آرای قضایی مرتبط با ماده 2
قانون آیین دادرسی مدنی — ۶۸۲ مورد
هیچ دادگاهی نمیتواند به دعوایی رسیدگی کند مگر اینکه شخص یا اشخاص ذینفع یا وکیل یا قایممقام یا نماینده قانونی آنان رسیدگی به دعوا را برابر قانون درخواست نموده باشند.
- دعوای اثبات مالکیتدعوای اثبات مالکیت قابلیت استماع ندارد. زیرا علاوه بر ترافعی نبودن این خواسته، در صورت صدور حکم بر اثبات مالکیت خواهان، بین رای دادگاه و سند رسمی در اختیار مالک تعارض پدید می آید.
- نسبت میان سکوت و رضایتدر نظام حقوقی کشور ما سکوت علامت رضا نیست و مادام که با قرینه ی صارفه ی قطعیه همراه نباشد نمی تواند دلالتی بر رضا داشته باشد بنابراین عدم پاسخگویی اظهارنامه دلیلی بر تایید یا صحت آن نیست.
- ملاک محاسبه خسارت تاخیر تادیه در دیون مطالبه شده بهوسیله اظهارنامهحسب مقررات ماده 522 قانون آیین دادرسی مدنی پرداخت خسارت تاخیر تادیه از زمان مطالبه محاسبه خواهد شد و چنانچه داین با ارسال اظهارنامه از مدیون دین خود را مطالبه کرده باشد تاریخ ابلاغ اظهارنامه به مدیون تاریخ سررسید خسارت تاخیر و ملاک محاسبه آن خواهد بود.
- جایگاه اثبات مالکیت در دعوای الزام به تنظیم سند رسمیبا توجه به آنکه در دعوای الزام به تنظیم سند رسمی انتقال به استناد اسناد عادی انتقال، مقدمتا انتقال مالکیت به عنوان مقدمه لازم مورد رسیدگی قرار می گیرد، طرح عنوان اثبات مالکیت به عنوان خواسته ای مستقل ضروری نیست.
- مرجع رسیدگی به دعاوی نهادهای عمومی و دولتی علیه یکدیگربا عنایت به صلاحیت دیوان عدالت اداری در رسیدگی به شکایات اشخاص حقیقی و حقوقی غیردولتی علیه دولت و نهادهای عمومی، مرجع صالح در رسیدگی به دعاوی مطروحه از جانب نهادهای عمومی دولتی و غیردولتی علیه یکدیگر، با توجه به اصل صلاحیت عام محاکم دادگستری، دادگاه های عمومی هستند.
- مرجع صالح در دعوای تعارض در اسناد مالکیتهییت نظارت استان، به عنوان یک مرجع ثبتی (غیر قضایی)، راجع به تعارض در اسناد مالکیت اشخاص صاحب صلاحیت رسیدگی بوده و رسیدگی وی مقدم بر صلاحیت رسیدگی دادگاه است.
- مرجع صالح در تقسیم ترکه غیرمنقولتقسیم ترکه غیرمنقول و فروش ماترک اگرچه منحصر به یک مال غیرمنقول با سابقه ثبتی باشد، از صلاحیت واحد ثبتی محل وقوع مال خارج و در صلاحیت دادگاه حقوقی است.
- تاثیر رد دعوای اصلی بر دعوای ورود ثالثدرصورتی که دعوای اصلی منتج به صدور قرار عدم استماع دعوا گردد، دعوای وارد ثالث نیز به تبع آن رد شده و چنانچه وارد ثالث مدعی حقی باشد باید نسبت به طرح دعوی مستقل اقدام نماید.
- نحوه تعیین داور در ارجاع به داوری شخص حقوقی / حدود الزام داور در تبعیت از نظریه کارشناسی1 درصورتی که در قراردادی، مشاور املاک به عنوان داوری مرضی الطرفین انتخاب شود و یکی از کارکنان، که با آن بنگاه قرارداد دارد، مبادرت به رسیدگی و صدور رای نماید این موضوع مغایرتی با قانون نداشته و از موارد ابطال رای داور نیست. 2- داور الزامی به تبعیت از نظریه کارشناسی نداشته و درصورتی که آن را مغایر اوضاع واحوال مسلم موضوع کارشناسی تشخیص دهد می تواند برخلاف مفاد آن رای صادر نماید و دادگاه حق دخالت در خصوص این موضوع و نیز کیفیت کارشناسی انجام شده را ندارد.
- خوانده دعوی ابطال سند رسمیدر دعوی ابطال سند رسمی (ازجمله وکالت نامه) متعاقدین آن سند، باید طرف دعوی واقع شوند.
- تبعیت محاکم حقوقی از آرای کیفریحکم به رد مال مسروقه یا بهای آن حکم تبعی امر کیفری است که با احراز سرقت مورد حکم قرار می گیرد لذا دادگاه حقوقی مجاز به ورود به ادعای سرقت و احراز آن و صدور حکم به رد مال مورد ادعای سرقت نیست.
- اعاده دادرسی به استناد شهادت شهودمنظور از اسناد و مدارک مذکور در بند 7 ماده 348 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی نوشته یا اطلاعاتی است که در جریان دادرسی مکتوم مانده و در اختیار قاضی نبوده است.
- مطالبه دیه از صندوق تامین خسارتهای بدنیدریافت خسارت از صندوق تامین خسارت های بدنی نیازی به اثبات واقعه تصادف در مراجع کیفری ندارد و مستقیما در دادگاه حقوقی قابل طرح است.
- شرط استفاده از آثار فسخ معاملاتاستفاده از آثار فسخ با توجه به ضرورت استحکام معاملات و جلوگیری از هرج ومرج و سوءاستفاده متعاملین، منوط به تایید فسخ از سوی محکمه است.
- ضمانت اجرای طرح دعوای فسخدعوای فسخ به جای تنفیذ فسخ، با توجه به تکلیف اقتضایی دادگاه در رسیدگی ماهیتی و فصل خصومت و استثنایی بودن مصادیق صدور قرار رد دعوا، قابل استماع است.
- جمع مسیولیت قراردادی و غیرقراردادیبا وجود مسیولیت قراردادی، موجبی جهت تمسک به مسیولیت غیرقراردادی وجود ندارد. بنابراین نمی توان برای یک خسارت، به دو جهت مطالبه خسارت نمود؛ یکی وجه التزام به استناد قرارداد و دیگری وضع ید و استیفاء منفعت به عنوان الزامات غیرقراردادی.
- تعهد علیه ثالثتعهد علیه ثالث، بدون اذن وی یا درصورتی که موردپذیرش او واقع نشده باشد، نافذ نیست و ثالث ملزم به ایفای تعهد نمی شود.
- دعوای خلع ید ملک در بازداشتدر صورت بازداشت بودن ملک، دعوای خلع ید در خصوص آن قابل استماع است.
- مطالبه قیمت عادله زمین از شهرداریمطالبه قیمت عادله روز زمین، فرع بر اجرای طرح از طرف شهرداری است و صرف تصویب طرح، بدون اجرای آن، تکلیفی برای پرداخت قیمت عادله روز ایجاد نمی کند.
- شرط رسیدگی به دعوای الزام به تحویل مبیع غیرمنقولالزام بایع به تحویل مبیع غیرمنقول، قبل از تنظیم سند رسمی انتقال و مالکیت رسمی خریدار، فاقد موقعیت قانونی است زیرا تحویل مال غیرمنقول، در واقع نوعی خلع ید محسوب می شود و خلع ید از اموال غیرمنقول نیز، فرع بر احراز مالکیت رسمی است.
- خواندهی دعوای الزام به تنظیم سند رسمی ملک مشاعدعوای الزام به تنظیم سند رسمی ملک مشاعی، باید به طرفیت همه مالکین مشاعی طرح شود وگرنه قرار رد دعوا صادر می گردد.
- ملاک تعیین انقضای مدت 3 سال در تعدیل اجاره بهااگر در دعوای تعدیل اجاره بها، حکم به تعدیل، از تاریخ دادخواست صادر شده باشد، تاریخ دادخواست، معیار گذشت مدت سه سال موردنظر مقنن است و نه تاریخ صدور دادنامه.
- اقامه دعوا بهطرفیت متوفیطرح دعوا به طرفیت متوفی فاقد وجاهت قانونی بوده و دعوای مطروحه قابل استماع نیست.
- ضمانت اجرای دعوای انحلال وکالتنامهدعوای انحلال وکالت نامه، کلی بوده و شامل ابطال، فسخ، انفساخ و اقاله نیز هست بنابراین به دلیل منجز نبودن، دعوی غیرقابل استماع خواهد بود.
- ضمانت اجرای منجزنبودن خواستهچنانچه خواسته، منجز نباشد، دادگاه باید پرونده را به دفتر اعاده نماید تا مدیر دفتر شعبه، با ارسال اخطاریه ای برای خواهان، رفع نقص را خواستار شود. چنانچه در موعد مقرر، رفع نقص صورت نگیرد، با قرار صادره از ناحیه دفتر شعبه، دادخواست مردود اعلام می گردد.