لاولکس رای خلاصه جریان پرونده
در تاریخ 1393/3/8 - خانم ن. ش. با وکالت آقای ن. ن. وکیل پایه یک دادگستری باستناد سند ازدواج شماره ... -1386/2/3 دفتر شماره ... حوزه ثبتی اهواز و جلب نظریه پزشکی قانونی ، به طرفیت آقای ح. ی. دعوایی به خواسته صدور گواهی عدم امکان سازش جهت اجرای صیغه طلاق بلحاظ عقیم بودن تقدیم و وکیل خواهان توضیح میدهد حسب سند ازدواج موکل در تاریخ 1386/2/3 با خوانده ازدواج دایم نموده است حسب سند ازدواج خوانده کلیه شروط را پذیرفته است و در ضمن عقد صیغه طلاق در صورت تخلف از شرایط به موکل اختیار داده تا با حق توکیل به غیر از تخلف شرط استفاده نماید ، مدت 7 سال از زندگی طرفین گذشته است و موکل تاکنون بچه دار نشده است با مراجعه به پزشکان متخصص خوانده عقیم بوده و زوجه نمی تواند باردار شود باستناد ماده 10 قانون مدنی و ماده 1119 قانون ناظر بر شروط ضمن عقد نکاح میباشد وماده 4 قانون حمایت خانواده تقاضای رسیدگی و صدور حکم را وفق خواسته دارم. پرونده برای رسیدگی به شعبه دوازدهم دادگاه عمومی حقوقی ارجاع میشود مرکز خدمات مشاوره ای م.به دادگاه خانواده اهواز اعلام میکند آقای ح. ی. و خانم ن. ش. به مرکز مراجعه نمودند زوجه در مشکل نازایی زوج و بی کفایتی او در تامین معاش و عدم تعهد اخلاقی از یک طرف میگوید و زوج مطالب ضد و نقیضی را عنوان میکند که باید توجه اظهارات زوجه در طلاق و جدایی اقدام لازم بعمل آید دادگاه در تاریخ 1393/5/18 با حضور وکیل زوجه و خوانده تشکیل جلسه میدهد وکیل زوجه اظهار میدارد مدت 7 سال از ازدواج زوجین گذشته است و موکل بچه دار نشده است زوج عقیم است که با معرفی وی به پزشک قانونی موضوع روشن میشود. زوج اظهارات میدارد لایحه و اظهارات وکیل زنم را قبول ندارم و من عقیم نیستم اگر نیاز به آزمایش باشد من حاضر هستم. دادگاه خوانده را برای معاینه به پزشکی قانونی معرفی میکند و از مرکز پزشکی سیوال میکند آیا خوانده توان باروری دارد و آیا زوج عقیم است یا خیر در برگ دیگر قرار ارجاع امر به داوری را صادر میکند داور انتخابی دادگاه برای زوجین در صفحه 301 ، پرونده بدادگاه تقدیم میکنند پزشک قانونی در تاریخ 1393/11/15 پس از انجام آزمایش بدادگاه اعلام میدارد آقای ح. ی. فرزند ع. با بررسیهای تخصصی بعمل آمده ، توان جنسی و مقاربت را دارد. لیکن در نظر توانایی باروری با روشهای آزمایشگاهی (IVF) بارور محسوب میشود دادگاه پایان رسیدگی را اعلام و طی رای شماره 1625-1393/11/18 با شرح دعوای خواهان و درج اظهارات وکیل وی و احراز رابطه زوجیت استدلال میکند خواهان دلیلی بر عقیم بودن خوانده بدادگاه ارایه ننموده و طبق نظریه پزشکی قانونی به شماره 13879/20205 - مورخ 1393/11/15 - خوانده توانایی جنسی و مقاربت را دارد لکن از نظر توانایی بارور بودن با روشهای آزمایشگاهی (IVF) بارور محسوب میشود لذا دادگاه دعوای خواهان را محرز ندانسته و باستناد ماده 1257 قانون مدنی و قاعده فقهی « طلاق در ید مرد است » حکم به بطلان دعوای خواهان را صادر و اعلام میدارد پس از رای زوجه با وکالت آقای ن. ن. نسبت به آن تجدیدنظرخواهی میکند شعبه پنجم دادگاه تجدیدنظر استان خوزستان به موضوع رسیدگی و با توجه به مفاد گواهی پزشکی و اظهارات طرفین با رد اعتراض زوجه باستناد ماده 358 قانون آیین دادرسی مدنی دادنامه تجدیدنظرخواسته را تایید مینماید. رای در تاریخ 1394/2/9 به وکیل زوجه ابلاغ و آقای ن. ن. به وکالت از زوجه در تاریخ 1394/2/30 نسبت به آن فرجام خواهی میکند که پرونده پس از انجام تبادل لوایح بدیوانعالی کشور ارسال و برای رسیدگی به این شعبه ارجاع میگردد لایحه فرجام خواه بهنگام قرایت گزارش و شور مطالعه خواهد گردید. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل است. پس از قرایت گزارش آقای قدرت اله طیبی عضو ممیز و اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای میدهد:
رای شعبه دیوان عالی کشور
بر دادنامه صادره ایراد وارد است: یک : در بند 10 شرط عقدنامه زوج به همسرش وکالت میدهد در صورتیکه پس از گذشت 5 سال زوجه از شوهرش جهت عقیم بودن یا عوارض جسمی دیگر زوج صاحب فرزند نشود زوجه حق دارد برای طلاق بدادگاه مراجعه نماید و از مدت ازدواج زوجین بیش از مدت مقرر زوجه باردار نشده است. پس از بررسی تخصصی از آقای ح. ی. ، پزشک قانونی در تاریخ 1393/11/15 بدادگاه اعلام میکند نامبرده توانایی جنسی و مقاربت را دارد و لیکن از نظر باروری بودن با روشهای آزمایشگاهی (IVF) بارور محسوب میشود. اولا شرط مقرر بین زوجین شرط باروری زوج از طریق روش (IVF) مورد توافق زوجه نبوده و زوجه روش باروری را از طریق (IVF) را با زوج امضاء نکرده است. ثانیا ظاهرا: روش باروری با (IVF) شیوه ای جدیدی است که سلول تخمک بالغ از زن گرفته و با اسپرم مرد در خارج از بدن لقاح میشود نتیجه آن برای بارداری طبیعی در رحم همان زن (زوجه) یا زن دیگر کاشته میشود و ممکن است زن باردار شود. و اقدامات فوق دارای مراحل متعدد پزشکی بوده و زوجه را در شرایط خاصی قرار میدهد که با توجه به متن شرط مقرر در سند ازدواج و مخالفت زوجه ، برای فرجام خواه شرایطی از جهت سلامتی وی و آثار مترتب بر آن به زوجه تحمیل میشود و این تکلیف با توجه به مخالفت زوجه برای وی از جهت شرعی و قانونی تکلیف مالایطاق و تحمیلی بر زوجه میباشد دو : با توجه به مدافعات وکیل فرجام خواه اقتضاء داشت دادگاه با تعیین وقت دادرسی و دعوت اصحاب و استماع اظهارات آنان را به مرکز پزشکی مخصوص این امر معرفی و وضعیت آنان را با وصول نظریه بررسی و خطرات ناشی از آن رسیدگی آنگاه مبادرت به صدور رای نماید لذا رسیدگی را در وضعیت فعلی نارسا تشخیص و باستناد بند الف ماده 401 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی وانقلاب در امور مدنی رای فرجام خواسته را بجهات فوق و مدافعات فرجام خواه نقض و پرونده برای رسیدگی مجدد به شعبه پنجم دادگاه تجدیدنظر استان خوزستان ارسال میدارد.
شعبه 12 دیوانعالی کشور- رییس و مستشار
قدرت اله طیبی - حیدرعلی حیدری
فهرست
خلاصه جریان پرونده
شعبه دیوان عالی کشور
نقد رای
تاثیر امکان باروری به روش آزمایشگاهی بر شرط وکالت در طلاق
۹۴۰۹۹۷۰۹۰۷۲۰۰۵۶۸ · ۱۳۹۴/۰۵/۱۴ · شعبه دیوان عالی کشور · شعبه ۱۲ دیوانعالی کشور
چکیده: در صورت عقیم بودن زوج، امکان توسل به روش های آزمایشگاهی جهت فرزندآوری، مانع از تحقق شرط اعمال وکالت زوجه در طلاق نمی شود. زیرا روش درمانی فوق دارای مراحل متعدد پزشکی بوده و از نظر تاثیر بر سلامتی زوجه وآثاری که به همراه دارد، شرایط سختی را بر وی تحمیل می کند.