پرسش
پس از خراب شدن عین مستاجره در زلزله، مستاجر بدون اجازه و اذن موجر بنا را از نو ساخت، آیا دعوای الزام موجر به ساخت عین مستاجره مسموع می باشد؟ آیا می توان موجر را ملزم به احداث بنا کرد؟
نظر و پاسخ
به موجب ماده ۴۹۶ قانون مدنی، عقد اجاره به واسطه تلف شدن عین مستاجره از تاریخ تلف باطل می شود. به هر تقدیر چون خراب شدن عین مستاجره در اثر زلزله و حادثه قهری، طبیعی بوده و موجر سبب تخریب نشده است؛ لذا قرارداد اجاره موضوعا منتفی است. اقدام مستاجر به ساخت بدون مجوز بنا برای وی حق خاصی ایجاد نمی کند و حق رجوع به موجر یا امکان الزام وی به احداث بنا وجود ندارد.
ضمن این که در صورتی که بنا احداث شده باشد، چنین دعوایی سالبه به انتفاء موضوع نیز می باشد. با این ترتیب موضوع نیازمند توافق با موجر می باشد.
در خصوص قسمت اول، دعوا مسموع نبوده و در خصوص قسمت دوم، نظریات مختلفی وجود دارد. بعضی به الزام موجر به احداث بنا و عین مستاجره و بعضی دیگر برخلاف این نظر، اعتقادی به الزام موجر به احداث بنا و عین مستاجره ندارند.
چون عین مستاجره در اثر حوادث قهری از بین رفته؛ لذا نمی توان موجر را ملزم به احداث عین مستاجره کرد.
رده:نشست های قضایی سال ۱۳۸۸