نشست قضایی درباره تسبیب در ایراد صدمه بدنی غیرعمدی

خانم الف به همراه فرزند در حال عبور از خیابان بودند که ناگهان فرزند به طرف وسط خیابان حرکت می کند. در این حال ماشین به سرعت در حال نزدیک شدن بوده و مادر جهت نجات دادن جان فرزند، او را هل می دهد و نتیجتا فرزند با برخورد به زمین آسیب می بیند و مادر نیز پس از برخورد با ماشین دچار آسیب می شود. در این مورد آیا صدمات فرزند به راننده خودرو منتسب می باشد؟ آیا راننده خودرو در قبال صدمات وارده به مادر مسیول هست؟ مسیولیت خانم الف در این فرض چیست؟

مطابق ماده ۴۹۲ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ جنایت در صورتی موجب دیه است که نتیجه حاصله مستند به رفتار مرتکب باشد اعم از آنکه به نحو مباشرت یا به تسبیب یا به اجتماع آنها انجام شود. بنابراین با لحاظ ملاک های مواد ۴۹۹ و ۵۲۹ قانون فوق الذکر چنانچه رابطه علیت فی مابین رفتار راننده و جنایت حاصله (به مادر و فرزند وی) در نظر دادگاه محرز باشد و رفتار مادر در هل دادن فرزند عرفا در حکم عدم اختیار باشد، در این صورت مسیول واقعی، راننده خواهد بود. در دو حال تشخیص موضوع و انطباق آن با قانون به عهده مرجع قضایی رسیدگی کننده است که با لحاظ جمیع قراین و اوضاع و احوال موجود اتخاذ تصمیم میکند. مستفاد از مواد ۱۴۵,۴۹۲,۵۰۶,۵۲۶,۵۲۹ و ۵۳۷ قانون مجازات اسلامی با توجه به اینکه در این فرض راننده با سرعت بالا مقصر بوده؛ لذا نسبت به صدمات وارده به مادر مسیول است اما با لحاظ این که مادر با هل دادن طفل باعث قطع رابطه سببیت بین رفتار راننده و آسیب وارده به طفل شده، مسیولیتی از این حیث متوجه راننده نمی باشد. در خصوص آسیب وارده طفل به نیز با عنایت به ماده ۵۱۰ قانون مجازات اسلامی و اینکه مادر با قصد احسان و کمک به طفل، وی را هل داده است، مسیولیتی متوجه مادر نمی باشد. با عنایت به ذیل ماده ۵۱۰ قانون مجازات اسلامی با توجه به اینکه مادر در نگهداری طفل مراعات لازم را ننموده هرچند اقدام بعدی وی با قصد احسان بوده لذا در خصوص صدمات طفل مسیول می باشد و با توجه به وحدت ملاک از ماده ۴۹۹ قانون مجازات اسلامی با عنایت به اقدام راننده خودرو ایشان نیز در خصوص صدمات وارده به نسبت تقصیر اعلامی از ناحیه کارشناس مربوطه ضامن می باشد. در خصوص صدمات وارده به مادر، راننده خودرو با توجه به سرعت بالا مقصر می باشد. با فرض اینکه مطابق نظر کارشناس تصادفات، راننده در حادثه به لحاظ رانندگی با سرعت غیرمجاز و عدم توجه به جلو مقصر باشد هرچند که وظیفه نگهداری طفل به عهده والدین است لیکن این مقدار عمل یا عکس العمل مادر داخل در وظایف معقول و عرفی مراقبت نیست؛ لذا وی تعمدا در مقام ایثار در حادثه تصادف غیر عمدی با رفع و حذف شرایط و فضای خطر از فرزندش خود را در وضعیت خطر قرا ر داده است. بنابراین به نظر اگر نگوییم بنابر مفاد قاعده اقدام صدمات وارده به خودش نیز بر عهده راننده نیست، قطعا صدمات وارده به طفل منتسب به راننده مقصر نخواهد بود. رده:نشست های قضایی سال ۱۴۰۰