نشست قضایی درباره دادگاه صالح در رسیدگی به جرم فرار از زندان

چنانچه محکوم علیه در حال تحمل حبس از زندان فرار نماید (غیبت) مرجع صالح به رسیدگی به غیبت نامبرده دادسرا می باشد یا دادگاه؟ میزان مجازات نامبرده تاثیری در صلاحیت دارد یا خیر؟

در موضوع سوال همانگونه که در نظریه اکثریت همکاران آمده با توجه به اینکه مجازات شلاق در درجه ۶ قرار می گیرد؛ لهذا پرونده باید ابتدا در دادسرا مطرح گردد. نظر به اینکه مجازات جرم فرار از زندان در فرض غیرمشدد آن طبق تبصره ذیل ماده ۵۴۷ قانون مجازات اسلامی تعزیرات مصوب ۱۳۷۵ ۷۴ ضربه شلاق (درجه ۶) یا سه تا شش ماه حبس (درجه ۷) می باشد که اختیار تعیین هر یک از دو مجازات و در موارد مشدد، تعیین هر دو مجازات به عهده محکمه است؛ لذا با ارسال مستقیم پرونده به دادگاه، اختیار قاضی صادرکننده حکم، در تعیین نوع مجازات را از او سلب کرده ایم که خلاف قانون است و به نوعی او را ملزم به صدور حکم حبس یا بدل حبس کرده ایم چرا که اگر محکمه تشخیص دهد که مجازات شلاق باید مورد حکم واقع شود چون منطبق با درجه ۶ است لذا می بایست پرونده با کیفرخواست به دادگاه ارسال می شد. بدین جهت چون اصل بر اقدامات دادسرا در پرونده های کیفری است و رسیدگی مستقیم دادگاه کیفری نمی گردد، استثناء بر اصل می باشد و شامل مصداق مطرح شده نمی گردد، لذا پرونده می بایست با صدور کیفرخواست به دادگاه کیفری ارسال شود. مضافا اینکه با توجه به مواد ۸۳ و ۸۶ قانون مجازات اسلامی، دادگاه ملزم به تبدیل حبس درجه ۷ آن به جایگزین های حبس است؛ لذا بایستی مجازات شلاق که درجه ۶ است را در نظر گرفت. با توجه به اینکه مجازات حبس مقرر در ماده ۵۴۸ قانون تعزیرات مصوب ۷۵ مطابق رای وحدت رویه ۷۴۴ هیات عمومی دیوان عالی کشور و تبصره ۳ ماده ۱۹ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ ملاک صلاحیت می باشد، لذا بزه فرار از زندان یا بازداشتگاه مستقیما در صلاحیت دادگاه کیفری دو می باشد ولی چنانچه موضوع غیبت از زندان مطرح شود (تبصره ماده ۵۴۸) از آن جهت که مرتکب پس از ارتکاب بزه مجددا مرتکب بزه جدیدی گردیده است که وی را مشمول ماده ۱۳۸ از قانون مجازات اسلامی) یک و نیم برابر مجازات که نه ماه حبس می باشد (قرار می دهد در اینجا بایستی قایل به تفکیک بود که این مجازات درجه شش تلقی و در صلاحیت دادسرای عمومی و انقلاب می باشد و این نظر منافاتی با رای وحدت رویه نیز ندارد؛ چرا که در آن رای نیز با توجه به اینکه ملاک حبس درجه ۵ مقرر شده است، ملاک حبس در تکرار جرم، درجه شش می باشد؛ کما اینکه در ماده ۷۲۳ قانون تعزیرات مصوب ۷۵ نیز با تکرار جرم، موضوع صلاحیت نیز متفاوت خواهد بود. رده:نشست های قضایی سال ۱۳۹۶