نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۳/۱۰۷۵ مورخ ۱۴۰۴/۰۱/۰۵

در دعوی مطروحه از سوی زوج به طرفیت زوجه مجهول المکان دایر بر صدور گواهی عدم امکان سازش و با ادعای خروج زوجه از کشور به مدت طولانی )بیش از ده سال( و تکلیف قانونی برای دادگاه در ماده۲۹ قانون حمایت خانواده مبنی بر تعیین تکلیف حقوق مالی زوجه، آیا زوجه با وصف ترک زندگی مشترک مستحق اجرت المثل ایام زوجیت می باشد یا خیر؟

وفق تبصره )الحاقی۱۳۸۵ ( ماده۳۳۶ قانون مدنی، استحقاق زوجه بر اجرت المثل کارهای انجام گرفته در ایام زوجیت، فرع بر آن است که دادگاه احراز کند زوجه در تمام یا بخشی از ایام زندگی مشترک، به دستور زوج و با قصد تبرع، عهده دار انجام کارهایی شده است که شرعا بر عهده وی نبوده و عرفا برای آن کار ا جرت المثل باشد. از سوی دیگر، الزام قانونی موضوع ماده۲۹ قانون حمایت خانواده مصوب۱۳۹۱ مبنی بر تعیین تکلیف حقوق مالی زوجه )از جمله حقوق ناشی از ایام زوجیت( فرع بر آن است که این حقوق با لحاظ مندرجات پرونده، قابلیت رسیدگی و احراز داشته باشد؛ بنابراین در فرض س وال که زوج مدعی مجهول المکان بودن ز وجه و خروج وی از کشور و ترک زندگی مشترک توسط وی برای مدت زمان طولانی است، در خصوص ایامی که دادگاه احراز کرده زوجه زندگی مشترک را ترک کرده است، استحقاق وی بر اجرت المثل ایام زوجیت موضوعا منتفی است و دادگاه بر همین اساس با ید در رای خود در خصوص عدم استحقاق بر اجرت المثل این ایام تصری ح ،کند. بدیهی است در فرض سوال، چنانچه مدت زوجیت بیش از مدت ترک زندگی مشترک از سوی زوجه باشد صرف ترک بعدی زندگی مشترک موجب اسقاط حق وی بر اجرت المثل کارهای انجام گرفته برای مدت زمان پیش از ترک زند گی مشترک نیست و دادگاه در صورت احراز انجام کارهای موضوع تبصره )الحاقی۱۳۸۵ ( ماده۳۳۶ قانون مدنی و عدم اثبات تبرعی بودن آن از سوی زوج، اجرت المثل این ایام را تعیین و به محکومیت زوج به پرداخت آن رای صادر می کند؛ در هر صورت، تشخیص مصداق بر عهده مرجع قضایی رسی دگی کنند ه .است دکتر احمد محمدی باردیی