رای خلاصه جریان پرونده پس از اعتراض به رای شماره 079-93/6/30 صادره از شعبه 74 که متهم س. الف. به اتهام مباشرت در قتل عمدی مرحوم ف. و متهمین م. د. و ب. الف. و الف. پ. و ح. د. و الف. ح. و م. ب. همگی متهم به مشارکت در نزاع دسته جمعی منجر به قتل عمدی، شعبه مذکور پس از جری تشریفات قانونی مبادرت به صدور رای می نماید و در خصوص اتهام قتل عمد س. الف. را تبریه می نماید و متهم را به پرداخت دیه و تحمل دو سال حبس محکوم می نماید و در مورد متهمین دیگر نیز تصمیم مقتضی اتخاذ می کند این رای مورد اعتراض آقایان م. د. و م. ب. با وکالت ف. الف.ز. و ب. الف. با وکالت خانم الف. الف. و ح. د. و س. الف. با وکالت م. ی.ی. و ف. ب. واقع می شود. پرونده به این شعبه ارجاع، این شعبه طی دادنامه شماره 0507-93/8/7 در مورد متهمین به غیر از س. الف. رای را تایید می نماید و در مورد س. الف. به دلیل نقص در تحقیقات رای را نقض به شعبه صادر کننده رای ارجاع می نماید. ریاست محترم شعبه بدوی رسیدگی و طی نامه به تاریخ 94/5/11 مرقوم می فرماید که اولا ماده 91 قانون مجازات اسلامی زمانی در مورد جرایم افراد بین 15 تا 18 سال قابل اجراست که عمل مرتکب عمد باشد و با احراز شرایط مذکور در ماده، حد و قصاص منتفی است و حسب ماده 89 محکوم به مجازات تعزیری می گردند ثانیا با استدلالی که در دادنامه آمده، شبه عمد تشخیص شد و در رابطه با عمد حکم برایت صادر گردیده بنابراین اعمال مقررات ماده 91 مذکور توجیه قانونی ندارد و ثالثا اعتراض وکیل اولیاء دم نیز در واقع مربوط به صدور حکم برایت از قتل عمدی است نه نحوه اعمال ماده 91 قانون مجازات اسلامی الخ پرونده را به این شعبه اعاده می کند این شعبه پس از بررسی به شرح آتی رای می دهد. هییت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرایت گزارش آقای علی شوشتری عضو ممیز و اوراق پرونده و نظریه کتبی آقای دکتر علی پروینی دادیار دیوان عالی کشور اجمالا مبنی بر نقض دادنامه به دلیل شرایط سنی متهم و ضرورت احراز شرایط مذکور در ماده 91 قانون مجازات اسلامی که منحصر به جرایم عمدی است نه غیر عمد، هر چند به نظر می رسد چون اتهام قتل عمد است باید دادگاه در این خصوص تحقیق کند نه آن که بدون تحقیق، اتهام کیفرخواست را تغییر دهد، تجدیدنظر خواسته مشاوره نموده چنین رای می دهد: رای شعبه دیوان عالی کشور نظر به مرقومه مورخه 94/5/11 با توجه به تبحر ریاست محترم شعبه 71ملاحظه می شود اولا کیفرخواست مبنی بر قتل عمد است و ماده 91 قانون مجازات اسلامی نیز مربوط به قبل از صدور حکم در دادگاه میباشد حکم منوط به تشخیص شرایط مندرج در ماده 91 صادر میشود که اول باید آن شرایط احراز شود بعد حکم صادر شود . دادگاه باید وفق کیفرخواست رسیدگی نماید اگر بعد از استدلال و تجزیه و تحلیل شبه عمد تشخیص داد تصمیم مقتضی اتخاذ کند چون در کیفرخواست مجازات قصاص خواسته شده باید وفق ماده 91 قانون مجازات اسلامی رسیدگی نماید . ثانیا اعتراض وکیل اولیاء دم نیز پس از تکمیل پرونده رسیدگی خواهد شد . بنابراین اولا حکم معترض عنه نقض گردیده وجود خارجی ندارد ثانیا دادگاه باید شرایط ماده مذکور احراز و رای صادر نماید لذا پرونده اعاده انتظار دارد رسیدگی کرده مجددا ارسال فرمایند. شعبه 24 دیوان عالی کشور - رییس و مستشار ابراهیم لشکری - علی شوشتری فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رای