لاولکس پرسش
چنانچه دادگاه در مقام رسیدگی به درخواست صدور اجراییه رای داوری، مف اد رای را از مصادیق مندرج در ماده ۴۸۹ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ۱۳۷۹ )صدور رای خارج از حدود اختیارات یا خارج از موضوع ارجاع شده به داوری( تشخیص دهد، با چه تکلیفی مواجه است؟ با توجه به اینکه مطابق ماده ۴۸۹ ،قانون یادشده رای داوری در موارد احصاء شده»باطل و غیر قابل اجرا « است و از سوی دیگر رسیدگی به بطلان رای داوری اصولا مستلزم تقدیم دادخواست مستقل در مهلت مقرر قانونی است، خواهشمند است :اعلام فرمایید ۱ و ۲- آیا دادگاه در مرحله رسیدگی به درخواست صدور جراییه مکلف است راسا و بدون تقدیم دادخواست ابطال، از صدور اجراییه خودداری کند و یا آنکه صرفا در صورت تقدیم دادخواست ابطال در مهلت مقرر و صدور حکم نسبت به ابطال رای داور، می توان از صدور اجراییه امتناع کرد؟
۳- در فرض سپری شدن مهلت اعتراض به رای داوری، چنانچه رای مشمول یک یا چن د بند از ماده ۴۸۹ قانون یاد شده باشد، آیا دادگاه همچنان اختیار یا تکلیف به جلوگیری از اجرای آن را دارد؟
۴- چنانچه در خصوص رای داور اجراییه صادر شده باشد و برای دادگاه محرز شود که رای داوری مشمول بندهای ماده ۴۸۹ قانون یاد شده است، آیا دادگاه می تواند یا ملز م است رای داوری را باطل و غیر قابل اجرا اعلام نموده و ضمن ابطال اجراییه، از اجرای رای داوری جلوگیری کند؟
پاسخ
۱ ،۲ ،۳ و ۴- اولا، با توجه به صدر ماده ۴۸۹ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ۱۳۷۹ ، رای داور در صورتی که مشتمل بر یکی از موارد مذکور در این ماده باشد، باطل است و قابلیت اجرایی ندارد؛ بنابراین هرگاه از سوی یکی از طرفین اجرای رای داور درخواست شود، دادگاه مکلف است رای داور را از جهات مذکور در این ماده بررسی کند و چنانچه طرف دیگر مدعی بطلان رای باشد، از آنجا که بررسی رای داو ر پیش از صدور دستور اجرا تکلیف دادگاه است، تذکر یکی از طرفین نیز مورد توجه دادگاه قرار خواهد .گرفت؛ بدون اینکه نیاز به تقدیم دادخواست باشد ثانیا، در فرض صدور اجراییه، دادگاه صادرکننده اجراییه، همان گونه که هنگام صدور اجراییه باید با توجه به ماده ۴۸۹ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ۱۳۷۹ اتخاذ تصمیم کند، برای عدول از این تصمیم نیز باید بر اساس ماده یادشده، باطل و غیر قابل اجرا بودن رای داور و اشتباه بودن تصمیم قبلی خود .مبنی بر صدور اجراییه را احراز کند ثالثا، در فرض سوال چنانچ ه دادگاه احراز کند رای داوری مطابق ماده ۴۸۹ یادشده باطل و غیر قابل اجرا می ،باشد صرف ابطال اجراییه کافی نیست؛ بلکه از آنجا که این تصمیم متضمن باطل و غیر قابل اجرا دانستن رای داوری است و دارای همان آثار حکم ابطال رای داور است، باید تصمیم خود را به نحو مستدل و مستند به قانون و در .قالب صدور دادنامه اتخاذ و به طرفین ابلاغ کند رابعا، در تمامی مواردی که دادگاه در اجرای ماده ۴۸۹ قانون یادشده رای بر باطل و غیر قابل اجرا بودن رای داوری صادر می کند، با توجه به اینکه دارای همان آثار و حکم به ابطال رای داور است، از آنجا که وفق رای وحدت رویه شماره ۸۳۶ مورخ
۱۴۰۲/۶/۲۸ هیات عمومی دیوان عالی کشور، این رای غیر مالی است؛ بنابراین .مانند دیگر آرای غیر مالی قابل تجدیدنظر است