پرسش
با عنایت به نحوه قرایت تبصره ۱ ماده ۷۴۲ قانون مجازات اسلامی مصوب ۹۲ مجازات بزه موضوع ماده و درجه آن چیست؟
نظر و پاسخ
هر دو مجازات مذکور در ماده ۷۴۲ قانون مجازات اسلامی بخش تعزیرات که در مورد محتویات مستهجن آمده است شامل محتویات مبتذل نمیگردد. نظر اکثریت بالنتیجه صحیح اعلام میشود.
میتوان متن را به دو نحوه خواند: نحوه قرایت «حداقل یکی از مجازاتهای فوق» صحیح میباشد که در این صورت مجازات نشر و توزیع با محتویات مبتذل یا ۵ میلیون ریال است یا نود و یک روز حبس و امکان تعیین حداقل «هر دو» مجازات وجود ندارد چرا که عبارت «یا هر دو مجازات» مذکور در ماده فوقالاشعار صرفا اختیار قاضی در محدوده آن ماده است نه تبصره. چنانچه واژه «حداقل» با مکث، قرایت شود هیچ تفاوتی بین مجازات نشر، توزیع یا معامله و مجازات محتویات مستهجن و محتویات مبتذل وجود نخواهد داشت. حال آنکه مجازات جرم اول به مراتب میبایست شدیدتر باشد. باعنایت به موارد فوق به استناد تبصره ۲ ماده ۱۹ قانون مجازات اسلامی مصوب ۹۲ ،مجازات درجه ۷ محسوب و در صلاحیت رسیدگی مستقیم در دادگاه میباشد.
در ماده فوق بایستی اصطلاح «حداقل» با مکث قرایت شود؛ چرا که «یا هر دو مجازات مندرج در ماده فوق» مجازاتی مجزا تلقی میشود. قاضی میتواند در حالتی که محتویات مبتذل باشد یکی از مجازاتهای «۵ میلیون ریال تا ۴۰ میلیون ریال» یا «حبس از نود و یک روز تا دو سال» را برگزیند و امکان اعمال هردو مجازات وجود ندارد؛ به هرحال در ماده فوق ابهام وجود دارد و از طریق قانونگذار باید رفع ابهام گردد.
رده:نشست های قضایی سال ۱۳۹۷