رأی خلاصه جریان پرونده خلاصه جریان پرونده: خانم م. ش. ا. به تاریخ ۱۳۹۹/۹/۵ به موجب دادخواستی به خواسته طلاق به درخواست زوجه به طرفیت اقای م. ا. ش. طرح دعوی نموده و پرونده به سازمان *ارجاع و مورد رسیدگی قرار می گیرد.خواهان در دادخواست تقدیمی ( بدوی ) علت درخواست طلاق خود را عدم مسئولیت پذیری خوانده زوج نسبت به وی و فرزند مشترک ، نداشتن تفاهم اخلاقی ، اعتیاد به مواد مخدر زوج ( خوانده ) ، انتخاب همسر ( زن ) دوم ، ازار و اذیت وی ( زوجه ) ، ضرب وشتم ایشان و مالا عدم امکان ادامه زندگی با وی نداشتن سازگاری و عسر و حرج وی در زندگی مشترک ، عنوان کرده است.پرونده بدوا به شروای حل اختلاف *ارجاع شده که بدون حصول هر گونه نتیجه به دادگستری اعاده شده است.دادگاه مرجوع الیه به تاریخ ۱۳۹۹/۱۰/۱۳ تشکیل جلسه دادگاه و خواهان ( زوجه ) مطالب مندرج در دادخواست را بازگو و واگویه نموده است.و خوانده ( زوج ) اظهار داشته که طلاق نمی دهم ، اعتیاد ندارم. و او را رها نکرده ام و خودش ول کرده رفته است.و برای زندگی نمی اید. دادخواست تمکین داده ام و من او را طلاق نمی دهم.خواهان در پاسخ گفته که او ( زوج ) دروغ می گوید. دادخواست تمکین او ابطال شده است. همه می دانند که او مرا بیرون کرد و من نرفتم و تقاضای ازمایش اعتیاد وی دارم. یک بچه داریم و اگر طلاقم بدهد بقیه مهریه را می بخشم. خوانده ( زوج ) اظهارداشته که اگر پول هایی که از من گرفته و ان چیزهایی که از من برای مهریه گرفته ، پس بدهد و بچه را هم به من بدهد ، طلاقش می دهم.دستور لازم برای تست اعتیاد زوج و بارداری احتمالی زوجه صادر می شود. و پاسخ واصله از پزشک قانونی در مورد بارداری زوجه ، منفی اعلام شده است.داوران منتخب زوجین هر کدام با توجه به عدم سازش طرفین و اصرار زوجه به طلاق ، ادامه زندگی مشترک را ممکن و به مصلحت ندانسته اند.سرانجام دادگاه مرجوع الیه ( شعبه دوم ) به موجب دادنامه مرقوم ( *۰۰/۵/۲۴ ) و با توجه به عدم امکان اصلاح ذات البین عسر و حرج زوجه را محرز دانسته و حکم به الزام زوج به طلاق و ثبت ان در دفاتر طلاق جهت اجرای صیغه طلاق صادر و اعلام کرده و موارد و مقررات مربوط و لازم الرعایه در این خصوص در رای به صراحه مذکور و اعلام و ارائه طریق شده است. دادنامه اصداری پس از ابلاغ طی لایحه ای توسط زوج اقای م. ا. ش. مورد تجدیدنظرخواهی واقع که پس از ثبت و تبادل لوایح به شعبه *وجب عسر و حرج در زندگی مشترک برای زوجه باشد. ، ثابت نیست و دلایل زوجه و تحقیقات انجام شده کافی و اثبات عسر و حرج در زندگی مشترک برای زوجه باشد. ، ثابت نیست و دلایل زوجه و تحقیقات انجام شده کافی در اثبات عسر و حرج نمی باشد. ، لذا اعتراض را وارد نداسته و مستندا به مواد ۱۹۷ و ۳۵۸ قانون ایین دادرسی مدنی ، ضمن نقض دادنامه حکم به رد دعوی ، صادر و اعلام شده است. نسبت به دادنامه مذکور توسط زوجه فرجام خواه به موجب لایحه ارسالی و پس از ابلاغ ، به تاریخ ۱۴۰۰/۸/۸ فرجام خواهی شده که پس از تبادل لوایح و ارسال و ثبت در دیوان عالی به این شعبه ارجاع شده که در نوبت رسیدگی هیات شعبه به موضوع رسیدگی وطی دادنامه شماره *۰۰/۱۲/۷به شرح زیر انشای رای نموده است: فرجام خواهی خانم م. ش. ا. نسبت به دادنامه شماره *مورخ ۱۴۰۰/۷/۱۸ اصداری از شعبه *متضمن نقض دادنامه شماره *مورخ ۱۴۰۰/۵/۲۴ صادره از سازمان *که به موجب حکم به الزام زوج به طلاق باین خلعی زوجه به لحاظ احراز عسر و حرج زوجه صادر گردیده است ، با توجه به مجموع اوراق و محتویات پرونده وارد و موجه است. زیرا حسب تصاویر احکام و دادنامه های پیوست زوجه فرجام خوانده دو مرتبه به جرم ایراد ضرب و جرح زوجه محکوم شده است. ( اوراق ۷۴ و ۷۵ پرونده ) و علاوه بر این باتهام ترک انفاق هم به حبس محکوم گردیده است. ( هرچند از قطعیت ان سندی در پرونده پیوست و مشاهده نشده است ) و علاوه بر این موضوع سوی معاشرت و رفتار زوج نسبت به زوجه و اعتیاد زوج که توسط زوجه در فرایند دادرسی طرح و عنوان شده ، توسط دادگاه صادر کننده دادنامه فرجام خواسته مورد عنایت و توجه و بررسی لازم قرار گرفته است.و مدعای زوجه در این خصوص موضوع و دستور بررسی جدی و ادله کافی دادگاه محترم نبوده و به اختصار و اجمال اکتفا شده است.که در این حد کافی به مقصود نیست و ضروری است.شعبه محترم در مورد پرونده ها و احکام استنادی استعلام و یا مطالبه و ملاحظه نماید. و گزارش لازم و کافی از نتایج هر کدام را در پرونده حاضر درج نماید. و پیرامون اعتیاد زوج به مواد مخدر و مضافا سوی رفتار و اعمال زوج نسبت به زوجه در محل زندگی و به نحو محسوس و حتی نامحسوس دستور تحقیق جامع و کامل صادر و نتیجه ان را در پرونده درج و ضبط نموده و هم چنین زوج را بدون اطلاع قبلی و بطریق اطمینان بخشی جهت ازمایش اعتیاد به مواد مخدر به پزشکی قانونی معرفی و نظریه پزشکی قانونی را درخصوص مورد اخذ نموده و سپس رای مقتضی و متقن صادر نماید. و بنابراین در وضع و موقعیت فعلی دادنامه معترض عنه قابلیت ابرام را ندارد. و فرجام خواهی معموله با توجه و لحاظ نواقص جدی و روشن مذکور و مورد اشاره به شرح فوق وارد و موجه است.و بنابراین باستناد بند ۵ ماده ( ۳۷۱ ) و ماده ( ۴۰۱ ) قانون ایین دادرسی مدنی دادنامه فرجام خواسته نقض و رسیدگی مجدد ان به شعبه صادر کننده رای منقوض ارجاع می گردد. پس از اعاده پرونده به دادگاه مرجوع ( شعبه *) و رسیدگی لازم ( مجدد ) معمول گردیده و سرانجام به موجب دادنامه شماره *مورخ ۱۴۰۱/۵/۲۲ با توجه و استناد به مندرجات پرونده و ضرب و جرح مکرر زوجه توسط زوج که منتهی به محکومیت وی به پرداخت مقادیری دیه شده است ، طرح شکایت فریب در ازدواج توسط زوج و دعوی فسخ نکاح علیه زوجه را از جمله مصادیق عسر و حرج تلقی کرده و دادنامه معترض عنه ( تجدیدنظرخواسته ) را مطابق موازین تشخیص و ضمن رد اعتراض به عمل امده حکم به تایید و استواری دادنامه مرقوم با اصلاح به عمل امده صادر نموده است. پس از ابلاغ دادنامه موصوف در تاریخ ۱۴۰۱/۵/۲۵ اقای م. ا. ش. ( زوج ) نسبت به ان اعتراض و فرجام خواهی می نماید. که پس از ثبت ، تبادل لایحه وارسال پرونده به دیوانعالی کشور جهت رسیدگی به این شعبه ارجاع گردیده است. دادخواست فرجام خواهی و لایحه دفاعیه در موقع شور قرائت می شود. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای م. ح. م. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای می دهد: رأی شعبه دیوان عالی کشور رای شعبه فرجام خواهی اقای م. ا. ش. نسبت به دادنامه شماره *مورخ ۱۴۰۱/۵/۲۲ شعبه *متضمن اصلاح و تایید دادنامه شماره *مورخ ۱۴۰۰/۵/۲۴ شعبه *حقوقی خوشاب که به موجب ان بلحاظ احراز عسر و حرج در ادامه و استمرار زندگی مشترک حکم بر الزام زوج به مطلقه نمودن زوجه صادر و اعلام گردیده است. با توجه به جامع اوراق و مطاوی پرونده وارد نبوده و توجیه قانونی ندارد. دادنامه های اصداری از دادگاه بدوی و تجدیدنظر بشرح منعکس در پرونده محاکماتی که با اتکای به ارزیابی مدارک و ابرازی توسط زوجه فرجام خواه و ابتنای به تشخیص و استنباط محاکم موصوف و با لحاظ اختلاف شدید و جدی طرفین که به تشکیل پرونده های حقوقی و کیفری بین انان منجر و باعث انفکاک و انشقاق زوجین از همدیگر گردیده است.و زوجه حسب گواهی ارائه شده که به امضای عده ای رسیده است ، سالهاست که در منزل پدری خود زندگی می کند و زوج فرجام خواه نتوانسته زندگی مستقل و مناسبی برای او فراهم نماید. و همسرش را از وضعیت فعلی که وی را در عسر و حرج قرار داده است ، رهایی و خلاصی نمایند و محتویات پرونده حاکی است.که زوج صرف نظر از اینکه نتوانسته اند زندگی مستقل و زیر یک سقف با زوجه را تدارک نمایند ، با اعمال و رفتاری خلاف عرف و معمول و اختلاق حسنه موجبات کدورت و دلسردی شدید وی نسبت به خود و زندگی مشترک فراهم نموده و زوجه را بشدت منزجر و متنفر نموده اند. بطوری که فی الحال وی اصرار به جدایی و طلاق داشته و حاضر به ادامه وضع موجود و تحمل زندگی مشترک نیستند و زوج هم بظاهر علاقه ای به زوجه و زندگی با او نداشته و هیچ تلاش و اقدام موثر و مفیدی برای حفظ زندگی خود مبذول نداشته اند و لذا اعتراض و فرجام خواهی به عمل امده مستند و معطوف به دلیل نبوده و از این رو ضمن رد فرجام خواهی فرجام خواه ، دادنامه فرجام خواسته که مطابق موازین ، محتویات پرونده و موافق با اصول ، قواعد و تشریفات دادرسی اصدار یافته ، صایب و صحیح تشخیص داده می شود. وبنابراین با استناد مواد ۳۷۰ و ۳۹۶ قانون ایین دادرسی مدنی ابرام می گردد. رییس شعبه *: ح. ع. مستشار: ح. م. ه. مستشار: م. ح. م. فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی