافذ است.
- نقش عامل خارجی در دعوی خسارت تأخیر در تنظیم سند رسمیانتقال سند رسمی املاک نوساز فرع بر انجام مقدماتی از جمله صدور پایانکار، تنظیم صورتمجلس تفکیکی و تقسیم نامه بوده که این امور توسط واحدهای اداری ذیربط انجام می گیرد که انجام آن خارج از اراده متعاملین است؛ بنابراین در صورتی که تأخیر در تنظیم سند رسمی هستند به این دلایل باشد، امکان مطالبه خسارت از متعهد وجود ندارد.
- معرفی نماینده حقوقی توسط موسسات مالی و اعتباریموسسات مالی و اعتباری به علت عدم اتصاف به وصف بانک نمی توانند در دعاوی، نماینده حقوقی معرفی کنند.
- مطالبه وجه التزام در تعهدات طرفینیهر یک از طرفین قرارداد مشتمل بر تعهدات طرفینی زمانی استحقاق دریافت خسارت تاخیر در انجام تعهد را دارند که در مقام ایفاء تعهدات قراردادی خود بر آمده و نسبت به ایفاء تعهد خود اقدام کرده باشند.
- مطالبه همزمان وجه التزام قراردادی و اجرتالمثلاگر وجه التزام به علت تأخیر تخلیه تعیین شده باشد، مطالبه اجرت المثل ایام تصرف فاقد وجاهت است؛ زیرا از مصادیق خسارات مرکب است.
- درخواست اعلام انفساخ قرارداد به واسطه عدم پرداخت چک جایگزیندر صورتی که شرط انفساخ مندرج در قرارداد، ناظر به عدم پرداخت چک های موضوع آن باشد؛ با جایگزینی چک ها، مواجه شدن چک جانشین با عدم پرداخت، موجب انفساخ قرارداد نیست.
- (1) اعتبار قراداد (2) شرط خروج اسناد از عداد دلایل(1) قراردادهای خصوصی تنظیمی فیمابین اشخاص مادامی که مخالف قانون نباشند و به طریق قانونی منحل نگردد، همچنان از حمایت قانون برخوردار میباشد (2) صرف عدم ارایه اصول اسناد ارایه شده موجب عدم پذیرش دعوی توسط دادگاه نیست و زمانی به اسناد ارایه شده ترتیب اثر داده نخواهد شد که آن مستند مورد تردید و انکار طرف دیگر قرار گرفته باشد.
- تحقق شرط ضمن عقد نکاح در مورد عدم پرداخت نفقه برای طلاقصرف صدور پلاک انتظامی و ثبت در اداره راهور به نام متصرف، دلالتی بر مالکیت مشارالیه نسبت به اتومبیل ندارد. عنوان: زمان انتقال مالکیت در اجاره به شرط تملیک پیام: در قرارداد اجاره به شرط تملیک، مادامی که اقساط بطور کامل از ناحیه مستاجر پرداخت نگردد، مالکیت موجر بر مورد اجاره استقرار دارد و دعوای مستاجر مبنی بر الزام موجر به فک رهن و تنظیم سند رسمی انتقال مورد معامله محکوم به رد است.
- شرط مطالبه سود سهاممطالبه سود سهام، مستلزم ثبت سهام مذکور در دفتر ثبت سهام است.
- مطالبه حقالوکاله وکیل توسط بانک هادر حال حاضر بانک های خصوصی نمی توانند از نمایندگان حقوقی استفاده کنند؛ بنابراین در فرض معرفی وکیل، حق الوکاله قابل مطالبه است.
- تعدیل وجه التزام توسط دادگاهتعیین وجه التزام قراردادی از جمله اختیارات و تابع اراده متعاملین است و دادگاه اجازه دخل و تصرف جهت تعدیل آن را ندارد؛ مگر اینکه دادگاه از حیث عدم تعلق قصد نسبت به شرط وجه التزام ورود کرده و شرط را معتبر نداند. عنوان: توافق برخلاف قواعد صلاحیت محلی پیام: اگر طرفین دعوا بر اساس شرط ضمن عقد، دادگاهی را از حیث محلی برای رسیدگی به اختلاف تعیین نموده باشند؛ این شرط خلاف قواعد آمره نبوده و از موارد نقض رای در دادگاه تجدیدنظر نیست. عنوان: تجدیدنظرخواهی به دلیل عدم صلاحیت محلی دادگاه بدوی پیام: دادگاه تجدید نظر زمانی می تواند رای دادگاه بدوی را به دلیل فقدان صلاحیت محلی نقض کند که در مرحله بدوی صلاحیت محلی دادگاه مورد ایراد قرار گرفته و دادگاه بدوی به آن ایراد توجهی نکرده باشد.
- مطالبه خسارت به دلیل نقص در اجرای قرارداددر صورت وجود نواقص در اجرای قرارداد و اشکالات مربوط به عدم تطبیق ایفاء تعهد با قرارداد از سوی متعهد، طرح دعوای مطالبه خسارت صحیح نیست و بایستی دعوای الزام به انجام تعهد مطرح شود و الا قرا رد دعوای مذکور صادرمی گردد.
- ماهیت و حکم وجه التزام غیرمتعارفتعیین وجه التزام، عرفا باید متناسب با میزان ورود خسارت احتمالی و ثمن معامله باشد و در صورتی که مبلغ آن خیلی بیشتر از میزان ورود خسارت محتمل باشد، قصد طرفین از تعیین آن صرفا تهدید طرف مقابل به عدم نقض تعهدات است. در این صورت، وجه التزام قابل مطالبه نیست اما خسارت قراردادی، قابل مطالبه است.
- نحوه تقویم خواسته در مطالبه ارزچنانچه خواسته مطالبه پول خارجی باشد، بهای خواسته برابر با ارزش ریالی این مبلغ براساس نرخ رسمی بانک مرکزی در تاریخ تقدیم دادخواست است؛ در صورت تقویم خواسته به کمتر از آن، خواسته مردد بوده و دعوا، به سبب عدم تنجیز خواسته، محکوم به رد است.
- مطالبه حقالوکاله توسط بانک هابانکهای خصوصی می توانند خسارات ناشی از دادرسی که یکی از آن ها حق الوکاله وکیل می باشد و به علت تقصیر تجدیدنظرخواندگان نسبت به اداء حق یا امتناع از آن به وی وارد شده است را مطالبه کنند.
- رسیدگی دادگاه در صورت عدم اظهارنظر داورانچنانچه داوری، قائم به شخص معینی نباشد، اگر به هر دلیلی داوران اظهارنظر نکنند، داوران جدید به جانشینی از داوران ممتنع انتخاب خواهند شد، تا جایی که منتهی به صدور رأی داوری گردد و در این خصوص رسیدگی دادگاه فاقد محمل قانونی است.
- پرداخت دین از جانب غیرمدیونعدم وجود حق مراجعه ثالث به مدیون در صورت نداشتن اذن در پرداخت دین، ناظر به مواردی است که هیچ گونه رابطه ای بین ادا کننده دین و داین وجود نداشته است؛ بنابراین در فرض عدم انجام تعهد فک رهن توسط فروشنده، در صورتی که خریدار مطالبات بانک مرتهن را پرداخت کند، می تواند مبلغ مذکور را از فروشنده مطالبه نماید.
- آثار وکالت در تعویض پلاک خودرودر انتقال خودرو، متعارف نیست که یک وکالت نامه برای تنظیم سند و یک وکالت نامه جهت تعویض پلاک، تفویض شود؛ بنابراین اعطای وکالت در تعویض پلاک، دلالت بر تفویض وکالت در انتقال و تنظیم سند خودرو نیز دارد.
- طرح دعوی تقابل درمرحله واخواهیطرح دعوی تقابل درمرحله واخواهی مسموع نیست و انشاء رای با ورود در ماهیت فاقد مبنای قانونی است.
- عدم انجام تعهد به دلیل تشریفات اداریمشکلات و تشریفات اداری امری قابل پیش بینی است و عدم انجام تعهدات (تحویل مبیع و تنظیم سند رسمی) را نمی توان به این امور منتسب کرد؛ زیرا انجام تعهدات مذکور از مواردی نیست که خارج از اقتدار و اختیارات متعهد باشد.
- حدوث فورس ماژور رافع مسئولیت استارز، وجه رایج ایران محسوب نمی شود و به آن خسارت تأخیر تأدیه تعلق نمی گیرد.
- وجه التزام مستحق للغیر در آمدن مبیعدر صورتی که بر اساس توافق خریدار و فروشنده، خسارت مستحق للغیر درآمدن مبیع، علاوه به استرداد ثمن، معادل 20 درصد از ثمن تعیین شود، خریدار تنها می تواندثمن و معادل بیست درصد آن را به عنوان خسارت دریافت کند. و مطالبه خسارتی غیر از این، برخلاف قرار داد است.
- تاثیر شرط غیرمقدور بر قرارداددر صورت جهل مشروط له به فساد شرط غیرمقدور، برای او حق فسخ ایجاد خواهد شد زیرا متعهد له با انعقاد عقد به همراه شرط موافقت کرده و التزام او به مفاد عقد منوط به وجود و تحقق تعهد ناشی از شرط است. بنابراین او می تواند معامله اصلی را به همان صورت قبول یا فسخ کند اما امکان بطلان معامله وجود ندارد.
- نقش تنظیم سند رسمی در تحویل مبیعتنظیم سند رسمی از تشریفات عقد بیع است و صرف عدم تنظیم سند مانع از تحویل مبیع نبوده و فروشنده باید مورد معامله را به طور کامل در اختیار مشتری قرار دهد.
- تشریفات قرارداد پیش فروش آپارتمانصرف عدم تنظیم قرارداد پیش فروش آپارتمان به صورت رسمی و عدم رعایت تشریفات شکلی موجب بطلان آن نخواهد بود.
- تأثیر اطاله مقدمات اخذ سند رسمی بر تعهد به تنظیم آندفاع خوانده مبنی بر اطاله روند رسیدگی و صدور گواهی پایان ساختمان از طرف شهرداری و نیز تنظیم صورت مجلس تفکیکی تأثیری در مسئولیت متعهد متخلف ندارد.