پرسش
(الف) یک دستگاه اتومبیل به (ب) می فروشد و ضمن آن ابراء ذمه پدر (الف) از دینی که به (ب) دارد را شرط می کند و پس از انعقاد عقد بیع، (ب) ذمه پدر (الف) را ابراء می کند. چنان چه بعد از مدتی این معامله به وسیله فسخ یا اقاله منحل شود، چه کسی باید معادل دین را به (ب) بپردازد، (الف) یا پدرش؟
نظر و پاسخ
نشست قضایی (۲) مدنی: با استناد به ماده ۲۴۶ قانون مدنی، نظر به این که شخص (ب) عمل به شرط نموده و ذمه پدر (الف) را ابراء کرده است، با فسخ معامله شخص (ب) می تواند عوض آن چه ابراء کرده را از مشروط له (شخص الف) بگیرد. بنابراین، استدلال نظر اکثریت صحیح می باشد.
نظر به این که ابراء یک عمل حقوقی یک طرفه (ایقاع) و لازم می باشد لذا پس از برایت ذمه پدر (الف) اشتغال ذمه مجدد جز به اراده خود او امکان پذیر نمی باشد و در چنین حالتی ابراء در حکم اتلاف مال موضوع دین می باشد که به وسیله (الف) انجام گرفته و همین شخص (الف) مکلف به رد معادل آن به مشروط علیه، به خاطر فسخ یا اقاله معامله مشروط می باشد.
نظر به این که با انحلال معامله مشروط، ابراء نیز منحل شده است، لذا دین مجددا به ذمه پدر (الف) برمی-گردد و خودش مکلف به ایفای دین می باشد.
رده:نشست های قضایی سال ۱۳۸۹