## رای دادگاه بدوی
در خصوص دعوی خواهان آقای (ف. خ. ن. م.) فرزند (الف.) به طرفیت خواندگان، 1- (ف.) 2- (م.) 3- (ف.) کلهم (خ.ن. م.)
4- خانم (ف. م. ع. الف.) وراث مرحوم (الف. خ. ن. م.) به خواسته محکومیت خواندگان به پرداخت حق کسب و پیشه تجاری ملک پلاک ثبتی 7138/2 موضوع اجارهنامه عادی مورخه 25/10/70 از تاریخ مذکور تا 19/2/89 با احتساب هزینه دادرسی با عنایت به محتویات پرونده و تدقیق در مندرجات آن دعوی خواهان بنا به دلایل ذیل وارد می باشد. اولا؛ به دلالت اجارهنامه عادی پیوستی و اذعان خواندگان به تصرفات خواهان در مغازه متنازعفیه از سال 1370 و متعاقبا اجارهنامه منعقده بین مالکین بعدی یعنی مرحوم (الف. خ. ن. م.) و خانم (ف. م.) با خواهان و اجارهنامه اخیر منعقده بین وراث مرحوم (الف. ی.) و خواهان رابطه استیجاری بین اصحاب پرونده محرز و مسلم میباشد. ثانیا؛ به جهت فعالیت کسبی و صنفی خواهان در مغازه مورد اجاره بلافاصله پس از عقد اجاره حق کسب و پیشه به صورت تدریجی برای مستاجر حاصل گردیده و قید عبارت عدم وجود سرقفلی در اجارهنامه بعدی و حتی ساقط نمودن حق سرقفلی و کسب و پیشه در آخرین اجاره نامه منعقده تاثیری در حقوق اکتسابی خواهان به عنوان مستاجر نداشته چرا که به دلالت تبصره 2 ماده 19 قانون روابط موجر و مستاجر مصوب 1356 حق کسب یا پیشه یا تجارت به مستاجر همان ملک استیجاری اختصاص داشته و کلیه طرق مستقیم یا غیر مستقیم که طرفین به منظور جلوگیری از اجرای مقررات قانون مذکور اتخاذ نمایند، به استناد ماده 30 همان قانون باطل و بلا اثر است علیالخصوص که خواهان بیان داشته قیود مندرج در اجارهنامه موخر به جهت شرایط اضطرار و اجبار ناشی از تخلیه در قرارداد درج گردیده و آن هم ناظر به یکسال اجاره بوده است، نه حقوق کسبی گذشته که در حق وی ایجاد گردیده. ثالثا؛ دفاعیات خواندگان در خصوص حق کسب یا پیشه بلا وجه بوده و نمیتواند موثر در مقام گردد، زیرا حق کسب و پیشه همانطوریکه عنوان شد، حقی است تدریجی الحصول که در اثر رونق اقتصادی ایجاد شده در محل در اثر فعالیت مستاجر ایجاد شده و مفهوما با سرقفلی تفاوت دارد و بر فرض ساقط گردیدن حق سرقفلی - حق کسب و پیشه کماکان برای مستاجر محل محفوظ بوده و مشارالیه استحقاق دریافت آن را دارد. لذا دادگاه جهت تعیین حقوق مستاجر از این حیث موضوع را به کارشناس رسمی دادگستری ارجاع نموده کارشناس محترم به شرح مبسوط میزان آن را تعیین که این مبلغ مصون از اعتراض طرفین باقیمانده و مباینتی با اوضاع و احوال عرفی و مسلم قضیه نیز نداشته است منحیثالمجموع دادگاه توجها به مراتب فوق و مستندا به مواد 198-515-519 از قانون آیین دادرسی مدنی و مواد 30 و تبصره 2 ماده 19 قانون روابط موجر ومستاجر مصوب 1356 حکم بر محکومیت خواندگان (هریک به نسبت سهم خود از ماترک) به پرداخت مبلغ (000/500/22) تومان از بابت اصل خواسته (حق کسب یا پیشه یا تجارت وفق نظرکارشناس) به اضافه هزینه دادرسی در حق خواهان صادر و اعلام مینماید. رای صادره حضوری بوده، ظرف بیست روز پس از ابلاغ قابل تجدیدنظر در محاکم محترم تجدیدنظراستان تهران می باشد.
رییس شعبه 182 دادگاه عمومی حقوقی تهران - آژیده
## رای دادگاه تجدیدنظر استان
در خصوص تجدیدنظرخواهی (ف.)، (م. )و (ف.)همگی( خ. ن. م.) و (ف. م. ع. الف.) به طرفیت (ف. خ. ن. م.) نسبت به دادنامه شماره 9100122 مورخ 20/2/91 صادره از شعبه 182 دادگاه عمومی حقوقی تهران که به موجب آن حکم به محکومیت خواندگان به نسبت سهم خود از ماترک به پرداخت مبلغ (000/500/22) تومان و هزینه دادرسی له خواهان صادر گردیده است انطباقی با جهات درخواست تجدیدنظر مقیده در ماده 348 قانون آیین دادرسی مدنی نداشته و دادنامه یادشده با توجه به محتویات پرونده و رعایت مقررات و اصول و قواعد دادرسی و موازین قانونی صادر شده و در این مرحله از رسیدگی دلیل جدیدی که مستلزم نقض دادنامه مذکور باشد، اقامه نشده است و تجدیدنظرخواهی متضمن جهت موجه در نقض رای صادره نمیباشد، با رد اعتراض دادنامه تجدید نظر خواسته را طبق ماده 358 قانون مرقوم تایید مینماید. رای صادره قطعی است.
رییس شعبه 35 دادگاه تجدیدنظر استان تهران - مستشار دادگاه
پورفلاح - صادقی
فهرست
دادگاه بدوی
دادگاه تجدیدنظر استان
نقد رای
اثر اسقاط قراردادی حق سرقفلی بر حق کسب و پیشه
۹۱۰۹۹۷۰۲۲۳۵۰۰۷۳۹ · ۱۳۹۱/۰۶/۲۸ · دادگاه تجدیدنظر استان · شعبه ۳۵ دادگاه تجدید نظر استان تهران
چکیده: اسقاط حق سرقفلی یا حق کسب و پیشه مشمول قانون 1356 در قرارداد اجاره معتبر نیست و حق کسب و پیشه برای مستاجر باقی است، حتی اگر به تعبیری حق سرقفلی منتفی تلقی شود.