نظریه مشورتی ۷/۱۴۰۰/۱۰۰۳ مورخ ۱۴۰۰/۱۱/۱۱

در پاره ای از قوانین پیش از انقلاب که هنوز مجرا هستند، مجازات حبس تادیبی پیش بینی شده است؛ لیک ن حسب ماده۱۴ قانون مجاز ات اسلامی مصوب۱۳۹۲ مجازات ها به چهار نوع حدود، قصاص، دیات و تعزیرات تقسیم شده و حبس تادیبی ذکر نشده است. آیا می توان حبس تادیبی را منطبق با مجازات حبس تعزیری دانست یا باید قایل به نسخ ضمنی آن نوع مجازات بود؟ در صورت اخیر، آیا به طور کلی وصف مجرمانه رفتار م نتفی است یا موضوع مشمول ماده۶۹ قانون مجازات اسلامی خواهد بود؟

اولا، در فرهنگ لغت دهخدا، از جمله معانی»تادیب« ، ادب دادن، عقوبت و مجازات است و تادیب مترادف تنبیه و عذاب و مجازات نیز می باشد. مقنن در ماده۱۶ قانون مجازات اسلامی مصوب۱۳۷۰ در تعریف تع زیر عبارت» تادیب یا عقوبتی است «... را به کار برده بود؛ بنابراین حبس تادیبی مقرر در قوانین پیش از انقلاب اسلامی۱۳۵۷ همان حبس تعزیری است که در ماده۱۸ قانون مجازات اسلامی مصوب۱۳۹۲ .تعریف شده است ثانیا، قوانینی که پیش از انقلاب اسلامی۱۳۵۷ به تصویب رسیده است تا زمانی که به موجب قوانین بعدی صریحا یا به طور ضمنی نسخ نشده است و شورای نگهبان هم خلاف شرع بودن آن ها را اعلام نکرده باشد، به اعتبار خود باقی است؛ در نتیجه قوانینی که در آن مجازات»حبس تادیبی « مقرر شده و تاکنون نسخ نشده و شورای نگهبان نیز خلاف شرع بودن آن را اعلام نکرده است، به قوت و اعتبار خود باقی است و حبس تادیبی مقرر در این قوانین نیز همان حبس تعزیری است و از شمول ماده۶۹ قانون مجازات اسلامی مصوب۱۳۹۲ که در استعلام آمده است، خارج .است