آرای قضایی مرتبط با ماده 415
قانون تجارت — ۱۹ مورد
ورشکستگی تاجر به حکم محکمه بدایت در موارد ذیل اعلام میشود:
الف) بر حسب اظهار خود تاجر.
ب) به موجب تقاضای یک یا چند نفر از طلبکارها.
ج) بر حسب تقاضای مدعیالعموم بدایت.
- شرایط تحقق ورشکستگیصرف امتناع از پرداخت دین به منزله وقفه در پرداخت دیون و موجب ورشکستگی نمی باشد زیرا امتناع ممکن است عامدانه بوده یا منبعث از اختلافات طرفین و نه عدم توانایی واقعی خوانده در پرداخت دین باشد.
- عدم اثبات دعوی ورشکستگی در استنکاف تاجر از اجرای تعهدات تجاریصرف استنکاف در پرداخت دین ، موجب ورشکستگی نمی شود. این امر در عین اینکه نسبت به توقف ظاهری صحت دارد اما در مورد توقیف واقعی موثر نیست بنابراین اگرچه مقنن در ان مواد وفقه ( تادیه قروض و سایر تعهدات ) را به صورت مطلق ذکر کرده است اما مراد و مقصود قابل انتساب مقنن از وقفه حکایت از تمامی دیون و سایر تعهدات نقدی دارد و به هیچ وجه مشمول قسمتی از انها نمی شوند بر این اساس انچه که در رسیدگی محکمه باید مورد توجه قرار گیرد این نکته است که اساسا توانایی شرکت در خصوص تادیه دیون بر بستانکاران در مجموع چگونه است همچنین در صورتی که دارایی های شرکت مستغرق در بدهی ها باشد آیا شرکت در بین تجار معتبر است یا خیر. در این حالت قطعا چنین شرکتی ورشکسته است. النهایه به صرف مطالبات یک شخص و عدم تادیه وجه ان نمیتوان شرکت تجاری را ورشکسته اعلام نمود.
- شرایط طرح دعوای اعتراض ثالث اصلیدعوای اعتراض ثالث اصلی باید به موجب دادخواست و به طرفیت محکوم له و محکوم علیه رای مورد اعتراض باشد در غیر اینصورت دعوا صحیحا تقدیم نشده و قرار عدم استماع دعوا صادر می گردد.
- وضعیت مطالبه خسارت تاخیر تادیه از ضامن ورشکستهتوقف خسارت تاخیر تادیه قانونی به ضامنین ورشکسته نیز سرایت می نماید و با بری شدن مدیون اصلی ، ضامن نیز بری می باشد.
- ملاک احراز تاجر بودنصرف اینکه شخصی بازاری باشد لزوما دلیل بر تاجر بودن وی نمی باشد.
- منظور از طلبکار در دعوای ورشکستگیمراد و مقصود مقنن از "طلبکار" مندرج در بند ب ماده ۴۱۵ قانون تجارت، شخصی است که طلبش به موجب رسیدگی قضایی محرز شده باشد، در غیر این صورت چنین شخصی طلبکار به معنی مدنظر مقنن نبوده و اساسا نمی تواند درخواست ورشکستگی مطرح نماید.
- خوانده در دعوای ورشکستگیدر دعوای ورشکستگی حداقل باید یک یا چند نفر از طلبکاران طرف دعوا قرار بگیرند تا امکان بررسی پروسه ورشکستگی میسور گردد. بنابراین اگر بدین نحو عمل نشود دعوا قابل استماع نمی باشد.
- اثر عدم پرداخت دین شرکت بر احراز ورشکستگی آندر خصوص تحقق مفهوم ورشکستگی در رویه قضایی اختلاف نظر وجود دارد برخی معتقدند صرف ناتوانی در پرداخت دیون، ورشکستگی محقق می شود و برخی دیگر معتقدند با رسیدگی به وضع دارایی تاجر و احراز فزونی بدهی ها بر ارزش اموال می توان ورشکستگی را احراز نمود. در دعوی پیش رو نظر به میزان بدهی خوانده، از نظر دادگاه عدم پرداخت وجوه موضوع استناد خواهان ناشی از اختلافات طرفینی و نه ناشی از توقف شرکت خوانده می باشد. عنوان: قاعده منع مداخله از زمان صدور حکم ورشکستگی پیام: طبق قاعده منع مداخله ، از زمان صدور حکم ، مدیر تصفیه قایم مقام قانونی وجود شکسته می باشد.و نماینده ( نه قایم مقام قانونی ) طلبکاران می باشد که باید غبطه و مصلحت موکل ( طلبکاران ) را رعایت نماید. که این منع مداخله تاجر دارای جنبه موضوعی دارد و نه شخصی و در حقیقت مربوط به قوه دماغی تاجر نمی باشد.
- ضرورت طرف دعوا قرار دادن دادستان شهرستان محل اقامت شرکتعلاوه بر بعد اقتصادی ورشکستگی تجار یا شرکت های تجاری ، این قضیه می تواند بعد اجتماعی هم داشته باشد. و منتهی به بیکاری کارکنان ، از دست رفتن فرصت شغلی ، تضرر سهامداران ، کاهش ارزش یا از بین رفتن مالیت سهام ، کاهش اقبال صاحبان پس انداز به سرمایه گذاری در شرکتها ، تضعیف بازار سرمایه ، کاهش میزان سرمایه گذاری در جامعه ، کاهش رشد اقتصادی و … گردد. لذا رعایت نظم عمومی در امر توقف ایجاب می کند که دادستان محل نیز به نمایندگی از طرف جامعه و با مقام مدعی العموم به دادرسی فراخوانده شود
- اصحاب دعوی ورشکستگیدادستان برابر بند ج ماده ۴۱۵ قانون تجارت از جمله اشخاصی است.که می تواند دعوی ورشکستگی مطرح نماید
- تکلیف دادگاه در درخواست ورشکستگی به تقصیرورشکستگی تاجر با توجه به تاخیر در اعلام توقف و نداشتن دفاتر تجارتی از نوع ورشکستگی به تقصیر است. لذا دفتر دادگاه موظف است نسخه ای از این رای جهت تعقیب مشارالیه برای دادستان محترم *ارسال نماید
- عدم پذیرش دعوای ورشکستگیبا توجه به اوصاف سند تجاری و قابلیت انتقال اسناد تجاری با عنایت به انتقال چکها در وجه شخص ثالث و اقدام قانونی اشخاص اخیر الذکر عملا شرکت موکل در مطالبات مذکور ذینفع نمی باشد
- رابطه مطالبه تسهیلات از بانک با توقف شرکتاگر شرکتی اقدام به اخذ تسهیلات از بانک های متعدد کند ؛ به منزله عدم توقف شرکت در زمان مطالبه و اخذ تسهیلات نخواهد بود؛ (بلکه ممکن است اماره توقف شرکت باشد.)
- تکالیف قانونی تاجر مدعی اعلام ورشکستگیتاجر باید ظرف سه روز از تاریخ وقفه در تادیه قروض یا سایر تعهدات نقدی خود، مراتب را به دفتر دادگاه محل اقامت خود، اظهار و صورت دارایی و کلیه بدهی و دفاتر تجارتی خود را به دفتر محکمه تسلیم کند؛ بنابراین دعوی اعلام ورشکستگی توسط تاجر، در فرض عدم رعایت تکالیف مذکور و بعد از گذشت سالها از تاریخ توقف، مسموع نیست.
- خواهان دعوای اعلام ورشکستگی شرکتصرف عضویت و سهیم بودن در شرکت، مجوز طرح خواسته اعلام ورشکستگی شرکت و تعیین مدیر تصفیه برای آن نیست.
- خواهان دعوی ورشکستگیقانون تجارت اشخاصی که می توانند تقاضای ورشکستگی نمایند را معین نموده و سهامداران شرکت مشمول هیچیک از این موارد نیستند؛ بنابراین آن ها ذینفع دعوی ورشکستگی محسوب نمی شوند.
- مهلت اعتراض ثالث به حکم ورشکستگیمواعد اعتراض به حکم ورشکستگی در قانون تجارت بر مواعد اعتراض به مطلق آرا در قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی تفوق دارد بنابراین مهلت اعتراض به حکم ورشکستگی برای اشخاص مقیم ایران یک ماه است.
- نحوه طرح دعوای ورشکستگی توسط خود تاجردعوای ورشکستگی که توسط خود تاجر اقامه می شود باید به طرفیت طلبکاران معین یا دادستان اقامه شود
- (1)- تعیین تاریخ توقف در فرض غیر قابل تعیین بودن (2)- طرح دعوی ورشکستگی علیه دادستاندر صورت غیرقابل تعیین بودن تاریخ توقف، تاریخ تقدیم دادخواست به خواسته اعلام ورشکستگی، تاریخ توقف تلقی خواهد شد. طرح دعوی ورشکستگی توسط ذی نفعان علیه دادستان عمومی موضوعیت ندارد و در مورد این دعوی قرار رد صادر می گردد.