نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۴/۶۵۱ مورخ ۱۴۰۴/۱۲/۰۲

درصورتی که شخصی، با تقلب در ادله یا فرایندهای دادرسی حکمی را به دست آورد و محکوم علیه از طریق اعاده دادرسی دادخواهی نماید و در دادخواهی اخیر نیز به علت تداوم تقلب قبلی یا تقلب جدید توسط همان خواهان بدوی )محکوم له یا خوانده دعوای اعاده دادرسی( معترض )محکوم علیه( موفق به خنثی سازی تقلب و نقض رای نشود و در نهایت حکم قطعی بر بطلان خواسته اعاده دادرسی در دادخواهی دوم صادر شود، خواهشمند است به پرسش:های زیر پاسخ دهید ۱ - چنانچه در آینده ادله ای به دست آید که اثبات کند حکم قطعیت ،یافته، با حیله و تقلب به دست آمده است به رغم یک بار اعاده دادرسی ناموفق، آیا طرح دعوا با همان جهت امکانپذیر است؟ آیا تدلیس و تقلب مانع قطعیت حکم است و مجوز بررسی مجدد، به رغم بررسی یک نوبت قبلی است؟ ۲ - در صورتی که راهکاری در این خصوص وجود دارد، آیا باید اعاده دادرسی نسبت به حکم دوم )بطلان ادعای تقلب( در ابتدا صورت گیرد تا مجوزی برای ن قض حکم اول باشد و یا آنکه با طرح مجدد دعوا در همان قالب اثبات حیله و تقلب جهت عدم مرور زمان در تقلب، می توان دادخواهی را استماع کرد؟ آیا اعاده دادرسی نسبت به رای صادر شده در فرآیند دعوای اعاده دادرسی، امکانپذیر است؟ ۳ - چنانچه پاسخ پرسش های فوق منفی است، آی ا طرح دعوا برای مطالبه دعوای جبران غرامت در مورد رای قطعی متقلبانه که تمامی مواعد زمانی یا جهات قانونی اعاده دادرسی آن سپری شده است؛ اما حکم نقض نشده است، قابل پذیرش است و یا آنکه به سبب مالکیت قاعده اعتبار امر مختوم و تا زمانی که رای متقلبانه )جبران (عینی نقض نشده است، دعوای مسیولیت مدنی )جبران دینی( مسموع نیست؟

اولا، صرف نظر از ابهام موجود در استعلام، با عنایت به اینکه وفق ماده۴۲۹ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب۱۳۷۵ ،، از تاریخ ابلاغ حکم نهایی مربوط به اثبات جعل یا حیله و تقلب مبدا مهلت اعاده دادرسی آغاز می شود، درخواست اعاده دادرسی به استناد بند۵ ماده۴۲۶ قانون یاد شده پس از اثبات حیله و تقلب به موجب حکم نهایی در مرجع قضایی است؛ بنابراین، پیش از اثبات قطعی حیله و تق ل ب به شرح مذکور، اصولا امکان درخواست اعاده دادرسی به استناد بند۵ ماده۴۲۶ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب۱۳۷۵ .و رسیدگی به آن وجود ندارد ثانیا، اثبات حیله و تقلب موضوع بند۵ ماده۴۲۶ و ماده۴۲۹ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی انقلاب در امور مدنی مصوب۱۳۷۹، با اثبات رفتار حیله آمیز یا متقلبانه به عمل می آید؛ بنابراین، دعوا باید برای اثب ات .این رفتار اقامه شود ثالثا، وفق ماده۴۴۰ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب۱۳۷۹ » نسبت به حکمی که پس از اعا ده دادرسی صادر می،گردد .دیگر اعاده دادرسی از همان جهت پذیرفته نخواهد شد با توجه به مراتب، به نظر می رسد وضعیت ایجاد شده در فرض استعلام ناشی از اقدام بر خلاف قانون و ترتیبی است که در بندهای اولا و ثانیا فوق بیان شد و ارایه راهکار در این خصوص از وظایف ای.ن اداره کل خارج است