پرسش
در خصوص خسارت خودرو چه تاریخی ملاک جهت صدور حکم بر محکومیت خوانده به پرداخت خسارت و افت قیمت خودرو به خواهان می باشد؟ (تاریخ ورود خسارت - تاریخ اصلاح و تعمیر - تاریخ کارشناسی و صدور حکم - تاریخ اجرای حکم)؟
نظر و پاسخ
خسارت به خودرو، تلف جزیی است و مبنای محاسبه آن بهای روز پرداخت است؛ لیکن در فرض سوال باید قایل به تفصیل شد؛ الف- اگر توسط صاحب خودرو تعمیر شده و بابت هزینه های به عمل آمده برگ خرید داشته باشد، مبلغ هزینه کرد به علاوه خسارت تاخیر تادیه از زمان مطالبه برابر ماده ۵۲۲ ق.آ.د.م می باشد و ارزش و خسارت افت قیمت خودرو نیز مطابق نظریه کارشناسی محاسبه و مورد حکم قرار می گیرد و معمولا کارشناسی بر اساس قرار مرجع و مقام قضایی تاریخ زمان کارشناسی را مبنای محاسبه قرار می دهد.
ب- اگر زیان دیده در مقام مطالبه خسارت و درثانی تعمیر و اصلاح است، بر اساس نظریه کارشناسی محاسبه و معمولا قیمت زمان اجرای قرار کارشناسی ارزیابی و اعلام می شود و سپس مورد حکم قرار می گیرد و گرچه از مصادیق تلف جزیی است و قیمت یوم الادا ملاک است؛ لیکن در عمل قیمت زمان اجرای قرار کارشناسی مبنا قرار می گیرد و زیان دیده می تواند از تاریخ ابلاغ نظریه کارشناسی خسارت تاخیر تادیه مبلغ تعیینی کارشناسی را به عنوان خسارت تاخیر تادیه از عامل ورود زیان مطالبه کند.
اگر خواهان اقدام به تعمیر خودرو نموده است و هزینه ی آن را پرداخت نموده در اینجا طبق ماده ۴۷ قانون اجرا و دیگر مواد قانون مدنی تبدیل تعهد صورت پذیرفته است و از تاریخ پرداخت هزینه ی تعمیر محل خسارت رسیده، خوانده صرفا وجه به خواهان مدیون می باشد؛ ولی اگر تعمیر نشده است می بایست خوانده را به هزینه ی تعمیر زمان اجرا محکوم نمود یعنی طبق مسیولیت مدنی و اصل تقصیر خوانده نسبت به ورود خسارت و جبران آن مشغول الذمه گردیده است.
به نظر می رسد در هر دو حالت تعمیر شدن و تعمیر نشدن خودروی خسارت دیده می بایست خوانده را بر تادیه میزان خسارت و افت قیمت خودرو در زمان اجرای حکم محکوم نمود؛ زیرا که طبق قاعده انصاف و عدالت شخص خوانده ذمه اش به خسارت وارده مشغول شده است و ایشان موظف به این عمل می باشد و حتی اگر قطعه ی آسیب دیده تعمیر شده باشد می بایست حکم به میزان خسارت وارده در زمان اجرای حکم صادر شود نه میزان هزینه ای که خواهان بابت تعمیر آن پرداخت نموده است.
رده:نشست های قضایی سال ۱۳۹۸