نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۰/۱۴۶ مورخ ۱۴۰۰/۰۵/۲۳

در خصوص بزه تغییر کاربری غیر مجاز اراضی و باغی که مستوجب جزای نقدی و قلع و قمع بنای غیر مجاز :است، لطفا در خصوص سوالات ذیل ارشاد فرمایید ۱ - با توجه به این که طبق رای وحدت رویه۷۳۰ - ۱۳۹۲/۳/۲۸ قلع و قمع بنا جزء لاینفک حکم کیفری است و با عنایت به این که مشمول تبصره۳ ماده۱۹ قانون مجازات اسلامی می باشد، با این وصف قلع و قمع مجازات است یا این که مجازات نبوده و جنبه حقوقی محض دارد؟ ۲ - با توجه به پاسخ سوال قبل و با توجه به این که مجازات جن به شخصی دارد و اشخاص ثالث را متاثر نمی کند، آیا دعوای اعتراض ثالث صرفا نسبت به قلع و قمع بنا قابل پذیرش است؟ ۳ - چنانچه دعوای اعتراض ثالث قابل پذیرش باشد با پذیرش اعتراض حکم صرفا نسبت به قلع و قمع نقض می شود یا با توجه به این که قابل تفکیک نمی باشد، کل حک م باید الغا شود و در این صورت حکم محکومیت محکوم علیه که بدون اعتراض قطعیت یافته چه می شود؟

۱ - در تقسیم بندی مجازات های تعزیری به شرح ماده۱۹ قانون مجازات اسلامی مصوب۱۳۹۲ ، مجازاتی تحت عنوان»قلع و قمع « وجود ندارد؛ لذا قلع و قمع بنا موضوع ماده۳ قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغ ها مصوب۱۳۷۴ با اصلاحات و الحاقات بعدی نیز ماهیت مجازات را ندارد؛ بلکه ماهیت حقوقی دارد و تکلیف دادگاه رسیدگی کننده به بزه تغییر کاربری غیر مجاز است که در صورت احراز تحقق این بزه، حکم به قلع و قمع بنا به استناد ماده۳ قا نون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغ.ها صادر کند ۲ - در صورتی که شخص ثالث نسبت به حکم دادگاه کیفری راجع به قلع و قمع بنا و مستحدثات، به ادعای مالکیت معترض باشد، مطابق تبصره۲ ماده۱۴۸ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب۱۳۹۲ رفتار خواهد شد و چنانچه شخص ثالث، متصرف ملک مربوطه باشد، با توجه به اعتراض وی تا تعیین تکلیف قطعی از سوی دادگاه کیفری رسیدگی کننده به اعتراض، با اتخاذ ملاک از تبصره ماده۴۷۸ قانون یادشده، اجرای حکم قلع و .قمع متوقف خواهد شد ۳ - توقف اجرای حکم کیفری محتاج ن ص است و اعتراض ثالث نسبت به جنبه مدنی رای کیفری مطابق ماده ۴۹۴ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب۱۳۹۲ از موارد توقف اجرای بخش کیفری دادنامه نیست. بدیهی است در صورت تحقق شرایط قانونی، این امر می.تواند از موجبات اعاده دادرسی باشد