لاولکس پرسش
در دعاوی که ذینفع خاصی ندارد مانند درخواست صدور حکم رشد– درخواست قیمومیت صغار از سوی مادر ( )در فرض فوت پدر و جد پدری– درخواست حضانت فرزند مشترک )در فرض وف ات پدر صغیر ( آیا لازم است خواهان دادخواست یا درخواست خود را حتما به طرفیت فرد خاصی مطرح نماید یا خیر ؟ به عبارتی آیا ستون خوانده می بایست تکمیل شود و یا صرف ارایه دادخواست از سوی خواهان کفایت می کند ؟
در صورتی که پاسخ مثبت باشد چنانچه خواهان کسی را نداشت ه باشد که به طرفیت او طرح دعوی کند آیا اقامه دعوا به طرفیت دادستان صحیح است یا خیر ؟
و در صورت مثبت بودن پاسخ اخیر در حوزه هایی مانند دادگاه بخش که با یک دادرس تصدی می شود و فاقد دادستان است خوانده دعوی چه کسی است و مرجع صالح کدام حوزه است؟
پاسخ
،اولا درخواست های دادستان در خصوص نصب قیم و صدور حکم حجر و ... که بر اساس تکالیف وی در امور حسبی است، از شمول ماده۸ قانون حمایت خانواده مصوب۱۳۹۱ خارج است و اساسا در این گونه موارد تقدیم دادخواست لازم نیست؛ زیرا مستفاد از ماده۴۸ قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب۱۳۷۹ ،و دیگر قوانین و مقررات مربوط آن است که تنها در رسیدگی به دعاوی که جنبه ترافعی دارد رسیدگی دادگاه مستلزم تقدیم دادخواست است و مقنن در ماده۸ قانون حمایت خانواده مصوب۱۳۹۱ صرفا در مقام بیان این موضوع بوده است که رسیدگی به دعاوی موضوع این قانون، از رعایت تشریفات دادرسی جز تقدیم دادخواست معاف می باشد؛ نه این.که تقدیم دادخواست را در تمام موارد از جمله امور حسبی الزامی کند ،ثانیا»اثبات رشد « جزء امور حسبی است و برابر قانون راجع به رشد متعاملین مصوب۱۳۱۳ باید به طرفیت دادس تان اقامه شود و طرف قرار دادن سرپرست قانونی؛ اعم از ولی قهری یا قیم ضرورت ندارد؛ حتی اگر مدعی عدم رشد خواهان باشند. شایان ذکر است ولی قهری یا قیم میتواند وفق ماده۴۴ قانون امور حسبی مصوب۱۳۱۹ .به تصمیم دادگاه در این خصوص اعتراض کند ثالثا، با توجه به حکم م قرر در ماده۴۳ قانون حمایت خانواده مصوب۱۳۹۱ در صورت فوت پدر، حضانت با مادر است و لذا چنانچه ولی قهری یا دادستان به استناد ذیل این ماده، اعطای حضانت به مادر را خلاف مصلحت فرزند بدانند، دعوای آنان باید با تقدیم دادخواست و به طرفیت مادر اقامه شود و بر خلاف آ ،نچه در استعلام آمده است .نیازی به دعوای مادر برای حضانت فرزند نیست رابعا، اقامه دعوا به طرفیت دادستان محدود به موارد مصرح قانونی مانند حکم مقرر در ماده واحده راجع به رشد متعاملین مصوب۱۳۱۳ است و با توجه به حکم مقرر در ماده۲۴ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ ، انجام تکالیف دادستان به شرح مقرر در مواد مرتبط از قانون امور حسبی مصوب۱۳۱۹ ، در حوزه قضایی بخش بر عهده رییس حوزه و در غیاب وی بر عهده دادرس علی البدل است و در موارد مصرح قانونی، اشخاص اخیرالذکر به عنوان خوانده دعوی قرار می گیرند و تشخیص مرجع صالح نی ز بر اساس عمومات قانون آیین دادرسی دادگاه ه ای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب۱۳۷۹ و احکام مقرر در مواد مرتبط از قانون امور حسبی مصوب۱۳۱۹ تعیین می.شود