نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۴/۲۰۶ مورخ ۱۴۰۴/۰۹/۱۵

آیا دادگاه می تواند حکم صادره از مرجع همعرض خود را قرار توصیف کند؟ برای مثال، در پرونده ای که در مرجع دیگری مطرح بوده است، خواهان پیش از جلسه اول رسیدگی طی لایحه ای و در صورتجلسه شورای حل اختلاف با اعلام رضایت، مختومه شدن پرونده را درخواست کرده؛ اما پس از ارجاع به دادگاه، مرجع رسیدگی کننده بدون تشکیل جلسه رسیدگی در وقت فوق العاده به استناد ماده۱۲۵۷ قانون مدنی حکم بر بی حقی وی صادر نموده است؛ در حالی که به نظر می رسد از موارد صدور حکم ماهوی نبوده است؟ آیا در چنین فرضی دادگاه دیگری می تواند این رای را قرار ت لقی کرده و بر اساس آن، در پرونده خود اتخاذ تصمیم نماید؟

اولا، استعلام دارای ابهام است؛ چنانچه مقصود استرداد دادخواست یا دعوا موضوع ماده۱۰۷ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب۱۳۷۹ باشد، علی الاصول دادگاه می بایست وفق ماده یادشده حسب مورد قرار مقتضی را صادر می کرد؛ اما صدور حکم بر بی حقی به استناد ماده۱۲۵۷ قانون مدنی؛ آنگونه .که در فرض سوال آمده است، موید ورود ماهوی دادگاه به دعوا است ثانیا، صرف نظر از ابهام و ایراد فوق، در فرض سو ال که دادگاه دیگری که رای دادگاه نخست در آن دادگاه ارایه شده است، دادگاه رسیدگی کننده که هم عرض دادگاه صادرکننده حکم بر بی حقی بوده و این حکم به آن دادگاه ارایه شده است، نمی تواند با اخذ ملاک از ترتیبات مقرر در ماده۴۰۳ قانون یادشده، حکم صادره را قرار تلقی .کند