نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۰/۱۷۹ مورخ ۱۴۰۰/۰۴/۰۶

با توجه به این که بین آثار قرار رد دعوا و قرار عدم استماع تفاوتی نیست و صدور هر یک از این قرارها به جای یکدیگر لطمه ای به حقوق اصحاب دعوا وارد نمی کند و هیچ کدام نیز از اعتبار امر قضاوت شده برخوردار نیستند و از طرفی موارد صدور قرار عدم استماع دعوا در قانو ن آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب۱۳۷۹ تصریح نشده و ماده۲ قانون یادشده نیز به صدور قرار عدم استماع دعوا تکلیف نکرده؛ بلکه صرفا به تکلیف دادگاه بر احراز مواردی همچون لزوم داشتن سمت و ذی نغع بودن خواهان (مذکور در بندهای۵ و۱۰ ماده۸۴ با ضمانت اجرای موضوع ماده۸۹ این قانون دایر بر رد دعوا) و قانونی بودن دعوا تصریح دارد، پرسش این است که آیا در موارد ایرادات احتمالی خارج از موارد مذکور در ماده۸۴ قانون یادشده می توان با استناد به ماده۲ همین قانون به جای قرار عدم استماع دعوا، قرار رد دعوا صادر کرد؟

در مواردی از قبیل ماده۸۹ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب۱۳۷۹ که مقنن تصریح به صدور قرار رد دعوا نموده است، دادگاه مکلف است برابر قانون، قرار رد دعوا صادر کند؛ اما در ،دیگر موارد که دعوا قابل استماع نیست صرف نظر از این که بین آثار قرار رد دعوا و قرار عدم استماع دعوا تفاوتی .نیست، صدور هر یک از این دو قرار توسط دادگاه بلامانع است