## رای خلاصه جریان پرونده
پیرو گزارش و دادنامه شماره *مورخ ۱۳۹۹/۰۳/۳۱ این شعبه و ارجاع پرونده به دادگاه صادرکننده رای در جهت رفع نقص تحقیقاتی دادگاه در اقدام به رفع نقص پرونده اخذ توضیح از وکیل سازمان *را در دستور قضایی قرار داده وکیل سازمان *طی لایحه تقدیمی در مورد توضیحات مورد نظر دادگاه به اقرار صریح اقای م. س. در پرونده کلاسه *با استناد به نسخه اصلی استنساخ از وقفنامه مورخ ۸ ذی الحجه سنه ۱۳۳۵ هجری قمری و نسخه اصلی اعتبارنامه عمل به وقف و استشهادیه های عادی و تامین دلیل شهادت سال خوردگان محلی ، اسناد و مدارک رسمی سازمان اصلاحات ارضی و فتاوای معتبر فقهای عظام و پذیرش وقفیت از سوی خواندگان عندالاقتضای جلب نظر کارشناسی در خصوص حدود اراضی تقاضای رسیدگی نموده دادگاه قرار تحقیق و معاینه محلی را در راستای نقص تحقیقاتی و قرار کارشناسی صادر نموده و اجرای قرار صادره طی نیابت قضایی به دادگاه *ارجاع شده در جلسه *احدی از کارکنان اداری به عنوان عضو مجری قرار تعیین در اجرای قرار از گواهان به اسامی اقایان غ. ن. ق. و ع. ا. ا. پ. ۳م. خ. ۴م. ر. ۵ا. ن. ۶ ح. ج. ۷ س. ر. پ. تحقیق شده همگی در جهت صحت ادعای موقوفه بیان گواهی نمودند ( ص ۱۵۰۹ الی ۱۵۱۲ پرونده ) نظریه کارشناسی به شماره وارده ۱۳۸۹۰۲۲۸۹۵۹۹/۱۰/۲۴ پیوست پرونده شده ( ص ۱۵۱۸ پرونده ) اقای ا. ل. درباره نظریه کارشناس رسمی اشعار داشته قسمتی از قرار کارشناسی اجرا نشده است.تقاضای صدور قرار تکمیلی کارشناسی را دارم. کارشناس منتخب نظریه خود را طی شماره ۹۹/۲۰۰۳ ۹۹/۱۲/۲۰ اعلام نموده ( ص ۱۵۳۸ پرونده ) سازمان *پس از اعلام نظر کارشناس منتخب دادگاه طی لایحه تقدیمی با پیوست نمودن اعتبارنامه به تعداد ۳ برگ و وقفنامه به تعداد سه برگ که توسط کارشناس رسمی دادگستری اقای و. م. اظهارنظر شده به دادگاه ارسال نموده ( ص ۱۵۳۳ الی ۱۵۳۹ پرونده ) سازمان *و ابخیزداری شهرستان *طی لایحه تقدیمی به شماره وارده *اشعار داشته سازمان *تقاضای وقفیت سه دانگ مشاع از شش دانگ مزرعه ک. ا. ب. نموده درحالی که کارشناس کل *موسوم به ا. ب. را شامل وقف دانسته است.که با خواسته خواهان تعارض دارد. کارشناس حدود سه دانگ از شش دانگ را مشخص نکرده است.درحالی که برابر استشهادیه محلی مورد استناد سازمان *ص ۱۲ و ۱۳ دادخواست یک قطعه زمین قابل الزراعه ابی زار که واقع در دهنه دم در بند خور *که متعلق به اراضی ابی زار می باشد. نه اراضی ملی به مساحت ۴۲۷ هکتار که اصلا شامل وقف نمی شود. که در استفتاییه م. م. ر. در مسیله ۵۶ باب وقف فرموده اند اراضی جنگلی و مراتع طبیعی فاقد هرگونه سابقه عمرانی و ابادی از سوی اشخاص شرعا و اراضی بلا مالک و جزی اموال عمومی و متعلق به بیت المال می باشد. لذا ادعای وقفیت این گونه اراضی فاقد مشروعیت است.وکیل اقای ه. ح. ز. طی لایحه تقدیمی به شماره وارده *به نظریه کارشناسی از حیث مغایرت حدود اعلامی با نقشه ثبتی اعتراض نموده تقاضای ارجاع به هییت کارشناسان را نموده اقای ه. ص. با وکالت خانم س. ص. نیز طی شماره ۱۴۰۰۹۹۶۱۴۰۰/۲/۸ به نظریه کارشناسی اعتراض نموده و اقای ا. ل. نیز به جهت عدم اجرای قسمتی از قرار کارشناسی به نظر کارشناسی اعتراض کرده دادگاه با کیفیت فوق ختم رسیدگی را اعلام طی دادنامه شماره *چنین رای داده است:
( ( در خصوص تجدید نظر خواهی مطروحه از جانب سازمان *شهرستان *نادر با وکالت اقای ا. ل. به طرفیت ۱ سازمان **با نمایندگی حقوقی م. ر. پ. ۲ س. ا. ا. نماینده حقوقی سازمان *۳ س. ، ن. ، ا. ، م. ، ف. ، ن. ، ص. ، ج. ، ز. ، ش. همگی ف. ر. و خانم ا. غ. ح. ک. و ه. م. م. همگی وراث مرحوم ع. ف. ۴ ف. ، م. ، م. ، م. ، م. ، ط. ، ش. همگی ح. ۵ ج. ، م. ، م. ، خ. ، ه. ، ج. ، ز. ، ج. ، ن. ، ع. ، م. ، ش. همگی ح. ز. ت. ب. ت اقای ا. ب. ، ر. ح. ز. ت. فرزند ل. ۶ ه. ص. ب. ت خانم س. ص. و و. مع الواسطه ا. ب. ۷ م. م. فرزند ه. و ف. ، ف. ، ع. ، م. ش. همگی م. فرزند ا. م. ۸ ز. ، ز. ، م. ، ش. همگی ج. خ. فرزند ا. ج. و ا. ج. ا. ۹ ا. ، ا. ، ه. ، م. ، ش. همگی ب. ش. ۱۰ ا. ، م. ، ز. ، ش. ، ش. ، ش. همگی ب. و پ. ب. ۱۱ ر. و ح. ش. ه. د. فرزند ا. ف. ج. ۱۲ م. ، ف. ، س. ، ر. ، ح. ، ع. ، ح. ، ا. ، غ. ، ق. ، گ. ، م. ، ع. ش. همگی س. و ز. ت. فرزند ش. ا. از وراث ت. س. ۱۳ ح. ، ف. ، م. ، ع. ، م. ، غ. ، ش. همگی م. م. و خانم س. د. همسر مرحوم ب. م. م. ۱۴ ا. ح. ز. ت. فرزند ر. .نسبت به دادنامه ی صادره از شعبه *ن. به شماره ی ۹۷۰۹۹۷۵۱۹۳۶۰۰۲۸۳موضوع پرونده ی کلاسه ی *که به موجب ان دادگاه نخستین راجع به دعوای اولیه تجدید خواه علیه تجدید نظر خواندگان به خواسته های اثبات وقفیت عام ( نصف ) سه دانگ مشاع از ششدانگ مزرعه ک. ا. ب. مشتمل بر کلیه اراضی اعم از ابی زار و دیمه زار و غیره با حریم ان و یک باب قلعه رعیتی و منزل اربابی و باغ مشجر وصل به ان با کلیه توابع و ملحقات و منضمات پلاک ثبتی ۱۰۸ اصلی واقع در بخش ۱۷ *و مجاری میاه و بهره مندی از قانون مقررات مربوط به اب و حقوق متعلقه به ان مقوم به یکصد میلیون ریال ۲ اعلام بطلان سه دانگ مشاع ( نصف ) از اسناد رسمی تنظیمی فی مابین خواندگان مربوط به انان از ابتدای خروج موقوفه از وقف ( ثبت و صدور سند مالکیت الی کنون ) هر یک از اسناد مقوم به یکصد میلیون ریال ۳ الزام سازمان *به ثبت و صدور سند مالکیت معادل سه دانگ مشاعی از پلاک ثبتی مرقوم به شرح موصوف در ستون خواسته به نام موقوفه عام ا. ب. به تصدی سازمان **۴ ابطال رای شماره ی یک مورخ ۱۳۶۳/۰۵/۲۰معادل سهم موقوفه ( نصف از کل اراضی موقوفه و حریم ان ) ۵ خلع ید مشاعی از سه دانگ پلاک ثبتی مرقوم و اب متعلق به ان و قلع و قمع بنا و مستحدثات و نزع اشجار و امحای کشت و زرع غیر ماذونه در حکم عدوان به انضمام کلیه خسارات دادرسی مقوم به یکصد میلیون ریال بنا به استدلال مذکور در رای وبه شرح منعکس در گردش کار بالاو اجمالا با این توجیه که رونوشت وقف نامه ی ادعایی به جهت انکار خوانده و عدم ارایه اصل ان ، به موجب ماده ۹۶قانون ایین دادرسی مدنی از عداد دلایل وکیل خواهان خارج است.و از سوی دیگر ، مستندات خواهان ازجمله شهادت شهود به شرح استشهادیه های تقدیمی ، برای احراز وقفیت رقبه متنازع فیه کافی نیست و به استناد مواد ۱۲۵۷ قانون مدنی و ۱۹۷ قانون ایین دادرسی مدنی حکم بر بی حقی خواهان صادر کرده است.– به تشخیص هیات شعبه را ی تجدید نظر خواسته در ان قسمت که راجع به دعوای اولیه تجدید نظر خواه علیه تجدید نظر خواندگان به خواسته ابطال رای شماره ی یک مورخ ۱۳۶۳/۰۵/۲۰ ( برگ تشخیص ) معادل سهم موقوفه یعنی نصف از کل اراضی موقوفه و حریم حکم بر بی حقی صادر شده است.وارد و موجه به نظر می رسد چرا که مطابق ماده ۹ قانون افزایش بهره وری بخش *ی و منابع طبیعی رسیدگی به دعوای مطروحه یعنی اعتراض به برگ تشخیص و تصمیم سازمان *به ملی بودن اراضی موضوع دادخواست در صلاحیت شعبه ویژه ای است.که از سوی رییس قوه قضاییه تعیین شده و دادگاه حقوقی *در این قسمت ذاتا صالح به رسیدگی نبوده است.لذا هیات دادگاه در این قسمت به استناد ماده مرقوم و ماده ۳۵۲ قانون ایین دادرسی مدنی ضمن نقض رای تجدید نظر خواسته بااعلام شایستگی دادگاه مزبور ، مبادرت به صدور قرار عدم صلاحیت می نماید. اما رای تجدید نظر خواسته در قسمتهای دیگر ، مطابق قانون و ادله موجود در پرونده صادرشده و اعتراض تجدید نظر خواه ( موقوفه ) به کیفیت منعکس در پرونده موثر درنقض ان نیست چرا که در مورد اموال ، اصل بر مالکیت است.نه وقفیت و بر این اساس بقای ایادی متصرفین به عنوان مالکیت و استمرار و تداوم تصرفات مالکانه ، دلیل بر ملک بودن رقبه مورد تصرف است.مگر ان که حسب وقف نامه و دلایل مثبته دیگر امر وقفیت مسجل و محرز شود. و به عبارتی دیگر وقفیت حال و گذشته اموال استثنایی بوده و اثبات ان قانونا محتاج ارایه دلیل محکمه پسند است.در حالی که در پرونده پیش روی موقوفه به عنوان مدعی وقف ، دلیل محکم و متقنی بر اثبات وقفیت سه دانگ ملک موضوع دادخواست ارایه نکرده است.و به نظر این دادگاه ، دلایل و مستندات ابرازی از سوی موقوفه و هم چنین تحقیقات قضایی مدنظر شعبه *از جمله تحقیق محلی به عمل امده در این مرحله از دادرسی با توجه به انکار تجدید نظر خواندگان مفید اثبات وقفیت نیست زیرا ۱ همانطوردادگاه نخستین به درستی استدلال کرده و شعبه *نیز بر ان صحه گذاشته ، سند وقف نامه عادی مورخه ۱۳۲۳/۱۱/۲۸ به جهت ایراد مکرر تجدید نظر خواندگان به اصالت ان و عدم ارایه اصل ان از سوی موقوفه به دادگاه ، از عداد دلایل اثباتی خارج شده و برابر ماده ۹۶قانون ایین دادرسی مدنی قابل اعتنا و استناد نیست ۲ اسناد موجود در اصلاحات ارضی که مورد استناد موقوفه قرار گرفته اند ، به جهت معلوم نبودن منشای مکتوبات مامور اصلاحات ارضی و نامشخص بودن مقدار موقوفه ( به فرض تحقق وقف ) مدرک معتبرو متقنی برای اثبات ادعای موقوفه محسوب نمی شود.۳ا. ار اقای م. س. فرزند ت. و هم چنین همسر مرحوم ت. س. ( مالک ثبتی اولیه ) بر وقفیت نصف ک. ا. ب. با توجه به این که نامبردگان در حال حاضر نسبت به ملک موضوع دادخواست مالکیتی ندارند و ضرری متوجه مقر نخواهد بود از شمول ماده ۱۲۵۹قانون مدنی خارج بوده و برابر ماده ۱۲۷۸ قانون یاد شده موثر درحق مالکین فعلی نمی باشد. ۴مفاد اعتبار نامه عمل به وقف مورخه ی ۱۳۲۰/۰۹/۰۴که به تایید معتمدین و معمرین روستاهای *رسیده است.و انان به موقوفه بودن ملک موصوف و صرف منافع ان در برگزاری مراسم عزا داری گواهی داده اند برای احراز وقف اطمینان اور نیست چون گواهی دهندگان به عنوان ساکنین روستاهای مذکور از حیث مسافت با ملک مورد ترافع فاصله زیادی دارند به عبارتی ملک موقوفه در محدوده اراضی روستاهای مذکور نیست وانگهی شعبه *نیز صرف بر گزاری مراسم عزاداری از محل منافع ملک مورد ترافع را عموما برای اثبات وقفیت کافی ندانسته است. ۴از تحقیقات و معاینه محلی به عمل امده در مرحله تجدید نظر ، نیز وقفیت مستفاد نمی گردد. زیرا اولا ) گواهی برخی از تحقیق شوندگان صرفا مبتنی بر نقل و قول بوده و مستند به امور حسی نیست ثانیا ) شهاد شهود در خصوص واقف و اینکه چه کسی ملک مزبور را وقف کرده و هم چنین مقدار اراضی مورد وقف مختلف است.به طوری که اقای س. ر. پ. اعلام داشته واقف پدر ا. ب. است.و اقای م. ع. ر. بر وقف ملک از سوی خود ا. ب. گواهی داده است.لذا هیات شعبه بنا به مراتب و به استناد مواد مرقوم و مواد۲۴۱ و ۲۴۸ و ۳۴۸ و ۳۵۸ قانون ایین دادرسی مدنی و ۱۲۵۷ و ۵۵ قانون مدنی ضمن رد تجدید نظر خواهی دادنامه ی تجدید نظر خواسته را در این قسمت تایید می نماید. این رای ظرف بیست روز قابل فرجام خواهی در دیوان عالی کشور است. ) )
این رای در تاریخ ۱۴۰۰/۱۱/۱۸ به وکیل سازمان *ابلاغ شده در تاریخ ۱۴۰۰/۱۲/۰۹ از رای مذکور فرجام خواهی نموده اقای ا. ج. ا. نیز با وکالت اقای ه. ص. خ. در تاریخ ۱۴۰۰/۱۲/۱۱ از رای مذکور فرجام خواهی نموده لوایح طرفین به هنگام شور قرایت می شود. پرونده با کیفیت فوق به دیوان عالی کشور ارسال به این شعبه ارجاع به کلاسه فوق ثبت گردیده است.
هییت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردیده پس از قرایت گزارش عضو ممیز و اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای می دهد:
## رای دادگاه بدوی
از توجه به مجموع مستندات و مدارک استنادی خواهان و دفاعیات خواندگان و وکلای انان گرچه تحقیقات محلی انجام شده توسط عضو مجری قرار که فاقد سمت عضو قاضی دادگاه بوده از حیث اماره قضایی قابل استناد نیست اما با توجه به اینکه اصل وقف نامه ارایه نشده و از عداد دلایل خواهان خارج شده و با التفات به متن مستند ابرازی فرجام خواه که اشاره به کل اراضی *ی و براری و اب چر و علف چر می شود. و اشاره ای به اراضی محیاط اعم از مزروعی و باغات و غیره نشده است.نظر به خواسته مذکور در دادخواست در صفحات ۱۲ و ۱۳ که به زمین قابل الزراعه ابی زار تعیین شده که این نوعیت ( مزروعی بودن ابی زار بودن ) در مستند ابرازی با حدود معلوم و معین مشاهده نگردیده بنا به مراتب در مجموع اعتراض فرجام خواهان به کیفیتی نیست نقض رای فرجام خواسته را ایجاب نماید. مبانی استدلال و جهات قانونی منعکس در رای فرجام خواسته نیز ایراد اساسی به نظر نرسیده و با این بیان با رد فرجام خواهی ف. خواهان مستندا به مواد ۳۹۶ و ۳۷۰ از قانون ایین دادرسی مدنی قرار فرجام خواسته را ابرام می نماید. / ل۱۴۰۱/۶/۸
شعبه *
رییس: م. ه. ع. پ. مستشار: س. ح. ا. م. م.
مستشار: دکتر ع. پ.
فهرست
خلاصه جریان پرونده
دادگاه بدوی
نقد رای
ارزش اثباتی تحقیقات انجام شده توسط مجری غیر از قاضی دادگاه
۱۴۰۲۰۶۳۹۰۰۰۰۴۴۶۲۲۳ · ۱۴۰۲/۰۶/۰۶ · دادگاه بدوی · شعبه نوزدهم دیوان عالی کشور
چکیده: تحقیقات محلی انجام شده توسط عضو مجری قرار که فاقد سمت عضو قاضی دادگاه باشد از حیث اماره قضایی قابل استناد نیست.