لاولکس پرسش
در مواردی که چک در سامانه صیاد ثبت نشده باشد و دعوای مطالبه وجه مندرج در آن اقامه شود:
۱- آیا دعوا قابلیت استماع دارد؟
۲- اگر الف به عنوان صادرکننده و ب به عنوان ضامن، چک را امضا نموده باشند و دارنده علیه هر دو، طرح دعوا کند، مسیولیت نام بردگان در پرداخت وجه چک چگونه است؟ (تضامنی یا نقل ذمه به ذمه)
نظر و پاسخ
چک فاقد سابقه ثبت در سامانه صیاد، قابلیت دریافت گواهی عدم پرداخت (واخواست) و استفاده از امتیازات سند تجاری را نخواهد داشت؛ درنتیجه به عنوان طلب عادی قابلیت مطالبه دارد و مسیولیت تضامنی صادرکننده و ظهرنویسان منتفی است.
سوال ۱) گرچه چک فاقد گواهینامه عدم پرداخت است، ولیکن به عنوان طلب مدنی، این دعوا قابل استماع می باشد. (نظر اتفاقی)
سوال ۲) نظر به اینکه بنای صادرکننده و ضامن با توجه به عرف حاکم مسیولیت تضامنی است و اساسا در سامانه مربوطه نیز لزومی به ثبت مشخصات ضامن نیست؛ لذا به استناد ماده ۴۰۳ قانون تجارت، امکان صدور حکم بر محکومیت تضامنی صادرکننده چک و ضامن وجود دارد.
پاسخ سوال ۲) با توجه به اینکه فرآیند تبادل چک های جدید با چک های قبلی متفاوت است، به گونه ای که صادرکننده باید مشخصات چک همچون تاریخ، مبلغ و هویت دریافت کننده و خود را در سامانه صیاد ثبت کند و گیرنده چک نبایستی چک ثبت نشده در سامانه صیاد را دریافت کند زیرا قابلیت نقد شوندگی ندارد و بانک ها از صدور گواهینامه عدم پرداخت برای این قبیل چک ها خودداری می کنند؛ لذا به نظر می رسد که قانون جدید صدور چک به اجرای مقررات موجود در قانون مبارزه با پولشویی کمک و از جعل چک جلوگیری می کند. ضمن آنکه به استناد ماده ۲۴۹ قانون تجارت، مسیولیت تضامنی صادرکننده و ضامن منوط به انجام عملیات اعتراض عدم پرداخت است که با توجه به عدم صدور گواهینامه عدم پرداخت از سوی بانک در فرض موجود، مسیولیت تضامنی منتفی است. بنابراین اگر چک های صیاد طرح جدید در سامانه صیاد ثبت نشود مشمول الزام ها و سازوکارهای مقرر در قانون صدور چک نمی شوند و صرفا نقش یک سند مدنی را دارد و مقررات ضمان مدنی (ضمان نقل ذمه به ذمه) در اینجا حاکم بوده و فقط امکان محکومیت ضامن وجود دارد و ذمه صادرکننده چک بری شده است.
رده:نشست های قضایی سال ۱۴۰۱