آرای قضایی مرتبط با ماده 469
قانون آیین دادرسی کیفری — ۱۴۳ مورد
در موقع رسیدگی، عضو ممیز، گزارش پرونده و مفاد اوراقی را که لازم است قرایت می کند و طرفین یا وکلای آنان، در صورت حضور، میتوانند با اجازه رییس شعبه، مطالب خود را اظهار دارند. همچنین دادستان کل یا نماینده وی با حضور در شعبه به طور مستدل، مستند و مکتوب نسبت به نقض یا ابرام رای معترض عنه یا فرجام خواسته، نظر خود را اعلام می کند. سپس اعضای شعبه با توجه به محتویات پرونده و مفاد گزارش و مطالب اظهار شده، با درج نظر دادستان کل کشور یا نماینده وی در متن دادنامه، به شرح زیر اتخاذ تصمیم می کنند:
الف- اگر رای مطابق قانون و ادله موجود در پرونده باشد با ابرام آن، پرونده را به دادگاه صادر کننده رای اعاده می نمایند.
ب - هرگاه رای مخالف قانون، یا بدون توجه به ادله و مدافعات طرفین صادر شده باشد یا رعایت تشریفات قانونی نشده و آن تشریفات به درجه ای از اهمیت باشد که موجب بی اعتباری رای شود، شعبه دیوان عالی کشور، رای را نقض و به شرح زیر اقدام می کند:
1- اگر عملی که محکوم علیه به اتهام ارتکاب آن محکوم شده به فرض ثبوت، جرم نبوده یا به لحاظ شمول عفو عمومی و یا سایر جهات قانونی متهم قابل تعقیب نباشد، رای صادره نقض بلا ارجاع میشود.
2- اگر رای صادره از نوع قرار و یا حکمی باشد که به علت ناقص بودن تحقیقات نقض شده است، برای رسیدگی مجدد به دادگاه صادر کننده رای ارجاع میشود.
3- اگر رای به علت عدم صلاحیت ذاتی دادگاه نقض شود، پرونده به مرجعی که دیوان عالی کشور، صالح تشخیص می دهد، ارسال میشود و مرجع مذکور مکلف به رسیدگی است.
4- در سایر موارد، پس از نقض رای، پرونده به دادگاه هم عرض ارجاع میشود.
تبصره- در مواردی که دیوان عالی کشور رای را به علت نقص تحقیقات نقض می کند، مکلف است تمام موارد نقص تحقیقات را به تفصیل ذکر کند.
- تکرار جرم در بزه حمل مواد مخدرسابقه ارتکاب بزه حمل مواد مخدر موضوع بند 6 ماده 5 قانون مبارزه با مواد مخدر برای جرایم موضوع بند 5 ماده مذکور نیز تکرار محسوب می شود و تعیین مجازات با احتساب مقررات تکرار جرم موضوع ماده 5 قانون مذکور انجام می شود.
- حکم برایت نسبت به متهم مجهول الهویهصدور حکم برایت نسبت به متهمی که هویت وی از نظر دادگاه محرز نمی باشد، فاقد وجاهت قانونی است.
- حکم به ابطال گذرنامه و ممنوع الخروجی در فرض صدور حکم به اعدام محکوم علیهدر صورت صدور حکم به اعدام محکوم علیه در جرایم مربوط به مواد مخدر، حکم به ابطال گذرنامه و ممنوع الخروج نمودن وی فاقد اثر و توجیه قانونی است.
- تجدیدنظر خواهی از ابطال دستور فروشرای خلاصه جریان پرونده رای شعبه دیوان عالی کشور در خصوص فرجام خواهی آقای م.ق. به وکالت از ص. م. فرزند م. متولد 1349 نسبت به دادنامه شماره 728 مورخ ۱۳۹۴/5/27 صادره از شعب
- تکلیف دادگاه در فرض تغییر عنوان اتهامیهرگاه در کیفرخواست، عنوان اتهامی معاونت بوده و دادگاه عقیده به مشارکت متهم داشته باشد، مکلف است پرونده را جهت اصلاح کیفرخواست به دادسرا اعاده نماید.
- ضرورت حضور وکیل در جلسات دادرسیدر کلیه جرایم مربوط به مواد مخدر که مجازات قانونی آن ها حبس ابد یا اعدام است، حضور وکلای تعیینی یا تسخیری حداقل در یک جلسه دادرسی الزامی است.
- استفاده از وسیله نقلیه در بزه آدم رباییصرف استفاده از وسیله نقلیه، صرف نظر از تعلق آن به شاکی یا متهم یا شخص دیگر، موجب تشدید مجازات در بزه آدم ربایی است.
- نحوه تعیین مجازات در بزه نگهداری شیشه و هروییننگهداری شیشه و هرویین، از مصادیق اعمال متعددی است که در قانون عنوان مجرمانه خاص داشته و مشمول ماده 8 قانون اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدرقرار می گیرد؛ بنابراین، مقررات تعدد مادی جرم در این خصوص اعمال نمی شود.
- الزام شاکی به تعیین مشخصات متهم فراریالزام شاکی به تعیین مشخصات متهم فراری در یک ضرب الاجل زمانی مشخص،فاقد وجاهت منطقی و قانونی است.
- تاثیر درجه خلوص مواد مخدر در میزان مجازاتدر جرایم مواد مخدر،درجه خلوص مواد مکشوفه، در میزان مجازات موثر نیست.
- نحوه محاسبه مدت بازداشت موقت در میزان مجازات اصلی و تکمیلیمدت بازداشت موقت تنها در تعیین مجازاتهای اصلی محاسبه شده و در مجازاتهای تکمیلی، بی تاثیر است.
- شرط تحقق بزه شرکت در باند زنجیره ای مواد مخدرتحقق بزه شرکت در باند زنجیره ای مواد مخدر مشروط به وجود باند متشکل از افرادی است که به صورت شعبه در نقاط مختلف و امور مختلف خرید،فروش،توزیع و حمل مواد مخدر با مدیریت واحد و ثابت همکاری می کنند و صرف حمل مواد توسط چند نفر،مصداق شرکت در حمل مواد مخدر است.
- دامنه شمول مجازات مصادره اموال در جرایم مواد مخدرمنظور از مجازات مصادره اموال در قانون اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر مصوب 1389،صرفا مصادره اموال ناشی از همان جرم بوده و صدور حکم به مصادره کل اموال به استثناء تامین هزینه های متعارف زندگی،فاقد وجاهت قانونی است.
- صدور قرار توقف دعوی در رسیدگی به بزه قتل عمدیدر فرض احراز لوث در بزه قتل عمدی و عدم اجرای قسامه از سوی اولیای دم و عدم مطالبه قسامه از متهم،دادگاه مکلف به صدور قرار توقف دعوی بوده و صدور رای برایت در این فرض فاقد وجاهت قانونی است.
- عدم ارایه گواهی حصر وراثت در تقاضای قصاصدر بزه قتل عمد،عدم ارایه گواهی حصر وراثت توسط ولی دم به منظور احراز سمت قانونی وی در تقاضای قصاص متهم،موجب نقض رای صادره در دادگاه عالی است.
- تجدیدنظرخواهی از احکام غیر از اعدام صادره در جرایم مواد مخدردر جرایم مواد مخدر،احکام غیراز اعدام که قبل از تاریخ لازم الاجرا شدن قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 صادر شده اند،قطعی و غیرقابل اعتراض است.
- اقدامات بعدی سارق نسبت به مال مسروقهاقدامات بعدی سارق نسبت به مال مسروقه،از بزه سرقت جدا نبوده و فاقد مجازات مستقل است. عنوان: نحوه تعیین مجازات ممسک در قتل عمدی پیام: در بزه قتل عمدی عدم تعیین و پیش بینی مجازات ممسک در قانون مجازات اسلامی، موجبی برای انطباق عمل با مقررات عام معاونت در جرم نبوده و مجازات امساک بر اساس حکم خاص شرعی تعیین می گردد.
- اختیارات دیوان در مقام رسیدگی فرجامیدیوان عالی کشور می تواند در مقام رسیدگی فرجامی، ضمن ابرام اساس دادنامه،یکی از مجازات های مندرج در دادنامه فرجام خواسته را حذف نماید.
- جایگاه علم قاضی در حدوددر اجرای حدود، نمی توان قاضی را بر تحصیل علم و عمل به آن، مکلف نمود.
- صدور حکم به پرداخت دیه از بیت المال در فرض حدوث لوث در اتهام قتل عمدیچنانچه در بزه قتل عمدی،مورد از مصادیق لوث بوده و شاکی اقامه قسامه نکرده و از مطالبه قسامه از متهم نیز خودداری کند،صدور حکم برایت متهم و پرداخت دیه از بیت المال فاقد وجاهت قانونی است.
- قانون حاکم در تکرار جرایم مواد مخدردر تکرار جرایم مواد مخدر،مقررات قانون مبارزه با مواد مخدر حاکم بوده و تشدید مجازات مرتکب در این خصوص، براساس قانون مجازات اسلامی،فاقد وجاهت قانونی است.
- پرداخت سهم الدیه صغار توسط اولیاءدم کبیر در قتل عمدیچنانچه در قتل عمدی،جد پدری به ولایت از ولی دم صغیر تقاضای قصاص کند،پرداخت سهم الدیه صغار توسط اولیای دم کبیر،شرط اجرای حکم قصاص نیست.
- حدود صلاحیت مشاوران حقوقی و وکلای پایه دومشاوران حقوقی و وکلای پایه دو در جرایمی که مجازات قانونی آن ها اعدام است، واجد صلاحیت نیستند.
- ملاک تعیین درجه مجازات برای اعمال تعلیقملاک تعیین درجه مجازات برای اعمال مقررات تعلیق،میزان مجازات قانونی جرم بوده و تشدید مجازات از جانب دادگاه موجب تغییر درجه جرم ارتکابی نیست.
- تشکیل جلسه رسیدگی به اتهام قتل عمد بدون حضور وکیلدرجرایمی که مجازات قانونی آن،قصاص نفس می باشد،تشکیل جلسه رسیدگی بدون حضور وکیل متهم موجب نقض رای در دیوان عالی کشور است.