پرسش
در اعاده دادرسی به علت تضاد و تعارض دو حکم از دو شعبه متفاوت و هم عرض در یک حوزه قضایی کدام دادگاه صالح است؟ دادگاه صادر کننده حکم مقدم یا موخر؟ و در صورت اینکه یکی از آراء در مرجع تجدیدنظر تایید شده باشد وضعیت چگونه است؟
نظر و پاسخ
منظور از دادگاه در بند ۴ ماده ۴۲۶ ق.آ.د.م همان دادگاه یا سایر شعب هم عرض می باشد و با توجه به ماده ۴۳۳ همان قانون دادخواست اعاده دادرسی اصلی به دادگاهی تقدیم می شود که صادر کننده ی همان حکم بوده است و دادگاه صادر کننده حکم متضاد همان دادگاه موخر است، البته اگر یکی از محاکم دادگاه تجدید نظر باشد، چون امکان نقض آن توسط دادگاه بدوی وجود ندارد، در دادگاه تجدیدنظر درخواست اعاده دادرسی رسیدگی خواهد شد.
تعارض دو حکم صادره از یک دادگاه و یا شعب هم عرض از یک حوزه قضایی یا دو حوزه قضایی متفاوت به شرط هم عرض بودن محاکم طبق بند ۴ ماده ۴۲۶ قانون آیین دادرسی مدنی از جهات اعاده دادرسی است و دو شعبه دادگاه هم عرض یک دادگاه محسوب می گردد و چون اعاده دادرسی طریقه عدول از احکام است با توجه به ماده ۴۳۹ قانون یاد شده رسیدگی به موضوع در هر صورت در صلاحیت دادگاه صادر کننده حکم موخر است.
با توجه به صراحت بند ۴ ماده ۴۲۶ قانون آیین دادرسی مدنی مغایرت دو حکم زمانی از جهات اعاده دادرسی است که از جانب یک دادگاه صادر شده باشد و فرض سوال که احکام از دو دادگاه صادر شده از موارد اعاده دادرسی نیست و حسب مورد باید از مقررات فرجام خواهی یا ماده ۴۷۷ قانون آیین دادرسی کیفری استفاده گردد. و علت اینکه قانونگذار در مواد ۴۲۶ تا۴۴۱ قانون آیین دادرسی مدنی به دادگاه موخر یا مقدم اشاره نکرده همین مطلب است.
رده:نشست های قضایی سال ۱۳۹۸