نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۴/۳۳۱ مورخ ۱۴۰۴/۱۰/۱۶

چنانچه در پرونده کیفری با موضوع نزاع دسته جمعی، متهمان به تحمل یک سال حبس تعزیری محکوم شوند و سپس نسبت به همدیگر اعلام رضایت قطعی کنند، آیا می توانند از مزایای ماده۴۸۳ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب۱۹۳۲ استفاده کنند و یا آنکه محکومان یادشده نسبت به همدیگر شاکی و مدعی خصوصی محسوب نمی شوند و مشمول م اده یادشده نمی باشند؟

مطابق ماده۱۰ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب۱۹۳۲ ، ،شاکی که حق شکایت و انصراف از آن را دارد بزه دیده ای است که از وقوع جرم متحمل ضرر و زیان شده و تعقیب مرتکب را درخواست می کند. جرم شرکت در نزاع جمعی موضوع ماده۶۱۵ قانون مجازات اسلامی )تعزیرات( مصوب۱۳۷۵ مستلزم ارتکاب اعمال عمدی از ناحیه تمامی شرکت کنند گان است و با توجه به عدم امکان جمع دو وصف مرتکب جرم و بزه دیده در شخص واحد، شرکت کنندگان در نزاع جمعی حق شکایت و انصراف از این بزه را ندارند؛ اما با توجه به تبصره۲ ماده ۶۱۵ یادشده، در مورد رفتارهای مجرمانه مستقل از نفس نزاع جمعی؛ مانند ایراد ضرب و جرح، بز ه دیده می تو اند با لحاظ رای وحدت رویه شماره۵۶ مورخ۲۷ / ۷ / ۱۳۵۲ هیات عمومی دیوان عالی کشور اقدام به شکایت و مطالبه ضرر و زیان کند. بر این اساس، در فرض سوال، صرفا بزه دیده اخیرالذکر می تواند پس از قطعیت حک م از شکایت خود صرف نظر کند و محکوم علیه نیز به اس تناد آن از دادگاه صادرکننده حکم قطعی، اعمال ماده۴۸۳ .قانون آیین دادرسی کیفری و تخفیف مجازات تعزیری را درخواست کند دکتر محمدعلی شاه حیدری پور