آرای قضایی مرتبط با ماده 522
قانون آیین دادرسی مدنی — ۳۱۸ مورد
در دعاویی که موضوع آن دین و از نوع وجه رایج بوده و با مطالبه داین و تمکن مدیون، مدیون امتناع از پرداخت نموده، در صورت تغییر فاحش شاخص قیمت سالانه از زمان سررسید تا هنگام پرداخت و پس از مطالبه طلبکار، دادگاه با رعایت تناسب تغییر شاخص سالانه که توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران تعیین میگردد محاسبه و مورد حکم قرار خواهد داد مگر اینکه طرفین به نحو دیگری مصالحه نمایند.
- مبدا محاسبه خسارت تاخیر تادیه چکدر صورتی که دارنده چک پس از مدت زیادی، نسبت به مطالبه وجه چک اقدام کند صرفا از تاریخ تقدیم دادخواست مستحق خسارت تاخیر تادیه می باشد؛ زیرا یا به مدیون مهلت داده است یا بدون مهلت به مدیون، در دریافت دین تاخیر داشته؛ بنابراین داین علیه خود اقدام کرده است.
- مطالبه خسارت تاخیر تادیه سهم مشارکتخسارت تاخیر تادیه صرفا به دینی که از نوع وجه رایج باشد تعلق می گیرد و شامل دعاوی تنفیذ قرارداد عادی یا تعیین میزان سهم مشارکت نمی شود.
- ضمانت اجرای تعیین مبلغ حدودی خواسته در لوایح ضمیمه دادخواستاگر مبلغ خواسته در لوایح ضمیمه دادخواست به صورت حدودی اعلام شود؛ به منزله خواسته غیرجزمی تلقی می شود؛ بنابراین قرار رد دعوا صادر می شود.
- ضمانت اجرای واخواهی از رای حضوریرسیدگی مجدد دادگاه بدوی به موضوع دعوی در قالب واخواهی در صورت حضوری بودن رای صادره، برخلاف قواعد آمره و قاعده فراغ دادرس تشخیص و نقض می شود و به دلیل بلاوجه بودن رسیدگی صورت گرفته، اقدام مزبور، تجدیدنظرخواهی تلقی می شود.
- ضمانت اجرای منع قانونی وکیل جهت مداخله در دعاویچنانچه وکیل خواهان منع قانونی(سقف دعاویی مالی) جهت مداخله در دعاویی داشته باشد و دادگاه بدوی بدون توجه به منع موصوف اقدام به صدور رای ماهوی کند؛ مرجع عالی حکم صادره از دادگاه بدوی را نقض و قرار رد دعوا صادر می کند.
- مطالبه مبالغ هزینه شده در عین مستاجرهچنانچه مستاجر مبالغی را در ملک استیجاری هزینه نموده باشد،مطالبه آن تحت عنوان استرداد ودیعه پرداختی،قابلیت استماع ندارد و باید با اقامه دعوی مستقل، هزینه صورت گرفته مطالبه شود.
- حدود مسیولیت بیمه گر در بیمه اعتباریچنانچه در قرارداد بیمه اعتباری، پرداخت خسارت قراردادی بین بانک و تسهیلات گیرنده قید نشده باشد، شرکت بیمه گر مکلف به پرداخت آن نیست؛ زیرا خسارت مذکور فی مابین بانک با تسهیلات گیرنده صرفا در مورد آنان جاری بوده و تسری به شرکت بیمه گر ندارد. عنوان: جلب ثالث در بیمه اعتباری پیام: چنانچه در بیمه اعتباری، حسب توافق مندرج در قرارداد بیمه، حق مراجعه بیمه گر به تسهیلات گیرنده منوط به پرداخت وجه به بیمه گذار باشد، طرح دعوی جلب ثالث نسبت به تسهیلات گیرندگان حین دعوی توسط بیمه گذار، مسموع نیست.
- ضمانت اجرای عدم مطابقت مبیع تحویلی با اوصاف قراردادیدر صورتی که مبیع تحویلی با اوصاف قراردادی مطابقت نداشته باشد، دعوای الزام به تحویل مبیع مورد پذیرش نبوده بلکه اقامه دعوی انحلال عقد ومطالبه وجوه آن صحیح می باشد. -تایید شده
- اصلاح نام خواهان و خوانده توسط دفتر خدمات الکترونیک قضاییارسال نامه متضمن اصلاح اسامی خواهان و خواندگان توسط دفتر خدمات الکترونیک قضایی به دادگاه، صحیح و منطبق بر مقررات نبوده و این اعلام منشاء اثر قانونی نیست. عنوان: تغییر نام خواهان و خوانده پیام: تغییر نام خواهان و یا خوانده در مقررات قانون آیین دادرسی مدنی پیش بینی نگردیده لذا خواهان از چنین حقی برخوردار نیست. عنوان: اثر قابلتجزیهنبودن دادنامه تجدیدنظرخواسته پیام: در صورتی که دادنامه تجدیدنظرخواسته، غیرقابلتجزیه باشد، تمام دادنامه نقض و نسبت به اشخاصی که تجدیدنظر خواهی نکرده اند نیز تسری خواهد داشت.
- نحوه تعیین اجرت المثل تصرف مازاد بر مدت اجارهدر عقد اجاره که با نظر به وجود قرارداد و سپردن ودیعه به موجر، تصرفات مستاجر غاصبانه محسوب نمی شود، در فرض ادامه تصرف پس از انقضاء مدت اجاره، مستاجر مکلف به پرداخت اجرت المثل برابر با میزان اجرت المسمی می باشد و ارجاع به کارشناس جهت تعیین اجرت المثل فاقد وجاهت قانونی است؛ زیرا ارجاع به کارشناس منوط به غاصبانه بودن تصرفات خوانده است.
- مبدا محاسبه خسارت تاخیر تادیه دیون منوط به نظر کارشناساستحقاق خواهان جهت دریافت خسارت تاخیر تادیه نسبت به دیونی که مبلغ آنها بر مبنای نظر کارشناسی مشخص می شود، منوط به صدور و قطعیت رای دادگاه درخصوص آن مبلغ است؛ زیرا استقرار دین بر عهده مدیون تا قبل از قطعیت رای محقق نمی شود.
- مطالبه خسارت تاخیر تادیه نسبت به دین تعیینی توسط کارشناساگر میزان طلب در زمان اقامه دعوا به طور دقیق مشخص نباشد و در طول دادرسی حسب نظر کارشناس تعیین شود؛ خسارات تاخیر تادیه به دین مذکور تعلق نمی گیرد.
- ضمانت اجرای عدم رعایت مهلت دریافت گواهی عدم پرداخت چکعدم رعایت مهلت قانونی جهت دریافت گواهی عدم پرداخت چک؛ موجب عدم مسیولیت تضامنی امضا کنندگانی که در مقام انتقال چک بوده اند (ظهرنویسان)، می باشد؛ اما مسیولیت ضامنین چک باقی است.
- تاثیر طرح دعوای کیفری بررسیدگی دادگاه حقوقیصرف طرح دعوای کیفری، موجب توقف رسیدگی در دادگاه حقوقی نبوده؛ بلکه بر فرض حصول نتیجه در آتی می تواند مبنای طرق فوق العاده دادرسی باشد.
- مبدا محاسبه خسارت تاخیر تادیه ثمن در معامله مستحق للغیرخسارت تاخیر تادیه درخصوص ثمن معامله ای که مستحق للغیردرآمده است، از تاریخ تحویل مبیع به خریدار و تسویه حساب محاسبه می شود.
- مفهوم غرامات قابل جبران درفرض مستحق للغیربودن مبیعمنظور از لزوم جبران خسارت وارده بر مشتری در فرض مستحق للغیر در آمدن مبیع، پرداخت ارزش روز مبیع نیست؛ بلکه در صورت کاهش ارزش ثمن و اثبات آن، بایع باید این کاهش ارزش را جبران کرده و قیمت روز ثمن را با نظر به شاخص بانک مرکزی پرداخت کند که ممکن است برابر، کمتر یا بیشتر از قیمت روز مبیع باشد.
- آمادگی متعهد به انجام تعهد پس از موعد مقررآمادگی فروشنده به انجام تعهد خود مبنی بر انتقال سند معامله، پس از موعد مندرج در قرارداد، موثر در مقام نیست. بنابراین در فرضی که با اعلام آمادگی بعدی فروشنده، خریدار جهت انتقال سند حاضر نشود، فروشنده حق مطالبه خسارت ناشی از تاخیر خریدار در انجام تعهدات را ندارد.
- شرط استرداد وجوه پرداختی در قرارداد مشارکتاگر وجوهی بابت قرارداد مشارکت پرداخت شده باشد، دعوای مطالبه وجوه پرداختی از جانب پرداخت کننده به استناد عدم قابلیت اجرایی تعهدات؛ منوط به طرح دعوای ابطال یا فسخ قرارداد تنظیمی است.
- مبداء محاسبه خسارت تاخیرتادیه سفتهدر صورت عدم پرداخت وجه سفته های صادره در سرسید آن؛ در صورت مطالبه دارنده خسارت تاخیر تادیه از تاریخ سررسید تا روز اجرای حکم قابل مطالبه است.
- مفهوم سند مکتوم اعاده دادرسیشرط اعاده دادرسی مستند به سند مکتومشرط اعاده دادرسی مستند به سند مکتوم آن است که سند مکتوم اولا در زمان صدور رای مورد تقاضای اعاده دادرسی وجود داشته باشد؛ ثانیا به واسطه پنهان بودن در اختیار متقاضی اعاده دادرسی نبوده باشد.
- مطالبه وجه از ظهرنویس درفرض قرار عدم استماع دعوا علیه ویاگر مطالبه وجه چک علیه ظهرنویس به لحاظ سپری شدن مواعد منجر به قرار عدم استماع دعوا شود؛ با اثبات دریافت عوض توسط ظهرنویس(طرف معامله با دارنده چک)، مطالبه وجه از شخص موصوف فارغ از چک امکان پذیر است.
- مبدا خسارت تاخیر تادیه در فرض تاخیر دارنده در مراجعه به بانکتاخیر دارنده چک در مراجعه به بانک و اخذ گواهی عدم پرداخت و سپس تاخیر در مراجعه به صادرکننده یا اقدام قضایی درخصوص مطالبه وجه چک، وصف "مطالبه داین" جهت استحقاق خسارت تاخیر تادیه را با اشکال روبرو میکند؛ بنابراین در فرض مندرج، تاریخ تقدیم دادخواست، مبدا محاسبه ی خسارت تاخیر تادیه خواهد بود.
- مطالبه اجرت المثل پس از انقضای مهلت اجارهچنانچه مستاجر پس از انقضای مدت اجاره، اقرار به قفل زدن مغازه و تصرف غیرفیزیکی آن کرده باشد، باتوجه به اینکه با این اقدام، عمدا موجر را از تصرف در مغازه موضوع اجاره، بعد از انقضاء مدت آن محروم کرده است، مستاجر مکلف به پرداخت اجرت المثل می شود.
- (1)- مطالبه خسارت ناشی از عدم تنظیم سند رسمی از جانب فروشنده (2)- شرط مطالبه خسارت دادرسی از خریدارتنظیم سند رسمی ملک بنفع خریداراست؛ بنابراین امتناع خریدار از تنظیم سند رسمی مشمول خسارت ناشی از تاخیر انجام تعهد نیست، پس فروشنده فقط می تواند ثمن و تاخیرتادیه ثمن را مطالبه کند. اگر خریدار جهت پرداخت تتمه ثمن اعلام آمادگی نموده وچک بانکی تهیه کرده باشد؛ محکوم به پرداخت هزینه و خسارات دادرسی دعوای مطالبه ثمن نخواهد بود؛ زیرا صدورحکم به پرداخت ثمن ناشی ازمقاومت و امتناع خریدار ازانجام وظیفه نمی باشد.
- وضعیت فرجام خواهی در فرض عدم ارایه وکالتنامه معتبرخسارت تاخیر تادیه نسبت به سهم دوران مشارکت که مورد تنازع و اختلاف بوده ، قابل مطالبه نیست؛ زیرا اصل دین تا قبل از طرح دعوا و انجام کارشناسی، مسجل و قابل مطالبه نبوده است. عنوان: اصل حاکم بر میزان سهم شرکا پیام: در صورت اتفاق نظر بر اصل مشارکت و اختلاف در میزان سهم هرکدام از شرکا، اگر هیچیک در خصوص سهم مورد ادعای خود، دلیل قابل قبولی ارایه نکنند، اصل و فرض و ظاهر بر تساوی سهم هرکدام می باشد.