نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۴/۱۵ مورخ ۱۴۰۴/۰۶/۰۹

۱ - با توجه به بند۵ ماده۴۲۶ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب۱۳۷۹ منظور از»حیله موثر در حکم « چیست؟ در هر صورت هر گونه حیله و تقلبی به صورت مستقیم و یا غیر مستقیم در حکم موثر است؛ مانند آن که فرد با طرح دعوای صوری اعسار و به کا رگیری شهود از پرداخت هزینه دادرسی معاف شود و چه بسا اگر این معافیت نبود به سبب هزینه دادرسی طرح دعوا، موفق به اثبات حق خود نمی شد. آیا اثبات شهادت کذب در دعوای اعسار از پرداخت هزینه دادرسی، از موجبات اعاده دادرسی است؟ ۲ - چنانچه حیله و تقلب یادشده از اسباب اعاده دادرسی نیست، اثبات آن چه اثر حقوقی دارد؟ آیا می توان هزینه دادرسی را از چنین شخصی وصول کرد؟

۱ - مقصود از حیله و تقلب در دعوای اصلی در بند۵ ماده۴۲۶ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب۱۳۷۹، حیله و تقلبی است که موثر در ه مان دعوا باشد و حیله و تقلب در دعوای اعسار .به عنوان دعوای فرعی، در دعوای اصلی تاثیری ندارد و از موجبات اعاده دادرسی در دعوای اصلی نخواهد بود ۲ - در فرض سوال که شخص با طرح دعوای صوری اعسار از پرداخت هزینه دادرسی و به کارگیری شهود از پرداخت این هزینه معاف شده است، چنانچه موضوع مشمول ماده۵۱۴ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب۱۳۷۹ باشد، هزینه دادرسی از محل دارایی های این شخص که حکم اعسار وی صادر شده است، وصول می شود و در هر صورت در فرض سوال، تشخیص ترتب یا عدم ترتب نفع قانونی بر استما ع اعاده دادرسی نسبت به حکم اعسار، بر عهده مرجع رسیدگی کننده است و چنانچه دادگاه نفع خواهان را احراز کند، کشف حیله و تقلب به شرح مندرج در استعلام، می تواند مستمسک استماع اعاده دادرسی نسبت به .همان حکم اعسار باشد